پرده‌نشین‌های قدرت در کرملین (بخش اول)

مختصری در مورد ویکتور زوبکوف‌
‌<ویکتور زوبکوف> 66 ساله که در ناحیه کوهستانی اورال زاده شده، نخستین بار با پوتین در آستانه فروپاشی اتحاد شوروی سابق و در نخستین سال‌های دهه 90 آشنا شد. در آن زمان آنها هر 2 در شهرداری سن‌پترزبورگ زیر نظر شهردار <آناتولی سوبچک> که یک لیبرال اصلاح‌طلب بود، کار می‌کردند.‌
سپس وی در سال‌های 1992 تا 1993 میلادی که ولادیمیر پوتین شهردار سن‌پترزبورگ شد، معاونت رئیس کمیته روابط خارجی در شهرداری سن‌پترزبورگ را برعهده داشت. پس از آن وارد سرویس‌های مالیاتی شد تا جایی که در سال 1989 معاون وزیر دارایی روسیه شد.‌
پوتین در <کا.گ.ب> فعال بود، اما زوبکوف چنین سابقه‌ای را در پرونده خود ندارد. او در سال‌های اخیر و در روسیه تحت رهبری پوتین، موفق شد ریاست سازمان فدرال نظارت مالی روسیه را در دست بگیرد.‌
او نخستین شغل در خور توجه خود را در سال 1986 به دست آورد، یعنی زمانی که کمیته حزب کمونیست شهر <پریوزرسک> او را به عنوان دبیر اول حزب انتخاب کرد. وی یک سال بعد معاون رئیس کشاورزی و صنایع غذایی لنینگراد از طرف حزب کمونیست شد.‌
زوبکوف پدرزن وزیر دفاع فعلی روسیه است و از دوستان قدیمی و مورد اعتماد و امین پوتین محسوب می‌شود.‌
پیرامون این رویداد
‌1- <سرگئی مارکوف> استاد علوم سیاسی که با کرملین نیز دارای ارتباط است، می‌گوید: استعفای فرادکوف و آمدن زوبکوف، مرحله‌ای جدید در طرح انتقال آرام قدرت در روسیه است. ما در سال 2008 رئیس جمهور جدیدی خواهیم داشت، اما گروه سیاسی و تیم اجرایی و سیاست‌ها تغییر نخواهد کرد.‌
‌2- <کنستانتین کوزاچکوف> رئیس کمیته امور بین‌الملل دومای روسیه، نیز در توضیح استعفای فرادکوف می‌گوید: این تغییر احتمالاً برای تضمین سهولت انتقال ریاست جمهوری به فرد بعدی صورت گرفته است.‌
‌3 - در این خصوص سایت‌ ‌‌Russia Profile اینگونه می‌نویسد:‌
این سؤال مطرح می‌شود که چرا پوتین برای اطمینان از جریان آرام انتقال قدرت به کنار گذاشتن فرادکوف نیاز داشت، در حالیکه پوتین دو تن (سرگئی ایوانف و دمیتری مدودف) از افرادی را که از آنان به عنوان رئیس‌جمهور احتمالی آینده روسیه یاد می‌شود به عنوان معاونان نخست‌وزیر گمارده بود. آنچه در حال حاضر در مسکو می‌گذرد، به جریان روی کارآمدن پوتین بسیار شبیه است.‌
بوریس یلتسین، اولین رئیس جمهور روسیه در آگوست 1999 پوتین را به سمت نخست‌وزیری روسیه گمارد و پنج ماه بعد با نصب وی به عنوان کفیل ریاست جمهوری از قدرت کناره گرفت.‌
برخلاف یلتسین که محبوبیت چندانی نداشت، پوتین در شرایط بسیار بهتر قرار دارد و به مانورهای پیچیده برای انتخاب جانشین خود نیازی ندارد. پوتین با یک اشاره می‌تواند در سلسله مراتب حزبی در حزب <روسیه متحد> در هرم قدرت حزب جریان حمایت از فرد مورد نظر را به حرکت درآورد.‌
بسیاری در مسکو و در خارج از روسیه فکر می‌کردند نخست‌وزیر جدید کسی جز سرگئی ایوانف نخواهد بود.‌
اما ایوانف نامزدی زوبکوف را مورد تایید قرار می‌دهد و می‌گوید: به عنوان یک نامزد نخست‌وزیری، می‌توانم بگویم که زوبکوف مردی است که بدون سر و صدا و گردوخاک، کارش را انجام می‌دهد و این چیزی است که روسیه به آن نیاز دارد. ایوانف در توصیف زوبکوف تاکید می‌کند که وی به هر هدفی که قبل از او تعیین شده بود، دست یافت.‌
‌4 ‌- <ویتالی ترتیاکف> سردبیر هفته‌نامه ‌Moskovskiye Novosti، می‌گوید:‌
فکر نمی‌کنم زوبکوف جانشین پوتین شود. من این خطر را قبول می‌کنم و می‌گویم که زوبکوف رئیس‌جمهور آینده روسیه نیست و نامزدهای اصلی ریاست جمهوری، هنوز هم ایوانف و مدودف هستند. ضمن اینکه طبق قانون اساسی روسیه، منعی برای نامزدی نخست‌وزیر برای انتخابات ریاست جمهوری وجود ندارد.‌
‌5 - در همین حال <سرگئی لاوروف>، وزیر امور خارجه روسیه گفت که استعفای نخست‌وزیر، میخاییل فرادکوف از پستش به دلیل خطا و یا مورد خاصی نبوده است. وی گفت: قانون اساسی این امکان را به رئیس دولت می‌دهد که در صورتی که بخواهد، خود را از انجام وظایف منع کند و این دقیقاً همان کاری بود که فرادکف انجام داد.‌
لاوروف افزود: وی به صراحت اعلام کرد که این اقدام را به دلیل ورود به دوران انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری و اینکه ترجیح می‌دهد رئیس جمهور از آزادی عمل کامل برخوردار باشد، انجام داده است.‌
‌6 - در همین حال پس از معرفی زوبکوف از سوی پوتین، مطبوعات روسیه به اتفاق نوشتند: تصمیم ناگهانی ولادیمیر پوتین برای تغییر نخست وزیر و قرار دادن رئیس کرملین در موقعیتی بسیار قوی، آن هم در آستانه انتخابات ریاست جمهوری در ماه مارس، رقبای وی را در موقعیتی بسیار سخت قرار داد.‌
در این راستا، روزنامه <کومسومولت> چاپ مسکو، نوشت: فقط پوتین می‌داند. او درست به شیوه همیشگی‌اش رفتار کرد و به طور غیرمنتظره یک خرگوش را از کلاه جادوگری‌اش بیرون کشید. انتخاب زوبکوف بدون ترمیم دولت یک اقدام عجیب و جدی بود.‌
چندین روزنامه روسی نیز در مقاله‌های خود تاکید داشتند که انتظار تغییرات سیاسی چندانی نمی‌رود، اما به یقین <ژرمان گرف>، وزیر اقتصاد و بازرگانی با مشکلات جدی روبرو خواهد شد.‌
روزنامه دولتی <پوسیسکایا> نوشت: رئیس جمهور تمام افکار تحلیلگران را مبنی بر این که چه کسی بعد از فرادکوف نخست‌وزیر خواهد شد، از بین برد. پوتین همچنان تفکرات در خصوص جانشینش را با دوگانگی روبرو کرده است. به این ترتیب او همچنان کنترل اوضاع سیاسی را در دست دارد.‌
روزنامه <گازتا> نیز نوشت: رئیس جمهور، نخست‌وزیر را تغییر داد، اما یک رقیب برای خودش نساخت.‌
‌<ایزوستیا> نوشت: زوبکوف فقط برای زمانی که لازم باشد نخست‌وزیر خواهد بود. تا زمانی که سیاست‌های کنونی حفظ شود. اگر ایوانف نخست‌وزیر می‌شد، پوتین مجبور بود زودتر از موعد پستش را ترک کند. اکنون دیگر هیچ جانشینی وجود ندارد.‌
‌<نووستی> نیز نوشت: منابع ما دریافته‌اند که بازارها آماده تغییر در دولت بودند.‌
‌7‌ - در همین راستا <آریل کوهن> یکی از محققان سیاسی روسیه پس از اعلام خبر انتخاب زوبکوف می‌گوید: پوتین هیچ برنامه‌ای برای عزلت‌نشینی از عالم سیاست و گم شدن در غبار فراموشی ندارد. او وقتی خبرنگاران درباره احتمال بازگشت پوتین به عرصه سیاست پرسیدند، آن را انکار نکرد و گفت به سربلندی روسیه می‌اندیشد و افزود که پس از 2008 از عرصه سیاست کنار نمی‌رود. اگرچه حضور او کمرنگ خواهد بود، اما تلاش می‌کند اثر لازم را داشته باشد.‌
اما چرا پوتین باید در چنین مقطعی فردی را که تاکنون کمتر نامش شنیده می‌شد، برای سمت نخست‌وزیری انتخاب کند:‌
ناظران سیاسی معتقدند که چند تئوری می‌توان برای انتخاب زوبکوف ارائه کرد، که تعدادی از آنها به این قرار است:
1- تئوری اول آن است که نخست‌وزیر جدید انتخاب شد تا برای خطری که در پس دیوارهای بلند کرملین به وجود آمده بود، عاملی مسکن باشد. در واقع پوتین او را انتخاب کرد تا جای خودش را در ریاست جمهوری برای دوره‌ای که سال 2012 شروع خواهد شد، حفظ کند. به‌ویژه که زوبکوف از هم‌اکنون اعلام داشته احتمال شرکت او در انتخابات بهار آینده بسیار زیاد است و دیگران هم عقیده دارند، این بهترین کار برای حفظ پوتین بود، زیرا به این ترتیب، رئیس جمهور کنونی می‌تواند در پس پرده و آن گونه که خود می‌خواهد، جریانات روسیه را به دست رئیس جمهور بعدی که می‌تواند زوبکوف باشد، هدایت کند و جای خود را نیز برای 2012 محفوظ دارد.‌          ادامه دارد...