آزادى خرمشهر نماد پیروزى ایران در جنگ بود

گروه سیاسی
سوم خرداد سال 1361 به دنبال عملیات غرور آفرین بیت المقدس خرمشهر پس از 578 روز تسخیر توسط مهاجمان رژیم صدام توسط رزمندگان اسلام بار دیگر به ایران ملحق شد و امام خمینى(ره) همزمان با آزادسازى خرمشهر فرمود «خرمشهر را خدا آزاد کرد».
محسن رضایى که آن زمان سمت فرماندهى کل سپاه را عهده دار بود در سالروز آزادسازى خرمشهر در گفت وگو با ایسنا، درباره ویژگى هاى عملیات بیت المقدس گفت: اولین ویژگى این عملیات گستردگى آن بود. پیشتر عملیاتى به آن بزرگى انجام نداده بودیم. در این عملیات 5400 کیلومتر مربع زمین آزاد شد و بیست هزار نفر اسیر گرفتیم. غنایم به دست آمده آنقدر زیاد بود که تا چند سال از آنها استفاده کردیم. ارتش عراق به دلیل دور بودن انبارهاى مهماتش چند انبار بزرگ در خرمشهر ساخته بود که به دست نیروهاى ما افتاد. عملیات‌هایى که قبل از فتح خرمشهر انجام داده بودیم همه زمینه سازى براى این عملیات بود.
فتح خرمشهر و تقویت امید به آینده
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار داشت: همان طور که اشغال خرمشهر توسط عراق نماد شکست ایران در ابتداى جنگ بود آزادسازى آن هم به مفهوم جبران شکست و پیروزى در جنگ به شمار مى رفت. با آزادى خرمشهر رسانه هاى جهان اعلام کردند که صدام در جنگ شکست خورد.
رضایى با بیان اینکه با فتح خرمشهر مردم اعتماد به نفس خود را بازیافتند و امید به آینده در آنان تقویت شد و شور و نشاط و شادابى خاصى در جامعه ایران پدید آمد خاطرنشان کرد: شاید ناهماهنگى ها باعث ورود ارتش عراق به شهرهاى مرزى شده بود. در ابتداى جنگ مسئولیت حفظ مرزها با ارتش بود و اداره شهرها به سپاه واگذار شده بود. پاسداران هم براى دفاع از شهرها فقط سلاح انفرادى در اختیار داشتند و ارتش هم به دستور بنى صدر هیچ تجهیزاتى در اختیار سپاه قرار نمى داد. همین کار در دفاع از کشور و حفظ شهرها اختلال ایجاد کرده بود.
فرمانده سابق کل سپاه درباره علت شروع جنگ گفت: سه انگیزه باعث شد که جنگ شروع شود. صدام مى خواست با تصرف خاک ایران قدرت و نفوذ خود را در خلیج فارس و بازار نفت افزایش دهد. کشورهاى عربى از انقلاب ایران ترسیده بودند و خواهان سرکوبى آن بودند. مهمتر از این دو آمریکا بود که چون مهمترین حامى‌اش ـ یعنى شاه ـ را از دست داده بود به دنبال سقوط جمهورى اسلامى ایران بود. اما پس از آزادسازى خرمشهر چون آمریکا از شکست ایران ناامید شد استراتژى خود را به «بدون برنده ماندن جنگ» تغییر داد تا جلوى پیروزى ایران را بگیرد. این استراتژى تا عملیات فاو ادامه داشت.
اثرات فتح خرمشهر در روابط بین‌الملل
رضایى درباره تاثیر آزادسازى خرمشهر در فضاى بین المللى گفت: این پیروزى نگرانى غرب را نسبت به حضور ایران در منطقه افزایش داد. برخى کشورها براى جلوگیرى از پیروزى ایران به سمت عراق رفتند و برخى کشورها هم مثل سوریه، لیبى و کره شمالى با مشاهده قدرت ایران به سمت ما آمدند. روابط برخى کشورها مثل شوروى و چین هم با ما بهتر شد. به عبارتى پیروزى خرمشهر شکاف جدى در روابط بین الملل ایجاد کرد.
دلایل ادامه جنگ
رضایى در خصوص دلایل بعضى گروههاى سیاسى با ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر تصریح کرد: گروه هاى سیاسى مخالف ادامه جنگ پس از آزادسازى خرمشهر منفعل شدند. گروه هایى نظیر نهضت آزادى و جبهه ملى که از ابتداى جنگ ما را ناتوان از مقابله مى دانستند و خواستار حل مشکل از طریق مذاکره بودند، وقتى قدرت سپاهیان اسلام را دیدند شرمنده شدند و لذا نوعى انفعال شدید تا چند سال بعد از جنگ به مخالفین جنگ دست داد.
محسن رضایى درباره علت ادامه جنگ پس از فتح خرمشهر و نرفتن به سمت صلح گفت: این سوال خیلى مهم است ولى پاسخ روشن و قانع کننده اى دارد. اولا مساله صلح را گروه سیاسى جنگ ـ که آقایان هاشمى رفسنجانى، ولایتى، میرحسین موسوى و مقام معظم رهبرى که آن روز رییس جمهور بودند ـ دنبال مى کرد. این گروه سیاسى هم همه پیشنهادها را زیر نظر امام(ره) بررسى مى کردند. یک پیشنهاد هم نبود که بررسى نشود. اما نکته جالب آنجاست که بعد از آزادى خرمشهر، پیشنهاد صلح رسما از سوى هیچ نهاد بین المللى و یا هیچ کشورى ارائه نشد. اگر چیزى گفته مى شد به صورت شفاهى و آن هم درخواست آتش بس بود که درخواست هاى اولیه و مشروع ایران یعنى بازگشتن به مرزهاى بین المللى و ایجاد کمیته بین المللى براى بررسى میزان و راهکار جبران خسارت را جواب نمى داد. آتش بس صرف هم تنها براى بازسازى ارتش عراق و احتمالا حمله دوباره بود که هیچ عاقلى آن را نمى‌پذیرد.
دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام تاکید کرد: مخالفان جنگ بعد از اتمام جنگ فضا را براى انتقاد و داستان سرایى مناسب دیدند و تبلیغ کردند که ایران پیشنهاد صلح بعد از فتح خرمشهر را نپذیرفت. اما این یک دروغ تاریخى است به علاوه اینکه وقتى خرمشهر آزاد شد هیچ گروهى در ایران پیشنهاد نداد که به سمت صلح با عراق برویم. به عبارتى گروه هایى مثل نهضت آزادى و جبهه ملى که امروز منتقد جنگ پس از خرمشهر هستند در آن روز هیچ اطلاعیه اى مبنى بر درخواست صلح ندادند.