آمریکا فرصتی برای عدول ندارد

*ارزیابی شما از دیدار امروز طرف‌های آمریکایی، اسرائیلی و عرب در کاخ سفید چیست؟ آیا راه‌حل تشکیل کشور مستقل فلسطینی محقق می‌شود؟
**این موضوع خیلی پیچیده است. اوباما وعده داده که برای حل مشکل خاور‌میانه از فرمول تشکیل دو دولت در یک سرزمین استفاده کند، اما اسرائیلی‌ها نسبت به آن موضع دارند. حتی لیبرمن اعلام کرده است که باید فرمول دیگری جایگزین آن شود. او حتی برای خودش طرح جدیدی نیز ریخته و اردن را وجه المصالحه این طرح قرار داده است اینگونه که قصد دارد کل سرزمین‌های اشغالی را یهودی کند و اعراب فلسطینی را به اردن کوچ دهد. یعنی اگر قرار به تشکیل یک کشور فلسطینی مستقل باشد آن یکی کشور باید خالی از اعراب شود. موضوعی که طرح آن سبب شد ولیعهد اردن به تکاپو افتاده و سفری به آمریکا داشته باشد. با این همه این نشست در راستای وعده اوباما صورت می‌گیرد و از یک سو دوجانبه است و از سوی دیگر با توجه به حضور مبارک به نمایندگی از کشورهای عربی چند‌جانبه. اوباما می‌کوشد در این دیدار برنامه‌های خود و کشورش را برای طرف‌ها روشن کند و البته در کنار آن چاره‌ای ندارد که حرف و حدیث اسرائیلی‌ها را نیز بشنود.
*اوباما چقدر به پیروزی خود در این نشست امیدوار است؟
**آنچه محرز است اینکه نه اوباما و نه دموکرات‌ها نمی‌توانند از موضع خود عدول کنند. آنها به اعراب قول داده‌اند که این امر محقق شود. از سوی دیگر اگر آنها موفق نشوند با جهان عربی که روز به روز به سمت رادیکالیسم و افراطی‌گری از نوع القاعده و طالبان پیش خواهد رفت. با این همه آمریکایی‌ها در وارد کردن فشار به اسرائیل نیز آنچنان دست بازی ندارند. در این خصوص باید منتظر شد و نتیجه را دید چرا که لابی‌های صهیونیسم نیز در این راه بی‌کار نمی‌نشینند و اراده خود را به کاخ سفید دیکته می‌کنند. اکنون نباید از این نکته غافل شد که این لابی‌ها رابطه خوبی با لیبرمن دارند و او هم اینک جدی‌ترین مانع عملی شدن طرح اوباما است.
*اوباما فرمولی برای گذر از لیبرمن ندارد؟
**برخی اخبار محرمانه حاکی از آن است که سران آمریکا به شدت از لیبرمن بیزارند و تیم اوباما قصد دارد پرونده‌های تخلفات گسترده لیبرمن در خصوص ارتباطش با مافیای روسی و دست داشتن او در قاچاق گسترده اسلحه را در اسرائیل به جریان بیندازد تا او از طریق دستگاه قضایی خود اسرائیل از میان برداشته شود. اما لابی‌های صهیونیستی در آمریکا در این خصوص به اوباما هشدار داده‌اند و بعید است او بتواند با وجود چنین تهدیدهایی به این کار موفق شود. از این رو بزرگترین مأموریت اوباما این است که به طرف اسرائیلی بفهماند که تشکیل کشور مستقل فلسطینی در واقع در راستای امنیت استراتژیک اسرائیل است.
*لیبرمن اخیراً اعلام کرده بود که اولویت سیاست خارجی اسرائیل، افغانستان و پاکستان است، این در حالی است که پیش از این رژیم صهیونیستی ایران را به‌عنوان اولویت سیاست خارجی خود اعلام کرده بود. آیا در سیاست اسرائیل چرخشی ایجاد شده است؟
**بحران پاکستان و همچنین افغانستان بسیار عمیق است و برای کل منطقه نگران‌کننده شده است. ایالات متحده آمریکا، پاکستان را سالن جوجه‌کشی تروریسم عنوان کرده بود و به نظر می‌رسد تا حل مسئله پاکستان و افغانستان تمام مسائل سیاست خارجی آمریکا و ناتو و دیگر کشورها به تعلیق در بیاید. لذا نه اسرائیل و نه آمریکا در حال‌حاضر به‌دنبال بی‌ثباتی ایران نخواهند بود. اگر ایران دستخوش نا‌امنی شود و بحران پاکستان هم حل نشود فاجعه بزرگ منطقه و خاورمیانه را در برخواهد گرفت. ادامه وضعیت موجود برای جامعه بین‌الملل قابل تحمل نیست. لیبرمن و نتانیاهو برای فرار از تعهدات اسرائیل در قبال نقشه راه و فرمول دو کشور در یک سرزمین به مسائلی مانند پاکستان و افغانستان می‌پردازند. اسرائیل معتقد است اگر با تعهدات صلح خاورمیانه خود را درگیر کند به زودی باید امتیازهای فراوانی بدهد.
*یعنی شما معتقدید که اسرائیل دیدگاه خود را از کشورهای پیرامونی به سمت دیگر مناطق دنیا متمرکز کرده است؟
**تا قبل از سال دوهزار همه بحران‌ها به خاورمیانه ختم می‌شد. الان به دلیل پراکندگی و گسترش قلمرو بحران در سراسر جهان مثل افغانستان و پاکستان، نگاه کشوری مثل اسرائیل هم به این مناطق جلب شده است. اگر ایالات متحده می‌خواهد بحران اسرائیل را حل کند باید اسرائیل را تحت فشار قرار دهد. در اسرائیل هم حتی اگر دولت این کشور برای حل مسائل آمادگی داشته باشد مردم آنجا آمادگی لازم را ندارند.
*پس باید گفت مسئله اسرائیل به آزمونی مهم برای آمریکا تبدیل شده است؟
**بله. قطعاً آقای اوباما در این زمینه باید توانایی خود را برای حل بحران‌های جهانی نشان دهد. به زودی نیز نتانیاهو و محمود عباس به واشنگتن خواهند رفت تا در این زمینه گفت‌وگو کنند.
*آیا سفر نتانیاهو به مصر نیز در راستای زمینه‌سازی اسرائیل برای اجلاس واشنگتن بود؟
**قطعاً اینطور است؛ چرا‌که ایالات‌متحده تعیین‌کننده و حل‌کننده بحران خاور‌میانه است چون اگر این مشکل حل نشود محور لبنان، محور غزه و مصر لرزان است و آمریکا باید در این باره به اقدام مهمی دست بزند تا بتواند امیدهایی را به اعراب بدهد‌ در نتیجه منطق کشوری مثل ایران تقویت می‌شود، اگر آمریکایی‌ها قادر نباشند محور میانه‌روی را انتخاب کنند.
*برخی معتقدند تمرکز اسرائیل بر مسائلی مانند ایران نیز در راستای فرار از مسئله تشکیل دو کشور صورت می‌گیرد؟
**اسرائیل می‌خواهد، بحرانی را جایگزین بحران خاورمیانه کند تا از بحران در دولت خود جلوگیری کند. اسرائیل محور عرب را هم پشت سر خود دارد. می‌خواهد از انتقال چالش به طرفهای دیگر، راههای روند صلح را طولانی کند و در مسیر طولانی بودن دست به تغییرات جدی روی زمین خواهد زد. افزایش یهودی‌سازی در قدس، ادامه شهرک‌سازی و دیوار حائل کارهایی است که اسرائیل در این مدت پیگیری خواهد کرد.