روایت شاهد عینی از ژنو

*آینده: اجلاس ژنو را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
**دکتر رکن‌آبادی: بسم‌ الله الرحمن الرحیم. در واقع عنوان این اجلاس، «بازنگری دوربان» بود که مصطلحاً به آن اجلاس دوربان2 گفته می‌شود و اجلاس قبلی در آفریقای جنوبی را دوربان1 می‌نامند. در حالی که در 2001 عنوان اجلاس،‌ دوربان بود و در 2009 عنوان اصلی بازنگری دوربان است.
با توجه به مواردی که در سند نهایی اجلاس دوربان در 2001 وارد شد و در طی برگزاری هم، اسرائیل و آمریکا و چند کشور اروپایی اجلاس را تحریم کرده و از اجلاس خارج شدند، در این نشست هم سر و صدا و جنجال زیادی بود که هیچ کشوری (با توجه به تحولات 8 سال اخیر مخصوصاً در فلسطین) حاضر نشد میزبانی اجلاس را بپذیرد، این به خاطر اعمال فشار رژیم صهیونیستی بود و در نتیجه سوییس با ادعای این که یک کشور بی‌طرف است، اقدام به میزبانی کرد.
این اجلاس از زوایای مختلف قابل ارزیابی است، چرا که با توجه به خروج آمریکا، اسرائیل و چند کشور اروپایی در اجلاس قبلی، در این نشست هم شاهد تحریم اجلاس از سوی آمریکا، رژیم صهیونیستی و چند کشور دیگر بودیم.
در این اجلاس هم با توجه به فشار رژیم صهیونیستی بنا بر این شده بود که این اجلاس کاملاً خشک و بی‌روح و بی‌تأثیر و بدون هر نتیجه‌ای برای مردم فلسطین باشد. ولی در ارتباط با موضوع اصلی که شعار اجلاس بود، یعنی «همگی متحد برای اجرای عدالت و مبارزه با نژادپرستی و تبعیض‌نژادی» صرفاً به همان بندی که در دوربان 2001 آمده بود، اکتفا شد و گفته شد که آن‌چه در مورد نژادپرستی و اقدامات رژیم صهیونیستی در اجلاس دوربان مورد تأیید قرار گرفت و در سند وارد شد، در این سند هم مورد تأیید است. در سند پایانی فقط به همین نکته اشاره شد، بدون اشاره به تحولات اخیر و محاصره غزه و درد و رنج مردم فلسطین و مشکلات تشدید شده در این سال‌ها به همان بند اکتفا شده، ضمن آن که به موضوع هولوکاست هم اشاره شد.
*آینده: در اجلاس قبلی راجع به هولوکاست صحبتی نشده بود؟
**دکتر رکن‌آبادی: خیر، ولی در این اجلاس هولوکاست اضافه شد. بنابراین قبل از شروع به کار اجلاس در جلسات کارشناسی قبل از آغاز رسمی اجلاس، سند آن،‌ نهایی شده بود و بنا بر این بود که اجلاس به صورت فرمایشی و نمایشی به مدت یک هفته ادامه یافته و بعد هم سندی که از قبل تکلیف آن توسط آمریکا و رژیم صهیونیستی مشخص شده بود، قرائت شد، اگر چه میزبانی اجلاس با سازمان ملل متحد بود.
*آینده: با توجه به این که چند کشور نبودند (از جمله آمریکا و اسرائیل) چرا سند تنظیم شده از سند دوربان 2001 نسبت به اسرائیل منفی‌تر بود، در حالی که این کشورها در اجلاس قبل بودند.
**دکتر رکن‌آبادی: بله، در بیانیه فقط به همان بند اول که گفتم درباره جنایات اسرائیل اکتفا شد، ضمن آن که یک بند هم در تأیید هولوکاست اضافه شد و همه جا هم تأکید می‌کردند به هیچ عنوان هیچ‌کس حق ندارد به نام رژیم صهیونیستی به عنوان مصداق بارز نژادپرستی و تبعیض‌نژادی اشاره کند.
از این حیث حضور شخص دکتر احمدی‌نژاد و 80 نفر از سازمان‌های رسمی و غیررسمی ایران و وزارت امور خارجه و فعالیت گسترده آن‌ها در صحنه اصلی و پنل‌های جانبی و تجمعات ضدصهیونیستی کاملاً مشهود بود و شاهد یک موج گسترده جهت تغییر روند از قبل ترسیم شده دوربان2 بودیم.
*آینده: البته صحبتی را آقای بان‌کی‌مون کرده بودند و گفته بودند که سخنان آقای احمدی‌نژاد، عکس آن چیزی است که ما می‌خواهیم به آن برسیم، آیا این سخنان تحت فشار بوده؟ چون به نظر می‌رسد برآیند کلی هم به همین سمت سوق داده شده است.
**دکتر رکن‌آبادی: اگر سخنرانی آقای دکتر احمدی‌نژاد و تقدیر از سخنان ایشان و تشویق ایشان توسط اکثریت قریب به اتفاق حاضران در اجلاس باعث شد فریبکاری رژیم صهیونیستی و مدافعان وی (حتی کشورهای عربی که به دلیل محدودیت‌های فراوانشان تمایل به دفاع از مردم فلسطین در سند نبودند) مؤثر نبوده و شرایط عوض شد.
*آینده: آیا ایران نسبت به بیانیه مخالف بود یا تحفظ داشته است؟
**دکتر رکن‌آبادی: بدون تردید ایران تلاش زیادی کرد تا این بیانیه، بیانیه قوی و محکمی باشد و قسمت اول بیانیه هم محصول تلاش ایران بود که آن‌چه در اهداف برگزارکنندگان است، تعدیل شود.
طبیعی است که جمهوری اسلامی ایران با روح کلی مفاد سند پایانی موافقت نداشت. چرا که به مصداق اصلی نژادپرستی و تبعیض‌نژادی (یعنی رژیم صهیونیستی) هیچ اشاره‌ای صورت نگرفته است.
بعد از آن هم که آقای بان‌کی‌مون گفتند «آقای احمدی‌نژاد به مسایل فرعی پرداختند و از دستور کار اجلاس خارج شدند»، پاسخ ایشان هم داده شد.
وقتی شعار اصلی دوربان اول و دوم مبارزه با نژادپرستی است، چه کسی و چه مصداقی می‌تواند بارزتر از رژیم صهیونیستی باشد.
*آینده: اگر از قبل مشخص بود که فضای اجلاس چگونه است و با امضای این سند هم ایران تلویحاً هولوکاست را تأیید کرده، آیا تحریم اجلاس از سوی ایران نتیجه بهتری نداشت؟
**دکتر رکن‌آبادی: ایران مخالفت خود را با این موارد سند اعلام کرده است. این بحث را باید شرکت‌کنندگان حاضر در اجلاس از مردم سوییس گرفته تا شرکت‌کنندگان حاضر در اجلاس (170 هیأت رسمی به اضافه 250 هیأت غیردولتی که حدود 2500 نفر می‌شدند) قضاوت کنند که موضع ایران و سخنرانی آقای احمدی‌نژاد و تأثیر بارز این موضوع بر فضای اجلاس و سخنان مقامات رسمی بعد از صحبت‌های آقای احمدی‌نژاد مبنی بر این که «با این سخنان سند نهایی ما فاقد هرگونه ارزش است» مؤید نتیجه مثبت آن است که به بیان وزیر خارجه یکی از کشورهای غربی، سند نهایی با سخنان آقای احمدی‌نژاد از درجه اعتبار ساقط شد. چرا که ملاک و معیار، همان اصول و مبانی عنوان شده از سوی ایشان شد که با تشویق همه حضار به جز 17 نفر از کشورهای عضو اتحادیه اروپا (به جز سوییس و واتیکان) که از سالن خارج شدند، همراه بود و خروج یک اقلیت 17 نفره از جمع 2500 نفره باعث شد ادعای غربی‌ها که همواره ما و جهان سوم را متهم می‌کردند که شما کشورهای عقب‌مانده و بی‌فرهنگ و تمدن هستید و تحمل شنیدن نظرات مخالف را ندارید و جلسات را ترک می‌کنید، بنشینید و با استدلال و منطق پاسخ دهید، در عمل رسوا شدند.
چون اولین بار بود که قضیه برعکس اتفاق افتاد، یعنی کسانی که چنین ادعایی را می‌کردند، بنا به تعبیر آقای عبدالبارع عدفان سردبیر روزنامه القدس‌العربیه لندن «مثل یک گله جلسه را ترک کردند» و برای اولین بار نشان دادند این غربی‌ها هستند که منزوی شده‌اند و کشورهای مسلمان و جهان سوم توانسته‌اند حرف خودشان را با منطق و استدلال به کرسی بنشانند.
*آینده: اگر ممکن است راجع به حاشیه‌های اجلاس بفرمایید.
**دکتر رکن‌آبادی: ما در حاشیه اجلاس پنل‌های مختلف تحت عناوین کلی مبارزه با نژادپرستی و اسلام‌هراسی و حقوق بشر برگزار شد و امسال برای اولین بار بود که رژیم صهیونیستی اقدام به بسیج گسترده نیروهای خود برای شرکت در این اجلاس کرده بود (با فراهم کردن تسهیلات مختلف) و تعداد قابل توجهی از دانشجویان صهیونیست را به اجلاس دعوت کرده بود که این‌ها در این پنل‌ها حضور داشتند و با توجه به حضور 80 نفر از سازمان‌های غیردولتی و اساتید دانشگاهی جمهوری اسلامی ایران که آشنایی کامل به زبان‌های خارجه، به ویژه انگلیسی و فرانسه داشتند، در این پنل‌ها موضوعات به صورت علمی و با استدلال مطرح می‌شد و این، طرف‌های صهیونیستی بودند که علی‌رغم حضور در این نشست‌ها از دادن پاسخ کلی و استدلال منطقی عاجز بودند و به کرات با چشمان گریان جلسات پنل‌ها را در اعتراض به مجریان پنل ترک می‌کردند، با آن که حتی بعضی از مجریان یهودی بودند، ولی آن‌ها تحمل شنیدن نظرات مخالف را حتی از یهودیان نداشتند و حضور خوب اساتید ما باعث شد که در پنل‌های جانبی هم موفقیت چشمگیری داشته باشیم. البته با توجه به آن که آقای احمدی‌نژاد اولین سخنران رسمی در افتتاحیه اجلاس بودند و با توجه به آن که در همان روز اول (علی‌رغم تلاش صهیونیست‌ها برای برهم زدن نظم جلسه) فضای غالب، فضای مواضع ایران و ضد رژیم صهیونیستی بود، این فضا تا روزهای آخر و حتی در اجلاس 4 روز بعد از بازگشت آقای احمدی‌نژاد ادامه داشت.
یک اتفاق مهمی هم که رخ داد، این بود که برای اولین بار در تاریخ سوییس (بنا به گفته مردم آن‌جا و حتی یهودیان آن‌جا) یک تجمع ضد صهیونیستی در ژنو به عنوان قلب اروپا برگزار شد که در آن هم سازمان‌های غیردولتی ایران با کمک تشکل‌های هم‌سو از کشورهای دیگر، اقدام به اخذ مجوز تحت عنوان برگزاری تجمع در مخالفت با نژادپرستی کردند که در آن‌جا اقدام به شعارهای ضد صهیونیستی کردند که به گفته آن‌ها اولین بار است که در قلب اروپا یک تجمع ضد صهیونیستی به این شکل و با ارائه بندها و شعارها و... در شهر ژنو و در معرض دید همگان برگزار می‌شود که در این ارتباط هم محدودیت‌هایی برای شرکت‌کنندگان اعمال شد و یکی، دو نفر از شرکت‌کنندگان کشورهای دیگر بازداشت شدند.
*آینده: ارزیابی و عکس‌العمل سازمان ملل و برگزارکنندگان اجلاس نسبت به سخنان و مواضع ایران در اجلاس چگونه بود؟
**دکتر رکن‌آبادی: با وجود آن که از قبل همه چیز بسته شده بود، برای آن که یک اجلاس خشک و خالی و بیشتر در جهت ماله‌کشی بر نتایج اجلاس اول دوربان باشد، اما با توجه به ایجاد یک موج قوی بر خلاف جریانی که طراحی کرده بودند، در نتیجه سخنان رئیس‌جمهور و تیم قوی ایرانی حاضر، میزبان اصلی که سازمان ملل متحد بود، از این موضوع خرسند و راضی نبود. اما مردم و نمایندگان کشورهای مختلف حاضر در این اجلاس غالباً‌ تأیید می‌کردند و بسیاری می‌گفتند که عقده ما ترکید و بغض ما باز شد.
حتی یهودیانی که آن‌جا حضور داشتند و سال‌ها در فلسطین اشغالی زندگی کرده بودند، گفتند که ما خوشحال شدیم از این سخنرانی، چرا که صهیونیست‌ها حتی از تحقیر خود یهودی‌ها هم اجتناب نمی‌کنند. واقعاً تبعیض‌نژادی در رژیم صهیونیستی است، چه نسبت به خود یهودیان موسوم به قلاشه که از کشورهای عقب‌افتاده آفریقا مثل اتیوپی مهاجرت کرده‌اند، چرا که نحوه تعامل با آن‌ها با یهودیان موسوم به اشکنازی که از کشورهای اروپایی مهاجرت کرده‌اند، متفاوت است و علاوه بر آن، تبعیض نسبت به عرب‌هایی که تابعیت اسرائیل دارند هم اعمال می‌شود. یعنی مثلاً اگر مجازات یک جرم برای یک اسرائیلی غیرعرب 4 سال باشد، مجازات همان جرم برای یک اسرائیلی عرب‌تبار که تابعیت اسرائیل دارد و در اراضی سال 48 زندگی می‌کند، 5 سال است.
و یا آن که در تمام دستگاه دیپلماسی رژیم صهیونیستی، یک دیپلمات عرب‌تبار که تابعیت اسرائیل داشته باشد، وجود ندارد. در سیستم بانک‌های آن‌جا حتی یک نفر عرب‌تبار وجود ندارد و عمدتاً عرب‌تبارهای ساکن در اراضی 48 کارهای خدماتی دارند.
*آینده: به جز ایران نمایندگان کشورهای دیگر راجع به اسرائیل موضع‌گیری نکردند؟
**دکتر رکن‌آبادی: در ابعاد رسمی، نام بردن از رژیم صهیونیستی ممنوع شده بود. اما تعدادی از کشورها از جمله تعدادی از نمایندگان رسمی کشورهای آفریقایی، رژیم صهیونیستی را مورد حمله قرار داده و آن را عامل اصلی تبعیض‌نژادی و نسل‌کشی عنوان کردند و این هم نتیجه فضا و جو حاصل از سخنرانی دکتر احمدی‌نژاد بود و جرأت و جسارت آن را در نمایندگان کشورهای دیگر ایجاد کرد.
*آینده: به عنوان آخرین سوال، علت عدم حضور اسرائیل، آمریکا و چند کشور اروپایی در اجلاس دوربان2 (با توجه به اهداف آن) چیست؟
**رکن‌آبادی: هدف اصلی دوربان1 حمایت از فلسطین بود که این‌ها گفته بودند از فلسطین حمایت کنید، ولی اسرائیل را مورد هجمه قرار ندهید. سوال ما هم همین است که با این که اجلاس دوم کاملاً حساب شده برگزار شد و سند نهایی هم در جهت جلب رضایت اسرائیل و غربیان بود، این سوال باید پرسیده شود که دیگر چه بهانه‌ای برای تحریم و یا ترک سالن اجلاس وجود داشت؟
این هم نشان‌دهنده نفاق و چهره دورو و عدم تحمل نظرات مخالف و شعارهای دروغین آن‌هاست.