نیاز جهان اسلام به رسانه فراگیر

قاسم غفوری
دولت‌ها همواره از ابزارهای گوناگون برای تحقق اهداف و سیاستهای خود استفاده می‌کنند. در این راستا نکته حائز اهمیت چگونگی جهت‌دهی به افکار عمومی برای اجرایی شدن این ابزارها است. به عبارتی دیگر برخورداری صرف از وسایل و امکانات قدرت (نظامی، سیاسی و اقتصادی) نمی‌تواند تعیین کنند در میزان تحقق خواسته‌های دولتها باشد. شکل‌گیری و هدایت افکار عمومی (در سطوح داخلی و بین‌المللی) تا بدان حد اهمیت دارد که بسیاری از ناظران سیاسی دولتی را موفق می‌دانند که پیش از هر اقدامی بتواند، ابزار افکار عمومی را با خود همراه سازد. کارکرد رسانه‌ها، مطبوعات، شبکه‌های ماهواره‌ای و خبری، در عصر حاضر چنان گسترش یافته که قدرت‌های بزرگ بخش اعظمی از بودجه را برای ساخت و یا نظارت بر این بخش‌ها اختصاص داده‌اند. نمود این تحریکات را می‌توان درسیاستهای جنگ‌طلبانه آمریکا در افغانستان و عراق مشاهده کرد که با استفاده از تبلیغات و گزارشات منتشره در نشریات و رسانه‌های وابسته، توانست اجماعی جهانی را جهت حمله نظامی به این کشورها به دست آورد.
در کنار آنچه از اهمیت و نقش رسانه‌ها و شبکه‌ها خبری در عصر حائز ذکر شد، نکته قابل تامل و بررسی جایگاه این ابزار جهانی در جهان اسلام است. متاسفانه هرچند جهان اسلام دارای مرزهای مشخصی نبوده و در سراسر جهان پراکنده است، و یک پنجم جمعیت جهان را تشکیل می‌دهد اما نبود رسانه‌ای واحد مانع از آن شده که بسیاری از اهداف آنها محقق شود. یکی از مباحث مطرح در اجلاس سران سازمان کنفرانس اسلامی در جده، داشتن رسانه‌ای ملی و جهانی برای دنیای اسلام بود که عملکرد آن سراسر کشورهای اسلامی را شامل می‌شد. براساس این طرح، شبکه‌های خبری و رسانه‌ای واحدی از طریق سران کنفرانس اسلامی احداث می‌گردد که ضمن بررسی تحولات جهان اسلام برای مقابله با توطئه‌های دشمنان فعالیت می‌نماید. در مقطع کنونی با توجه به تحولات بین‌المللی تحقق این مصوبه از چند منظر قابل تامل است:
الف) توطئه‌های دشمنان: آنچه در عرصه رسانه‌های خبری مشاهده می‌شود، استیلا و نفوذ کامل غرب و رژیم صهیونیستی در بخش‌های اصلی آنها است. اگر به ساختار بسیاری از رسانه‌های جهانی بنگریم درمی‌یابیم که آنها یا به دست قدرت‌های غربی و یا لابی صهیونیستی تاسیس یا اداره می‌شوند. این نفوذ سبب شده تا اولا بسیاری از خبرهای مربوط به جهان اسلام بویژه جنایاتی که علیه مسلمانان صورت می‌گیرد سانسور خبری شده یا با الفاظ غیرواقعی مطرح گردند. نمونه این اقدام را در پوشش‌های خبری در عراق، افغانستان از جانب آمریکا و نیز سرزمین‌های اشغالی توسط رژیم صهیونیستی مشاهده می‌کنیم. روزانه دهها تن در این مراکز بازداشت و یا کشته می‌شوند اما در بسیاری از رسانه‌های جهانی (که وابسته به غرب و صهیونیست هستند) با این مسائل مطرح نشده و یا با عنوان مبارزه را تروریسم، برقراری دموکراسی توجیه می‌گردند.
ثانیا دشمنان اسلام با بهره‌گیری از رسانه‌ها، به تزلزل و تخریب چهره اسلام و مسلمانان می‌پردازند. در سالهای اخیر موجی از تبلیغات علیه مسلمانان و اسلام در جهان ایجاد شده که نمود آن را درتولید صدها برنامه ضداسلامی، معرفی اسلام به عنوان عامل عدم برقراری امنیت بین‌المللی، می‌توان مشاهده کرد. این تبلیغات تا بدان حد گسترده بود که در بسیاری از کشورهای غربی و آمریکا به مسلمانان با چشم تروریسم و تهدیدکنندگان صلح جهانی می‌نگرند.
ثالثا یکی از سیاستهای غرب برای مبارزه با اسلام، استفاده از ابزارهای فرهنگی است. این اقدام آنها در حالی می‌تواند اجرایی گردد که ابزار رسانه‌ای و تبلیغاتی در کنار آنها قرار گیرد. در این راستا مشاهده می‌شود که غرب بودجه‌های بسیاری را برای تقویت این ابزار در نظر گرفته که در قالب تبلیغات گسترده اجرا می‌شود.
ب) رسانه جهان اسلام: در کنار آنچه از اقدامات دشمنان اسلام برای در اختیار قرار گرفتن رسانه‌ها جهانی ذکرشد، تشکیل رسانه‌ای خبری و اطلاعاتی برای جهان اسلام در قالب سازمان کنفرانس اسلامی امری ضروری می‌نماید. این اقدام در ابعاد و با اهداف گوناگون می‌تواند شکل گیرد.
1) جلوگیری از سانسورهای خبری که توسط غرب اجرا می‌گردد بویژه در عراق و فلسطین که مسلما در مقابله جهانی با این جنایات موثر است.
2) بررسی وضعیت مسلمانان در سراسر جهان بویژه در غرب که راه را برای احقاق حقوق آنها هموار می‌سازد. چنانکه ذکر شد در غرب موجی از اسلام ستیزی ایجاد شده که به دلیل عدم اطلاع‌رسانی از سوی کشورهای اسلامی تاکنون اقدامی برای مقابله با آن صورت نگرفته است.
3) رسانه فراگیر برای جهان اسلام، ابزاری مفید برای اصلاحات غربی است که در قالب دموکراسی و مردم سالاری در بسیاری از کشورهای اسلامی بویژه جهان عرب اجرا می‌گردد. این رسانه می‌تواند عاملی برای مقابله با تبلیغات به ظاهر دموکراتیک غرب در این کشورها باشد.
4) از مهمترین اهداف سازمان کنفرانس اسلامی، ایجاد وحدت میان کشورهای اسلامی است. این سیاست تحقق نمی‌یابد مگر با بهره‌گیری از ابزارتبلیغاتی و رسانه‌ای فراگیر که سراسر جهان را شامل می‌شود.
5) گسترش اسلام در سراسر جهان از اهداف سازمان کنفرانس اسلامی می‌باشد که تحقق آن منوط به داشتن دستگاه اطلاعاتی و خبری سراسری است که در اقصی نقاط جهان فعال باشد.
6) از اهداف سازمان کنفرانس اسلامی حضور در معادلات جهانی به عنوان سازمانی مقتدر و کارآمد است. این هدف از دو طریق قابل اجرا است، حضور مستقیم در تحولات بهره‌گیری از ابزار رسانه‌ای برای معرفی و موضع‌گیری در قبال مسائل جهانی.
در نهایت براساس آنچه ذکر شد می‌توان گفت که در عصر حاضر که غرب و دشمنان اسلام با در اختیار گرفتن ابزارهای تبلیغاتی و رسانه‌ای برای مبارزه با اسلام و مسلمانان فعالیت می‌کنند، ضرورت دارد تا جهان اسلام نیز برای تشکیل رسانه‌ای خبری و اطلاعاتی فعالیت نماید. این اقدام چنانچه ذکر شد ضمن مقابله با توطئه‌های دشمنان برای تحقق اهداف کشورها اسلامی موثر خواهد بود. لذا اجرایی شدن طرح رسانه جهان اسلام در سازمان کنفرانس در شرایط کنونی امری ضروری و لازم می‌باشد چنانکه در اجلاس سران نیز به آن تاکید شد که تاکنون اجرایی نگردیده است.