هنوز جا برای گفت‌وگو با ایران وجود دارد

دیپلمات‌های آمریکایی که مذاکرات سختی را بر سر مساله هسته‌ای ایران با دیگر اعضای شورای امنیت دنبال می‌کنند، پیش‌بینی می‌کنند حمایت کامل کشورهای اروپایی برای صدور قطعنامه‌ای علیه ایران که در آن تحریم و یا اعمال زور گنجانیده خواهد شد را به همراه خواهند داشت. روسیه و چین که مخالفان اصلی قطعنامه‌ای با مضمون تحریم هستند هم اکنون زیرفشارهای دیپلماتیک مقامات آمریکایی و اروپایی قرار دارند. روسیه با یک قدم به پیش گفته است که "در این مرحله" موافق با تحریم ایران نیست. روسیه معتقد است چنین اقدامی می‌تواند "بعد از" دادن یک ضرب‌الاجل به ایران صورت بگیرد.
این در حالی است که حتی رای ممتنع کشورهای چین و روسیه هم می‌تواند صدور قطعنامه‌ای بدون وتو را در شورای امنیت میسر کند. نیکلاس برنز معاون وزیر امور خارجه ایالات متحده هنگام بازگشت از پاریس در گفت‌وگویی با شبکه تلویزیونی "سی ان ان" گفته است که فرانسه، بریتانیا و آلمان با صدور قطعنامه‌ای کلیدی موافق هستند. به گفته برنز این قطعنامه طی روزهای آینده منتهی به جلسه آتی اعضای شورای امنیت کامل خواهد شد و انتظار می‌رود قطعنامه‌ای باشد که در آن از مفاد فصل هفتم منشور سازمان ملل استفاده شده است. فصل هفتم، سختگیرانه‌ترین نوع قطعنامه به شمار می‌رود که علاوه بر تحریم، امکان حمله نظامی نیز نهفته است و البته اجباری است.
این قطعنامه از ایران خواهد خواست که همه فعالیت‌های غنی‌سازی را متوقف کند. ایران، طی مراحل مختلف از زمان قطعنامه پاریس در نوامبر 2004 که به موجب آن کشورهای اروپایی پیشنهاداتی اقتصادی را در ازای متوقف کردن برنامه هسته‌ای به ایران دادند، همواره تاکید کرده است که هیچگاه به تعطیلی کل فعالیت‌های غنی‌سازی اقدام نخواهد کرد. با توجه به اجباری بودن قطعنامه‌ای از این دست، در صورت عدم توقف برنامه هسته‌ای ایران، تهران روزهای دشواری را پیش رو خواهد داشت. ایران امیدوار است چین و روسیه تا آخرین لحظه بر روی مواضع خود بایستند.
اگرچه آمریکا گفته است حتی در صورت مخالفت چین و روسیه به تحریم یک جانبه ایران خواهد پرداخت، اما با توجه به بالا بودن قیمت نفت و رابطه خوب ایران با کشورهایی مانند روسیه و چین، مقامات جمهوری اسلامی اعتقاد دارند که می‌توانند از زیر اثرات مخرب چنین تحریمی رهایی یابند. قطعنامه یاد شده به ایران مهلتی یک ماهه خواهد داد تا فعالیت‌های غنی‌سازی را متوقف کند.
جلسه پاریس در پاسخ به گزارش روز جمعه محمد البرادعی رییس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تشکیل شده بود که در آن گفته شده بود ایران تقاضای متوقف کردن غنی‌سازی اورانیوم را مورد توجه قرار نداده و به توسعه فعالیت‌های خود اقدام کرده است. فعالیت‌هایی که به زعم مقامات آمریکایی تلاش برای دستیابی به سلاح اتمی است. در این نشست پنج عضو دائمی شورای امنیت به علاوه آلمان، به بررسی تحریم‌های احتمالی علیه ایران پرداختند. با این وجود از پاریس خبر می‌رسد مادامی که فرانسه، بریتانیا و آمریکا از برقراری تحریم‌های سخت‌گیرانه اقتصادی بر علیه ایران سخن می‌گفتند با مقاومت مقامات روسی و چینی مواجه شده‌اند. ایران در نامه‌ای به کوفی‌عنان آمریکا را به ابراز تهدیدهای گستاخانه و غیرقانونی متهم کرده است.
ماه گذشته شورای امنیت سازمان ملل به ایران مهلتی سی روزه داد تا فعالیت‌های غنی‌سازی خود را متوقف سازد. اما ایران در این مدت اعلام کرد که چرخه غنی‌سازی اورانیوم خود را کامل کرده است و توانایی بیشتری برای غنی‌سازی اورانیوم خواهد داشت. آمریکا تلاش می‌کند با اتخاذ نوعی سیاست فشار دیپلماتیک و تحریم‌های هوشمند، قدرت مانور سیاسی رهبران تهران را کاهش دهد. از جمله موارد تحریم‌های هوشمند، مسدود شدن حساب‌های بانکی، کاهش روابط دیپلماتیک، فرهنگی ـ ورزشی و مسافرت مسئولین کشور و خانواده‌های آنان به کشورهای دیگر خواهد بود.
همچنین به موجب این تحریم‌ها سفرای ایران قادر نخواهند بود با همتایان خود در کشورهای دیگر ارتباط داشته باشند، بلکه با افرادی در رده‌های کارشناس وزارت خارجه کشورهای مقصد در تماس خواهند بود. علاوه بر اینکه محدوده زندگی آنان در کشورهای میزبان کاهش خواهد یافت. این تحریم‌های شباهت زیادی به تحریم‌های زمان دولت آپارتاید آفریقای جنوبی دارد. منوچهر متکی گفته است که مقام‌های چینی به صورت رسمی به ایران گفته‌اند از تحریم حمایت نخواهند کرد. مقامات تهران احتمال اینکه در این مرحله تحریمی علیه ایران بخواهد صورت بگیرد را بسیار اندک ارزیابی می‌کنند. هم اکنون یازده درصد نفت خام چین از ایران وارد می‌شود. روسیه نیز بر طبق گزارش‌ رویتر توسط "لوک اویل" در حال اکتشاف در منطقه نفت‌خیز اناران می‌باشد.
به گفته یکی از دیپلمات‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، برای اینکه آمریکا بتواند از فصل هفتم منشور سازمان ملل استفاده کند، باید بتوانند نشان دهد که ایران تهدید جدی برای صلح و امنیت جهانی است. به گفته وی که به دلیل حساسیت این موضوع نام خود را به رویتر نگفته است، گزارش البرادعی و دیگر دستگاه‌های اطلاعاتی ـ امنیتی چنین موضوعی را نشان نمی‌دهد که ایران تهدیدی برای امنیت جهانی است. هانس بلیکس رییس بازرسان تسهیلات سازمان ملل نیز گفته است که هنوز جا بر گفت‌وگو با ایران وجود دارد. او به رادیو بی‌بی‌سی گفته است که آیا کسی می‌تواند بگوید که غنی‌سازی یک گرم آن هم به میزان سه درصد برای جهان تهدید است یا هنوز برای گفت‌وگوهای بیشتر زمان وجود دارد؟