هند و آمریکا، بر سر میز مذاکره هسته‌ای

در صورت تایید توافقنامه هسته‌ای با هند در کنگره آمریکا، فشارها به اسراییل برای نظارت بین‌المللی بر برنامه هسته‌ای‌اش نظیر هند افزایش می‌یابد.
به گزارش ایسنا به نقل از روزنامه دیلی تایمز، مارک پرلمن در هفته‌نامه «فوروارد» نیویورک نوشت: منتقدان داخل و خارج از کنگره آمریکا معتقدند اعمال چنین استثناهایی برای ناقضان هسته‌ای در زمانی که نگرانی اصلی بر خواست‌های هسته‌ای ایران وجود دارد، می‌تواند ثابت کند استاندارد دوگانه‌ای برای اسراییل وجود دارد.
منتقدان می‌گویند با مشروعیت بخشیدن به زرادخانه‌های هسته‌ای هند این توافقنامه شکایتی را از استانداردهای دوگانه مطرح و درخواست‌های جدید را برای نظارت بین‌المللی موجب می‌شود.
پرلمن نوشت: چنین مباحثه‌ای احتمالا کانون توجه ناخوشایندی را متوجه اسراییل می‌کند و به درخواست‌های بلندمدت کشورهای مسلمان در خاورمیانه برای داشتن خاورمیانه‌ای عاری از تسلیحات هسته‌ای، انرژی تازه‌ای می‌بخشد.
اسراییل که هرگز وضعیت هسته‌ای‌اش را برملا نکرده است، می‌تواند با فشار جدیدی روبرو شود. کمیسیون سازمان ملل در خصوص تخریب سلاح‌های کشتار جمعی در اوایل ماه جاری در اقدامی به سوی خاورمیانه‌ای عاری از سلاح‌های هسته‌ای از اسراییل خواست حداقل از تولید سلاح‌های هسته‌ای بیشتر خودداری کند.
این نویسنده معتقد است منبع احتمالی دیگر فشار پیش‌نویس معاهده‌ای با هدف ممنوعیت تولید مواد شکاف پذیر است که ماه گذشته از سوی آمریکا در کنفرانس خلع سلاح در ژنو بیان شد.
65 عضو این کنفرانس چند سالی است که درباره معاهده کاهش مواد شکاف پذیر به دلیل اختلاف بر سر این که آیا این معاهده باید مواد خام موجود را تحت پوشش قرار دهد، با بن‌بست مواجه شده‌اند.
اسراییل با این مکانیزم مخالفت می‌کند اما کشورهای در حال توسعه می‌خواهند این معاهده خلع سلاح هسته‌ای نهایی را شامل شود.
پیش‌نویس آمریکایی انبارهای موجود را دست نخورده باقی گذاشته و هیچ بازرسی را پیش‌بینی نمی‌کند که این امر کشورهای جهان سوم را به زحمت انداخته است.
این در حالی است که این پیش‌نویس در میان کشورهای هسته‌ای واقعی و فرضی که خارج از معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای هستند، نظیر هند و پاکستان، اسراییل و کره شمالی نیز نگرانی‌هایی را درباره افزایش نظارت بین‌المللی به وجود آورده است.
پرلمن اظهار داشت: توافقنامه هسته‌ای هند و آمریکا به هند یک معافیت از روند عدم تکثیر سلاح هسته‌ای جهانی را می‌دهد و هند را به عنوان یک کشور دارای تسلیحات هسته‌ای مسوول معرفی می‌کند.
دهلی نو در ازای قبول نظارت‌های بین‌المللی بر برنامه غیر نظامی‌اش قادر به حصول تکنولوژی هسته‌ای خارجی من جمله از آمریکا خواهد بود، چنین اقداماتی از زمان انجام آزمایشات هسته‌ای هند و پاکستان در سال 1998 برای هر دوی این کشورها ممنوع اعلام شده بود.
توافقنامه ماه مارس وضعیت هند را به عنوان یک قدرت هسته‌ای به رسمیت می‌شناسد. انتظار نمی‌رود چنین توافقی با پاکستان که هنوز به دلیل مساله عبدالقدیر خان، پدر هسته‌ای پاکستان زیر یک هاله از تردید و شبهه قرار دارد، حاصل شود.
واشنگتن در بخشی از مباحثاتش با هند از دهلی نو خواسته تا ممنوعیت قانونی را بر انجام آزمایشات هسته‌ای بیشتر و تعهد به وفاداری به معاهده کاهش مواد شکاف‌پذیر اعمال کند.
این تحلیلگر خاطرنشان می‌کند: کنگره باید به منظور فعال‌سازی توافقنامه، قانون انرژی اتمی را اصلاح کند. دولت آمریکا امیدوار است این تغییرات را در تابستان به انجام رساند اما تنها حمایت نه چندان مشتاق رهبران جمهوری‌خواه در کنگره را در اختیار دارد. انتظار می‌رود مباحثات در خصوص این توافقنامه پس از انتخابات میان دوره‌ای ماه نوامبر به انجام رسد.
در حالی که دولت اسراییل موضعی قوی درباره توافقنامه هند و آمریکا اتخاذ نکرده برخی از حامیان اسراییل در آمریکا از جمله کمیته یهودیان آمریکا از کنگره خواسته‌اند تا این توافقنامه را تصویب کنند.
محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز با حمایت از این توافقنامه آن را یک توافق برنده ـ برنده توصیف کرد.
پرلمن اظهار داشت، برخی از ناظران معتقدند این توافقنامه موضع غرب را در برابر ایران تضعیف می‌کند.