سیگنال مثبت اروپا به ایران
مقدمه:
با بسته پیشنهادی اروپا به ایران چه باید کرد؟ این پرسشی است که مقامات مسئول کشورمان حتی پیش از اطلاع از محتوای آن جواب «نه» داده و آن را رد کردند؛ طرحی که در ازای توقف غنیسازی اورانیوم به ایران مجموعهای از مشوقها را ارائه داده و در غیر این صورت 15 مورد تحریم هوشمندانه اعمال خواهد کرد. الهام امینزاده نماینده تهران و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی در مقایسه بین مجموعه پیشنهادی اخیر اروپا با پکیج مشابه سال گذشته معتقد است: در محتوا بین این دو مجموعه تفاوتی نیست و انتظار میرفت با بازنگری در محتوا ابتکار عمل را در دست میگرفتند. وی که فارغالتحصیل حقوق بینالملل است از منظر حقوقی تناقضاتی را به این پکیج پیشنهادی وارد کرده است، چرا که اروپاییها از یک طرف بر حقوق هستهای ایران معترفند و از سوی دیگر خواهان توقف غنیسازی هستند در حالی که بند 4 NPT متضمن دو حق است؛ حق داشتن فناوری هستهای و استیفای آن. گفتوگوی ما با وی در پی میآید:
* آیا صرف ارائه این پیشنهادات در مقطع کنونی، سیگنال مثبتی دال بر تمایل اروپا بر حل و فصل دیپلماتیک پرونده هستهای ایران ارائه نمیدهد؟
** پکیج پیشنهادی از دو منظر قابل بررسی است. انتظار میرفت در شرایطی که تهران مصر به ادامه تحقیقات هستهای است و درصدد استیفای حقوق خود است، پیشنهادهای مطروحه باید یک قدم جلوتر آمده و حقوق ایران را در چارچوب NPT لحاظ میکرد. نگاه دوم این است که اروپاییها با ارائه این پکیج نشان دادند درصدد باز کردن راه مذاکره و گفتوگو هستند.
* با این حساب میتوان پکیج پیشنهادی را قابل بررسی دانست و در خصوص بندهای آن به مذاکره پرداخت یا اینکه آن را در قالب یک «واحد کلی» به شمار آوریم و به یکباره آن را رد یا قبول کنیم؟
** نفس ارائه این مجموعه قابل بررسی است. نفس عمل اروپاییها این است که میخواهند وارد مذاکره و فاز پیشنهادات جدید شوند.
* مخالفت آمریکا با ارائه تضمینهای امنیتی به ایران چه تاثیری بر تحقق پیشنهادهای اروپا دارد؟
** این امر نشان میدهد ابتدا باید اروپا اختلافات خود با آمریکا را حل کند. در حال حاضر یکی از اسپانسرها (تضمینکنندههای) طرح، بند مهمی از آن را قبول ندارد. پس طرح مرده متولد میشود.
* با این وجود مجموعه پیشنهادی همچنان از برخی تناقضات درونی رنج میبرد. از جمله تاکید بر حق مسلم ایران در دستیابی به فناوری هستهای طبق بند 4 NPT و از سوی دیگر تشکیل بانک سوخت و رائه فناوریهای هستهای مدرن غیرنظامی به ایران. ارزیابی شما از این تناقضات درونی چیست؟
** این پیشنهادات نشاندهنده اعتراف غرب به نیاز کشورها به انرژی اتمی به عنوان منبع پاک و کمهزینه تولید انرژی است. از سوی دیگر ایران با توجه به نقض توافقات خود در زمینه تحویل سوخت و عملیاتی شدن تکمیل نیروگاههای هستهای با دیگر کشورها چندان اعتمادی به طرحهای مشابه ندارد. نمونه بارز آن عدم تکمیل نیروگاههای دارخوین و بوشهر است. حال اروپاییها مدعیاند فناوریهای مدرن هستهای مانند رآکتور آب سبک به ایران ارائه میکنند اما تضمینی نیست که اولا این فناوری به صورت تام و کامل در اختیار ایران قرار گیرد و ثانیا طرف مقابل در پروسه زمانی بلندمدت چندان متعهد به توافقات خود نیست و احتمال قطع همکاری وجود دارد.
* در شرایط فعلی ایران پیشنهادی را رد میکند و در مقابل انتظار میرود که پیشنهادی راهگشا برای برونرفت از وضعیت فعلی ارائه دهد. بهترین پیشنهاد و رویکرد ایران در مقطع فعلی چیست؟
** رئیسجمهور ایران سال گذشته پیشنهاد هستهای خود را در مجمع عمومی سازمان ملل ارائه کرد که در زمینه تامین یک کنسرسیوم بینالمللی هستهای در داخل خاک کشور بود. از سوی دیگر در شرایط فعلی بهترین رویکرد همچنان افزایش شفافسازی، برخورد فعالانه دیپلماتیک در عرصه بینالملل و رایزنیهای گسترده با دیگر کشورهاست.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
