قیام مردمى علیه سلطه از خودبیگانگى

شهریار زرشناس
لباس و پوشش علاوه بر کارکردى که جهت حفظ سلامت و مراقبت از جسم انسانى دارد، داراى یک هویت فرهنگى نیز مى باشد و هر نوع پوششى در متن و بطن خود از نوعى هویت اعتقادى و نظام ارزشى و اخلاقى حکایت مى کند. پوشش اسلامى بانوان که به «حجاب اسلامى» موسوم گردیده نیز علاوه بر کارکردهاى موثر مختلف آن به عنوان سمبل و نماینده هویت اعتقادى و اخلاقى زن مسلمان مطرح بوده و هست و یکى از دلایل مهم مخالفت جریان استعمار بورژوایى با حجاب اسلامى در جوامعى که مورد هجوم استعمار و امپریالیزم قرار مى گرفته، همین بوده است.
در ایران و از حوالى مشروطه که جریان مروج غرب زدگى شبه مدرن تدریجا بر حیات سیاسى- اجتماعى کشور مستولى گردید، زمزمه هاى مخالفت با حجاب زنان مطرح شد. در واقع استعمار بورژوایى مدرن براى بسط و تعمیق سلطه غرب زدگى در ایران و ایجاد تحولات دلخواه خود در ساختار مناسبات انسانى و اجتماعى و اخلاقى مردم ایران نیازمند آن بود که همه وجوه و شؤون هویتى و فرهنگى- تمدنى این جامعه را دگرگون نماید، زیرا جامعه اى که داراى هویت مستحکم و باثبات اسلامى و اعتقادى باشد تحت سلطه استعمار سرمایه دارى قرار نمى گیرد، بنابراین از بین بردن هویت اعتقادى و مظاهر آن یکى از پیش زمینه هاى بسترسازى براى اعمال سلطه استکبارى بوده و مى باشد و حجاب اسلامى خانم ها در ایران و در تمامى جوامع مسلمان یکى از جلوه ها و مظاهر این هویت اعتقادى و اخلاقى بوده است.
به همین دلیل بوده است که جریان مروج غرب زدگى شبه مدرن در ایران (که پرورش یافته و دست آموز استعمار مدرن غربى بود) به گونه اى فعال و مستمر مبارزه گسترده تبلیغاتى- فرهنگى علیه حجاب اسلامى را در دستور کار خود قرار داده بود و از زمان برقرارى سلطه باندهاى فراماسونرى روشنفکرى بر ارکان حیات سیاسى جامعه (از فرداى سقوط تهران توسط یپرم ها و سردار اسعدها) کوشش مستمر و دامنه دارى را علیه حجاب اسلامى بانوان و به منظور سست کردن و حذف آن آغاز نمود که نقطه اوج این مبارزه، رویکرد خشن انتظامى رژیم استبدادى رضاشاه از سال 1313شمسى به بعد بود که با مقاومت علما و مردم ایران نیز روبه رو گردید. مبارزه و مقاومت علما و مردم علیه سیاست هاى مروج بى حجابى در کشور در واقع وجهى از مقاومت فراگیر جامعه ایران علیه کوشش هاى استعمارى به منظور از خود بیگانه کردن و مسخ هویت مردم ما بوده است که در بسترهاى مختلف جریان داشته و تداوم مى یافت.
بیست و یکم تیر، هفتاد و یکمین سالروز قیام دلیرانه مردم مشهد علیه سیاست هاى شبه مدرنیستى و استعمارى رژیم رضاخان در خصوص ترویج بى حجابى و بى بند و بارى و مبارزه با هویت اسلامى مردم و جامعه ایرانى مى باشد. رضاشاه که از اوایل به سلطنت رسیدن به اشکال مختلف سیاست مبارزه با هویت دینى مردم و سرکوب روحانیت به عنوان پاسدار معارف و هویت و اعتقادات شیعى را در پیش گرفته بود، پس از بازگشت از سفر ترکیه (سال 1313شمسى) به مبارزه ویرانگرش علیه حجاب اسلامى بانوان ابعاد گسترده ترى داد.
از آغاز سال 1314شمسى زمزمه کشف حجاب اجبارى توسط حکومت مطرح گردید و برخى نمودهاى آن نیز ظاهر گردید.
به منظور مقابله با این تهدیدات بود که یکى از روحانیون مشهد از طرف شوراى مجتهدان شهر به منظور مذاکره با رضاخان انتخاب و به تهران اعزام گردید، ولى به محض ورود به تهران توسط رژیم بازداشت گردید.
مردم مشهد در اعتراض به این حرکت رژیم در مسجد گوهرشاد تجمع کرده و به سخنان پرشور خطیبان روحانى گوش فرا دادند. در ادامه تجمع مردم، روز شنبه 21تیر 1314شمسى شعارهاى ضد سلطنت و ضد حجاب زدایى سر داده شد و تدریجا یک حرکت بزرگ اعتراضى علیه رژیم رضاخانى به رهبرى روحانیت شکل گرفت. نیروهاى دولتى به دستور رضاخان به اجتماع مردمى یورش بردند و در یک سرکوب بسیار سبعانه و وحشیانه بین 2 تا 5 هزار نفر از مردم را کشتند و جمعى از روحانیون را دستگیر نمودند.
از میان کسانى که در تهییج مردم در قیام گوهرشاد نقش مهمى برعهده داشتند باید از مرحوم «آقا شیخ تقى» معروف به «بهلول» نام برد.
قیام مردم در مسجد گوهرشاد که در آستانه هفتاد و یکمین سالگرد آن قرار داریم یکى از فرازهاى مبارزاتى تاریخ معاصر کشور ما علیه استعمار و غربزدگى شبه مدرن و در دفاع از هویت اعتقادى و ارزشى و اخلاقى اسلامى مى باشد که مشخصا به منظور پاسدارى از حریم و اصالت حجاب اسلامى بانوان و به منظور مبارزه علیه ترویج از خود بیگانگى صورت گرفته است و جا دارد که به عنوان یکى از برگ هاى افتخار تاریخ مقاومت دینى مردم ما علیه سلطه استعمار مورد بازشناسى و تحلیل و تجلیل به ویژه براى جوانان قرار گیرد.