گفتگو با ایران، تاکتیک یا استراتژی

به گزارش فارس، "فارن پالیسی ژورنال " در گزارش خود می‌نویسد: هفته دوم ماه آوریل دولت اوباما در خصوص مذاکره با ایران بر سر برنامه‌های هسته ای این کشور ابراز تمایل کرد که از منظر رسانه های غربی تحولی عمده در قیاس با سیاست‌های دولت بوش قلمداد می‌شود. چنان که روزنامه "وال استریت ژورنال " این اقدام را تغییر سیاست آمریکا درقبال ایران و خبرگزاری فرانسه آن را "مسیر تازه سیاست آمریکا " خواندند.
با این همه در شرایطی که این امر بیشتر ویژگی‌های یک تغییر تاکتیکی را دارا است اما شواهد امر نشان از این دارد که سیاست واقعی اوباما در مقایسه با سیاست های دولت پیشین این کشور در قبال ایران تفاوت متمایزکننده‌ای ندارد.
بر پایه خبرهای منتشره دولت اوباما در نظر دارد در مذاکرات در کنار دیگر کشورها شرکت داشته باشد. که در کنار انگلیس، فرانسه، روسیه، چین و آلمان خواهد بود و این کشورها همراه با ایالات متحده پنج عضو دایمی شورای امنیت سازمان ملل به علاوه آلمان و موسوم به گروه پنج به علاوه یک هستند.
در دوران ریاست جمهوری بوش سه عضو اروپایی گروه پنج به علاوه یک در شرایطی با ایران به مذاکره پرداختند که ایالات متحده حاضر به برقراری روابط مستقیم با ایران نشد. این در حالی است که اوباما رییس جمهور فعلی آمریکا گفته است دولتش متعهد به دیپلماسی است و وزارت خارجه این کشور نیز از برنامه آمریکا مبنی بر نشستن بر سر میز مذاکره خبر می دهد.
اما تاکنون حتی مواردی اندکی از تغییر و تحولات محسوس در رویکرد دولت آمریکا در کار نبوده است. به واقع در پایه و اساس این سیاست که همانا اعمال فشار بر ایران جهت تسلیم شدن در برابر خواسته های غرب و توقف فعالیت‌های غنی سازی اورانیوم است تغییری نکرده و در شرایطی که ایران تولید انرژی را اهداف برنامه هسته ای اش عنوان می کند دولت اوباما نیز به مانند دولت بوش این کشور را به تلاش برای ساخت سلاح های هسته ای متهم می سازد.
فرضیه اصلی درباره برنامه هسته‌ای ایران در دولت جدید نیز با قبل یکی است با وجود این واقعیت که سازمان‌های اطلاعات آمریکا در برآورد ملی اطلاعات سال 2007 خود تایید کردند ایران برنامه‌ای مبتنی بر ساخت سلاح های هسته‌ای دنبال نمی کند. در همین راستا نیز گزارش ناظران آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز به کرات از عدم وجود شواهدی دال بر اجرای چنین برنامه هایی حکایت داشته است.
فارن پالیسی ژورنال افزود: با وجود نبود شواهد کافی سیاست‌های هر دو دولت قبل و کنونی آمریکا بر فرضیات مشابه بنا نهاده شده است. به طوری که هیلاری کلینتون، وزیر امور خارجه آمریکا ضمن تاکید بر برنامه آمریکا برای برگزاری ورود به گفت‌وگو با ایران، اظهار می دارد: "متقاعد ساختن ایران جهت توقف تلاش ها برای دستیابی به سلاح اتمی در صدر موضوعات مورد بحث قرار خواهد گرفت. "
در این گزارش با زیر سوال بردن گزارش وال استریت ژورنال که به نقل از مقامات آمریکایی نوشته بود که آنها به تمایل ایران برای انجام مذاکرات به دیده شک و تردید می نگرند، تاکید شده است: این آمریکا بوده است که هر بار از گفت‌وگو سرباز زده است ولی ایران بارها برای گفتگو درباره برنامه هسته ای ابراز تمایل کرده است. با توجه به سیاست دولت بوش که دولت جدید نیز همین چارچوب را دنبال می کند، بدیهی است که این آمریکا است نه ایران که کماکان علاقه ای به انجام مذاکرات جدی ندارد.
اگرچه بیانیه‌های منتشره نشان از یک تغییر تاکتیکی دارد، اما حقیقت سیاست آمریکا بدون تغییر باقی مانده است. جوزف بایدن، معاون ریاست جمهوری آمریکا در ماه فوریه بر ابهام آمیز بودن سیاست اوباما درخصوص برقراری روابط با ایران نسبت به آنچه که دولت قبلی این کشور اتخاذ کرده بود، صحه گذاشت و با اشاره به تمایل ایالات متحده پیرامون گفتگو با ایران اذعان داشت: "این امر تنها در صورتی تحقق می یابد که ایران به درخواست اوباما جهت توقف برنامه های هسته‌ای خود پاسخ مثبت دهد. "
هم اینک نیز دولت آمریکا از برقراری مناسبات با ایران سخن می گوید و در عین حال بر درخواست خود پافشاری می ورزد. ایران نیز همواره بر این امر تاکید کرده است که در خصوص ادامه برنامه های غنی سازی اورانیوم خود با اهداف غیرنظامی که براساس پیمان منع گسترش سلاح های هسته‌ای (NPT) حق مسلم این کشور محسوب می‌شود، تاکید دارد چرا که یکی از اعضای این پیمان است و شفاف‌سازی‌های لازم را به عمل آورده است.
پیامد هرگونه مذاکراتی تحت چارچوب کنونی کاملا قابل پیش بینی است. طوری که دولت اوباما اعلام خواهد کرد که به دنبال عدم جدیت ایران درخصوص انجام گفتگوها، این نشست ها نتیجه بخش نبوده و تنها یک رویکرد سخت گیرانه چون تهدید به اعمال زور یا از سوی آمریکا و یا از سوی متحد منطقه ای این کشور، اسرائیل و همچنین تشدید تحریم ها در نایل آمدن به هدف عقب نشینی ایران از خواسته‌های هسته‌ای خود می تواند مثمرثمر واقع گردد.
دولت اوباما با ایجاد یک تحول تاکتیکی جزیی در سیاست های خود مدعی تلاش به برقراری دیپلماسی خواهد شد و با استناد به ناکارایی و شکست این دیپلماسی خواهد توانست به توجیه رویکردهای سخت گیرانه خود بپردازد. به عبارت دیگر هدف این تغییر موضع بهبود روابط عمومی ایالات متحده است نه تغییر موضع آن در برابر ایران به شکلی هدفمند.
این مساله به خوبی درک می شود و تقریبا به صراحت نیز بیان می شود هر چند که این تبلیغات یعنی تغییر در سیاست آمریکا برای شنوندگان بی اعتنا و فاقد قوه تشخیص طراحی شده است. براساس نتایج یک رای گیری، مشخص شد که اکثریت قریب به اتفاق مردم آمریکا رای به انجام مذاکره با ایران داده اند. این رویکرد به جهت آرام نمودن اذهان داخلی و بین المللی طرح ریزی شده است که مخالف قاطع سیاست های جرج بوش در عدم تمایل به تلاش و یا حتی وانمود کردن به برقراری دیپلماسی بوده اند.
با مطالعه گزارش‌های روزنامه نیویورک تایمز مشاهده می‌شود که مقامات آمریکایی برای حمله به ایران اعلام آمادگی می کنند. دولت این کشور در تکاپو برای جلب حمایت متحدین خود چون آلمان و فرانسه و بازیگران مرددی مثل روسیه است. از این رو در صورت شکست تلاش های دیپلماتیک، سازماندهی این حمایت ها در راستای تدوین تحریم های شدیدتر علیه تهران تحقق می یابد.
در همین راستا وال استریت ژورنال می نویسد: "چنانچه ایران اقدام به تعلیق فعالیت های غنی سازی اورانیوم خود نکند، دولت اوباما جهت افزایش تحریم های مالی بیشتر راه های مختلفی را مورد بررسی قرار خواهد داد. "
در شرایطی که شواهدی کافی وجود ندارد و با وجود این حقیقت که ایران اورانیوم را تنها به‌اند ازه استفاده در سوخت نیروگاه غنی‌سازی کرده است و حتی از نظر تئوری به حدی نرسیده که بتواند یک سلاح هسته ای تولید کند، نبود تمایل تهران به پذیرفتن اولتیماتوم آمریکا، داشتن اهداف تولید سلاح های هسته‌ای عنوان شده است. در میان تحلیلگران آژانس بین المللی انرژی اتمی (IAEA) نیز این اجماع نظر وجود دارد که اگر ایران بخواهد با برنامه ساخت سلاح پیش رود باید بازرسان هسته ای را از کشور خود اخراج کند.
درادامه این گزارش با اشاره به نزدیکی آمریکا و رژیم صهیونیستی در سیاست‌های مربوط به ایران تاکید شده است: سیاست های آمریکا در برابر ایران مورد حمایت موضع ستیزه جویانه رژیم صهیونیستی است. اسرائیل به دفعات اعلام کرده در صورت عدم پذیرفتن تقاضای آمریکا جهت توقف غنی سازی اورانیوم به ایران حمله خواهد کرد.
اخیرا نیز بنجامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، با بیان اینکه ایران امیدوار است بتواند از روند مذاکره با غرب و واشنگتن جهت پیشبرد اهداف خود در تولید بمب اتمی سو استفاده کند، مدعی شد که در صورت به بن‌بست رسیدن این مذاکرات اسرائیل دست به عملیات نظامی خواهد زد.
این در حالی است که ژنرال دیوید پترائوس، فرمانده نیروهای مرکزی آمریکا، گفته است: "این امکان وجود دارد که دولت اسرائیل سرانجام در چشم انداز سلاح هسته ای ایران خود را در معرض خطر ببیند و بخواهد با عملیات نظامی این برنامه ها را به انحراف کشد و یا به تاخیر اندازد. "
سیلوان شالوم، معاون نخست وزیر رژیم صهیونیستی، به رغم اعلام همبستگی با برنامه مذاکره آمریکا با ایران معتقد است: "هرگونه گفتگویی می تواند برای ایران به منزله وقت کشی باشد، این کشور در تلاش هایش برای تولید سلاح هسته ای ممکن است به مرحله ای برسد که راه بازگشتی وجود نداشته باشد. " به باور وی باید برای چنین مذاکراتی یک ضرب العجل (محدودیت زمانی) در نظر گرفته شود و برنامه اعمال تحریم‌ها علیه ایران به واقعیتی انکار ناپذیر بدل گردد.
آمریکا با اعمال سیاست هایی مشابه با دولت بوش در قبال ایران مانع از نتیجه بخشی این مذاکرات هدفمند خواهد شد که ممکن است موجب تشدید تنش ها میان آمریکا و متحدانش و ایران شود.