مذاکره مستقیم با ایران

آرمین منتظری: ایالات متحده آمریکا در هفته‌ای که در پیش است تلاش سخت و احتمالا ناموفقی را آغاز خواهد کرد تا شورای امنیت سازمان ملل را وادار کند قطعنامه‌ای مبنی بر توافق برنامه‌های هسته‌ای ایران به تصویب برساند. از سوی دیگر رئیس جمهور ایران پیشتر از این اعلام کرده است که ایران هیچ وقعی به چنین قطعنامه‌ای نمی‌نهد. در حالی که بازی دیپلماسی به وقت اضافه کشیده است، ایران همچنان به فعالیت‌های هسته‌ای خود ادامه می‌دهد. به نظر می‌رسد بحث‌هایی که بر سر پرونده ایران درگرفته آمریکا و متحدان اروپایی را بر این می‌دارد تا با اعمال فشار بیشتر بر شورای امنیت، مقدمات تصویب طرح تحریم را علیه ایران فراهم کنند. روسیه و چین نیز ناگزیر هستند میان ایران و غرب، دست به انتخاب بزنند. ولادیمیر پوتین با زیرکی تمام از یک سو با غرب همکاری کرد و از سوی دیگر به بحران ایران دامن زد. در این گیرودار به خوبی از افزایش قیمت نفت بهره‌برداری کرده و به این می‌اندیشد که چگونه سلاح‌های پیشرفته خود را در چنین بحرانی به فروش برساند. در اجلاس تابستانی گروه هشت، روسیه باید اعلام کند که آیا در صف غرب و شورای امنیت قرار خواهد گرفت و یا کماکان به سیاست پیشین خود در مواجهه با فعالیت‌های هسته‌ای ایران ادامه خواهد داد. چین نیز به همین صورت باید موضع خود را مشخص کند. همچنان که این مساله در دیدار بوش و «هو جین تائو» به او تفهیم شد. دیپلمات‌های چین و روسیه با این استدلال که اعمال تحریم علیه ایران باعث می‌شود این کشور در مسیری که در پیش گرفته است با سرسختی بیشتری پیش برود و این اقدام ایران احتمال حمله نظامی از سوی آمریکا را شدت خواهد بخشید، با اعمال تحریم علیه ایران مخالفند. چنین نگرانی‌ای در اروپا و آمریکا نیز وجود دارد. صاحبنظران و تحلیلگران اروپا و آمریکا با توجه به چنین نگرانی‌‌ها و عواقبی، آمریکا را به مذاکره مستقیم با ایران فرامی‌خوانند. آنها معتقدند: «اگر قرار است راه‌حلی دیپلماتیک برای بحران پرونده هسته‌ای ایران بیابیم، ناگزیر از مذاکره مستقیم با ایران هستیم.» آمریکا تا پیش از این، بیشتر سال گذشته را به پشتیبانی از مذاکره با ایران سپری کرد. در واقع آمریکا در پس کشورهایی چون انگلیس، آلمان، فرانسه و روسیه با ایران مذاکره کرده است. اما تلاش‌های آنها ناکام ماند. ایران نشان داده است که سیاست هویج و چماق کارگر نخواهد بود. ایران بر این باور است که آمریکا و متحدانش توانایی اعمال فشار بیشتر را ندارند. شاید آمریکا به این می‌اندیشد که به ایران ثابت کند که در اشتباه است. حال باید دید روشی که آمریکا می‌خواهد برای ثابت کردن ادعایش انتخاب کند در چارچوب شورای امنیت خواهد بود یا خارج از آن. که البته چندان هم بعید نیست.