شوراها مهم‌ترین دستاورد دوم خرداد

امروز سالروز دوم خرداد است، روزی که نام حماسه بر آن نهاده‌اند. بدون تردید دوم خرداد را باید یکی از مهم‌ترین و ماندگارترین ایام تاریخی دو سده اخیر ایران دانست.
شیرینی و حلاوت آن روز هیچگاه از یاد و خاطره آزادمردان و زنان مسلمان ایران نخواهد رفت. اینکه علل و عوامل پیدایش دوم خرداد چه بوده است، کار سترگی است که باید توسط متفکران علم سیاست، جامعه شناسان و مورخان معاصر مورد تحلیل و تفسیر قرار گیرد. اما چه موافق این پدیده باشیم و چه نباشیم نمی‌توانیم از بزرگی این حادثه سخن نرانیم. دوم خرداد به عنوان یک حرکت همه جانبه که مبتنی بر ظرفیت‌های درون سیستمی بوده تاثیرات بسیار عمیقی در حوزه روابط بین‌الملل، سیاست، اقتصاد، امنیت، فرهنگ و مناسبات اجتماعی ایران، کشورهای منطقه و جهان بر جای گذاشت. گفتمان دوم خرداد در شکل کلان خود توانست به مبانی اصلی گفت وگوها، مناسبات و ادبیات تمامی گروه‌های درون و بیرون نظام منتهی شود. در یک ارزیای کوچک انگارانه دوم خرداد موجب استحکام پایه‌های نظام جمهوری اسلامی شد و در یک ارزیابی دورانگارانه توانست به بسیاری از ناکارآمدی‌ها، ناکامی‌ها و آفت‌های تاریخی، سیاسی و اجتماعی ایران خط بطلان کشد. دوم خرداد نشان داد که می‌توان با تکیه بر ظرفیت‌های گسترده جامعه ایران و با باور به تلفیق و همراهی اسلام و تجدد ما بین حوزه‌های دینی و عرفی پیوندی وثیق برقرار نمود.
دستاوردهای دوم خرداد بس عظیم و شگرف است. و البته این بدان معنا نیست که خاستگاه بحران‌ها، آسیب‌ها، ناتوانایی‌ها و آفت‌های سیاسی، اجتماعی و دیگر حوزه‌های حیات تمدن ایران در نتیجه دوم خرداد بهبود یافته است. باید پذیرفت که حجم ناکارآمدی‌ها در تاریخ ایران به گونه‌ای است که تنها این حماسه بزرگ برطرف کننده همه آنها نمی‌باشد. اما باید اذعان نمود که اثرات آن اقدام ملت بزرگ ایران تا سالیانی دراز در تکامل و افزایش ظرفیت‌های ملی سرزمین‌مان اثرگذار خواهد بود. دوم خرداد اثرات و میوه‌های فراوانی داشته است اما بی شک شوراهای اسلامی شهر و روستا از بزرگ‌ترین دستاوردهای این تحول مدنی است، هیچ دولتی پس از انقلاب به جز دولت اصلاح‌طلب سیدمحمد خاتمی به خود جرات برگزاری انتخابات و واگذاری بخشی از امور شهر و روستا را به شوراها نداد. به برکت آن تحول بزرگ و بلوغ سیاسی و اجتماعی ملت شریف ایران دو انتخاب باشکوه و همه‌گیر در سراسر کشور برگزار شد و تمرین جامعه مدنی و بسط و گسترش مردمسالاری دینی تا دوردست‌ترین نقاط کشور صورت پذیرفت.
حال در زمانی به استقبال دوم خرداد می‌رویم که دولت نهم که رئیس جمهور آن شهردار مورد انتخاب شورای شهر دوم تهران بوده است، لایحه‌ای رابه مجلس فرستاده که به زعم نمایندگان منتخب شوراهای کشور در شورای عالی استان‌ها، در حکم تعطیلی شوراهای اسلامی شهر و روستاهای کشور است. امروز شوراها در تنگنای سختی قرار دارند. مجلس شورای اسلامی، انجمن‌ها و نهادهای مدنی، مطبوعات، احزاب و چهره‌های اثرگذار موظف به حمایت از این نهاد مدنی و دموکراتیک هستند. برخی از کج‌نظران نگاه مطلوبی به حقوق شهروندی و نهادهای مدنی و دموکراتیک ندارند. آنها بر این باورند که بازنده بودن شوراها روح و هسته اصلی حماسه دوم خرداد همچنان پویا و زنده است. مزیت مهمی که نباید آن را به فراموشی سپرد و یا اجازه حذف و یا بی‌اعتباری آن را داد.