پیروزی سازمان شانگ‌های بر متحد جدید ایالات متحده

شکست ببرهای تامیل از دولت سریلانکا ریشه در حمایت چین، عضو مهم سازمان همکاری شانگهای از این کشور برای مقابله با هند به عنوان قدرتی منطقه ای که روابطی استراتژیک با آمریکا ایجاد کرده است، دارد.
شکست های پیاپی ببرهای تامیل شاید در نگاه اول به نظر نتیجه کنش و واکنش های صرف نظامی بیاید که می رود به نبرد چند دهه ای میان دولت سریلانکا با شورشیان پایان دهد اما وقعیت اینست که سریلانکا به کانون نبردهای منطقه ای تبدیل شده است و پیروز های ارتش سریلانکا ریشه در مسائل پیچیده تری دارد.
برای پی بردن به واقعیت ماجرایی که با سرعت تمام در حال رخ دادن است باید به دو پدیده که یکی بیش از ده سال از آغاز آن می گزد و دیگری فقط چند سال عمر دارد توجه نمود. نخستین موضوع به سازمان همکاری شانگهای باز می گردد که 13 سال پیش تشکیل شد و دیگری به ماه عسل هند و آمریکا مربوط می شود.
سازمان همکاری شانگهای را هنوز نمی توان یک سازمان امنیتی نامید که توانسته باشد بین منافع کشورهای عضو خروجی واحدی پدید آورد اما شکی نیست که این سازمان هر سال از سال پیش امنیتی تر است. دو کشور مرکزی این سازمان یعنی کشورهای روسیه و چین و بخصوص چین ترجیح می دهند هزینه های امنیتی شدن سازمان را دیگری بپردازد؛ در نهایت این روسیه است که ناگزیر از پیش قدم شدن می باشد.
اما مساله هند؛ این کشور پس از چرخش استراتژیک ایالات متحده از چین به کشوری ثالث اهمیت بسیار بافت. در طی جنگ سرد چین به خاطر وجود اتحاد شوروی و ضرورت حمایت از قدرتی منطقه ای برای به چالش کشیدن آن به کانون توجه تبدیل شد و بدنبال آن به مرکز پذیرنده سرمایه های آمریکایی تبدیل گردید. رشد مداوم چین زنگ خطر را برای امریکایی ها به صدا درآورد و آنها تصمیم به تحدید قدرت این کشور گرفتند.
توافقنامه های هسته ای هند و آمریکا که برخی به صورتی عجیب آن را به هنر دیپلماسی طزف هندی ارتباط می دادند نتیجه چرخش سیاست آمریکا از چین بود و در این میان هند به خاطز جمعیت زیاد و پهنای خاکی که دارد به گزینه اول برای سرمایه گذاری جدید آمریکایی ها تبدیل شده است. به خاطر همین توافقات استراتژیک هند و ایالات متحده بود که سیاست ایران در نگاه به شرق با اقبال چندانی مواجه نشد و هند در آژانس به صف کشورهای غربی پیوست.
کاندولیزا رایس در مقاله ای که در Foreign Affairs به چاپ رسانید به قدرت های نوظهوری مانند هند اشاره کرد که نقش مهمی را در آینده به عهده خواهند گرفت، واضح است که رایس پیش بینی نکرد، بلکه از برنامه ریزی آمریکا خبر داد.
تامیل ها در هند اقلیت مهمی محسوب می شوند و حمایت از تامیل های سریلانکا برای چند دهه به ابزار مداخلات منطقه ای هند تبدیل شده بود. این حمایت و بی تفاوتی کشور چین در قبال جنگ داخلی سریلانکا به هند آزادی عمل می داد. این بی تفاوتی طولانی مدت چینی ها پس از نزدیک شدن هند به آمریکا به آرامی جای خود را به سیاست محدود ساختن قدرت منطقه ای این کشور در طولانی مدت و در سریلانکا در کوتاه مدت داده است.
چینی ها به خوبی به این مهم واقف اند که آمریکا هند را به این دلیل تجهیز می کند تا در مجاورت مرزهای چین و کشورهای سازمان همکاری شانگهای که خود را برای مقابله با هژمونی آمریکا آماده می کنند گزینه ای داشته باشد به همین دلیل به مقابله با هند با ابزارهای منطقه ای پرداختند. سریلانکا گزینه ای کاملا مناسب و دست یافتنی است.
چینی ها به تجهیز تمام عیار ارتش سریلانکا پرداخته و کمک های میلیاردی در اختیار این کشور قرار دادند. پاکستان نیز از طرح چین به خاطر دشمنی دیرینه با هند حمایت کرد. تقابل دو کشور در یک سرزمین بیگانه به سود چینی ها پیش رفت و هند نشان داد که بسیار آسیب پذیر بوده و از حفظ متحد خود ناتوان است.
جواهر لعل نهرو همواره می گفت که چینی ها با هندی ها برادر هستند. البته نهرو نیز پس از حمله مائو به اشتباه خود پی برد اما وضعیت جدید دیگر تردیدی برای هندی ها باقی نمی گذارد که برادری در کار نیست و باید خود را برای تقابلی طولانی مدت با سازمان ضد آمریکایی شانگهای آماده کنند.