آمریکا به ‌دنبال تجزیه پاکستان است

حسین عبداللهی / کارشناس ارشد مسائل پاکستان 
عصر دوشنبه در سخنانی درباره‌ی تحولات پاکستان با عنوان «رشد افراط‌گرایی در منطقه» که در سالن اجتماعات مرکز مطالعات عالی بین‌المللی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، با اشاره به سیر تحول و تکامل نیروهای افراطی در این منطقه، به سه نسل اشاره کرد و افزود: نسل اول گروه‌های هفت‌گانه متشکل از پیر سید احمد گیلانی، حکمتیار، سیاح، خالص و سه تن دیگر از جانب پاکستان رشد یافته‌اند که هدف‌شان مقابله با نیروهای شوروی و نیروهای الحاد بوده است و هیچ خصومتی نسبت به ایران در میان آن‌ها دیده نمی‌شود.
این کارشناس ارشد مسائل پاکستان ادامه داد: نسل دوم طالبان است که هدف شکل‌گیری طالبان ابتدا مقابله شدید با حضور و نفوذ ایران در افغانستان و نیز مقابله و رویارویی با ایران در صورت ضرورت در مرزهای مشترک است. ارتباط ایران با طالبان برخلاف گروه‌های هفت‌گانه به هیچ وجه مثبت نیست.
عبداللهی گفت: نسل سوم گروه‌هایی هستند که متوسط سنی‌شان 20 سال است و به شدت نسبت به ایران تعصبات تحریک شده‌ای دارند که از جمله آن‌ها گروه ریگی است.
او با طرح این پرسش که چه دلیلی دارد نیروهای افراطی امروز در داخل پاکستان عمل می‌کنند و دیگر به کشورهای اطراف گرایش ندارند؟ گفت: در حوزه‌ی روابط پاکستان و افغانستان نیت پاکستان برای بر سر کار آمدن یک دولت دست‌نشانده در کابل به یک رویای تحقق‌نیافتنی تبدیل شد. هم‌چنین حضور نیروهای چندملیتی در افغانستان، اجازه‌ی کار برای نیروهای افراطی در پاکستان را نمی‌دهد.
این کارشناس ارشد مسائل پاکستان گفت: هم‌چنین هند به عنوان دشمن بزرگ پاکستان از نظر جایگاه جهانی و منطقه‌یی آن‌چنان رشد پیدا کرده است که دیگر پاکستان را به حساب نمی‌آورد و مساله‌ی کشمیر دیگر به عنوان یکی از موضوعات دستور کار مهم میان هند و پاکستان مطرح نیست و عملا پاکستان نمی‌تواند حوزه‌ی عملیاتش را هند قرار دهد.
عبداللهی گفت: ایران به دلیل جایگاه ویژه‌اش در منطقه در گذشته و ارتباط با پاکستان که حکم برادر بزرگ‌تر را برای این کشور در منطقه بازی کرده است، شرایط امروزش به گونه‌ای است که مقامات پاکستانی هنوز جرأت نمی‌کنند حوزه‌ی عملیات نیروهای افراطی خود را در ایران تعریف کنند. هرچند که نوک پیکان آن‌ها به سمت ایران است اما جبهه‌ای علیه ایران باز نشده است.
وی ادامه داد: امروز حکومت پاکستان متهم است که آمریکایی و خائن است و باید با آن مقابله کرد و اتفاقات در چند ماه اخیر به این دلیل است که نیروهای افراطی به دنبال تعریف محیط جدیدی برای خود در داخل پاکستان هستند.
این کارشناس ارشد مسائل پاکستان با تاکید بر این‌که هم‌زمان با پیشروی نیروهای افراطی به سمت اسلام‌آباد، آمریکا دولت پاکستان را ناکارآمد می‌بیند و طبیعی است نگران شود و خودش برای حل این بحران دست به کار شود، گفت: از این رو هواپیماهای بدون سرنشین بر سرحدات پاکستان می‌فرستد و آن‌جا را بمباران می‌کند؛ چرا که به طور جدی نگران پیوند تروریسم با تسلیحات هسته‌یی است که در این صورت یک فاجعه‌ی مرگبار برای آمریکا خواهد بود.
عبداللهی تصریح کرد: در سناریوهایی می‌توان آینده‌ی پاکستان را متصور شد؛ از جمله این‌که دولت پاکستان که در حال حاضر فوق‌العاده ضعیف شده است و به معنای واقعی می‌توان گفت دولت زرداری کارش تمام شده است، به جای این دولت یک دولت نظامی مقتدر با حمایت کامل آمریکا روی کار بیاید اما این کار دامنه‌ی بحران را بیش‌تر می‌کند. هم‌چنین در سناریویی دیگر می‌توان گفت که آمریکا به این تشخیص برسد که دولت پاکستان قادر به اداره‌ی کشور نیست و ترجیح بدهد حضور نظامی گسترده‌تری را در پاکستان اعمال کند. اما این کار نیز مخاطرات جدی برای ایران خواهد داشت؛ چرا که موجب می‌شود نیروهای افراط به سمت کشورهای همسایه رفته و به این شکل نیروهای نظامی آمریکا را به سمت ایران بکشانند.
وی ادامه داد: در سناریوی دیگر بالکانیزه کردن پاکستان و منطقه، مورد نظر است. بر اساس نقشه‌ای که سیا به همراه مرکز NIC در سال 2003 تهیه کرده است، پاکستان محدود به پنجاب و سند خواهد شد و بخش‌هایی از افغانستان به‌علاوه هرات به ایران ملحق می‌شود و تقسیم‌بندی‌های دیگر. بر اساس پیش‌بینی صورت گرفته در گزارش سیا و NIC سال 2015 باید پاکستان تجزیه شده باشد.
این کارشناس ارشد مسائل پاکستان گفت: تمام این سناریوها نمی‌تواند مساله‌ی نیروهای افراطی را در منطقه از بین ببرد بلکه تنها توسعه‌ی آرام راه حل این مساله است. آمریکا باید بداند که چنان‌چه بخواهد راسا برای سرکوب این نیروها و رفع بحران در پاکستان اقدام کند نمی‌تواند نیروهای بومی این منطقه که همان نیروهای افراطی هستند را حذف کند.
عبداللهی درباره دخالت نکردن هند در تحولات پاکستان گفت: هند در حال حاضر خود را در جایگاهی نمی‌بیند که بخواهد به موضوع پاکستان اشاره کند. هم‌چنین نگرانی‌های مورد نظر هند را آمریکا دنبال می‌کند. بنابراین احتیاجی نمی‌بیند که به این موضوع به طور مستقیم وارد شود.