سازمان ملل متحد؛ سیر به قهقرا

ناصیف حتی
آمریکا روز پنجشنبه بار دیگر قطعنامه اى را وتو کرد که سیاست هاى تجاوزکارانه اسرائیل علیه ملت مظلوم فلسطین را محکوم مى کرد تا بار دیگر دوگانگى سیاستها و معیارهاى خود را در مسائل جهانى نشان دهد.
پیش نویس این قطعنامه توسط 10عضو شوراى امنیت از جمله سه عضو دائم یعنى روسیه، چین و فرانسه مورد تایید قرار گرفت. کشورهاى انگلستان، دانمارک، پرو و اسلواکى راى ممتنع به آن دادند، ولى آمریکا آن را وتو کرد.
سازمان ملل؛ سیرى به سوى قهقرا
سازمان ملل متحد سازمانى که وظیفه آن حمایت از حقوق کشورها و انسانها باید باشد تاکنون از بدو پیدایش خود موضعگیرى صحیح و منصفانه اى در قبال مسأله فلسطین نداشته است.
از هنگامى که این سازمان در سال 1947به بررسى مسأله فلسطین پرداخت در مسیر حرکت خود بدتر از جامعه ملل در اوایل دهه بیستم عمل کرد و این هنگامى بود که در سال 1947مجمع عمومى آن مصوبه تقسیم فلسطین را تصویب کرد و به میهن گزینان صهیونیست در فلسطین حق برپایى کشورى روى یک دوم خاک فلسطین را داد و در مقابل به فلسطینیان حق داد کشور خود را بر روى نیمه دیگر آن بنیان نهند.
با آغاز عملیات جنگى در فلسطین در سال 1948و آشکار شدن امکان پیروزى عربها بر این میهن گزینان، شوراى امنیت سازمان ملل متحد این بار قطعنامه هایى صادر کرد که در آنها نیروهاى عرب تهدید شدند و به آنها هشدار داده شد و از این راه پذیرش یک متارکه (متارکه نخست ) بر آنها تحمیل گردید تا نیروهاى میهن گزینان بتوانند خود را بازسازمانى کنند و براى رویارویى با نیروهاى عرب و شکست دادن آنها خود را مسلح کنند.
در آن هنگام سازمان ملل متحد و شوراى امنیت هیچ حرکتى نکردند. آنها خاموشى گزیدند و عضویت اسرائیل در سازمان ملل را پذیرفتند بى آنکه آن را به عقب نشینى از سرزمینهایى که براى کشور فلسطین تخصیص داده شده بود و آن را اشغال کرده بودند ملزم کنند.
هنگامى که ملت فلسطین به گروههاى پناهنده تبدیل شد شوراى امنیت گردهم نیامد تا حق بازگشت آنان به میهن خویش و برپایى کشور خویش را تصویب کند و تنها بدان بسنده کرد که مجمع عمومى را به تصویب مصوبه 191وادارد و در آن حق آنان به بازگشت را شناسایى کند بى آن که اسرائیل را بدان ملزم کند و این مصوبه هنوز گواهى بر ناتوانى سازمان ملل متحد و طرفدارى آن از اسرائیل است.
شاهد دیگر بر ناتوانى این سازمان و طرفدارى پیوسته آن از اسرائیل در قطعنامه 242شوراى امنیت آشکارا دیده مى شود. این قطعنامه در 22نوامبر 1967صادر شد و خواستار عقب نشینى نیروهاى اسرائیل از سرزمین هایى شده بود که اسرائیل در تجاوز خود در سال 1967اشغال کرده بود (سینا و کرانه باخترى و نوار غزه و بلندى هاى جولان).
با وجود تجاوز گسترده اسرائیل در5 ژوئن 1967و با اینکه اسرائیل در روند این تجاوز سرزمینى سه برابر مساحت خود اسرائیل را اشغال کرد و گرچه این تجاوز به طور گسترده اى از سوى جامعه بین الملل محکوم شد و با همه آنچه در میثاق سازمان ملل آمده بود این مصوبه بیدرنگ پس از این تجاوز یا حتى در همان ماه صادر نشد.
مصوبه یاد شده شش ماه پس از تجاوز صادر شد و با همه این تاخیر عمدى در صدور این مصوبه در آن سخنى از لزوم عقب نشینى فورى و غیر مشروط اسرائیل و در ضمن یک مهلت مشخص به میان نیامده بود.
اینها همه در روزگارى روى دادند که جنگ سرد میان ایالات متحده و اتحاد شوروى سابق در جریان بود و اتحاد شوروى در سازمان ملل نقش بزرگى در پشتیبانى از فلسطینیان و کشورهاى عربى رویاروى تجاوزگرى و اشغالگرى اسرائیل ایفا مى کرد. ولى همین که اتحاد شوروى از هم گسسته شد و نیروى آن فروپاشید و جایگاه خود را در جهان از دست داد، سازمان ملل بیشتر به ایالات متحده گردن نهاد و در نتیجه رویکرد آن علیه فلسطینیان و کشورهاى عرب، سازگار با منافع آمریکا و اسرائیل در منطقه تندتر شد.
شواهد دیگرى از پیش از 1967و پس از آن در دست هستند که به همان اندازه که اسرائیل را محکوم مى کنند و سیاستهاى آن را در سرزمینهاى اشغالى نکوهش مى کنند برخورد منفى سازمان ملل متحد و ناتوانى آن از تحمیل خواستها و تصمیمات خود بر یک کشور تجاوزگر را که براى مدت بیش از نیم قرن تا کنون به بدترین شیوه هاى اشغالگرى مى پردازد محکوم مى‌کند.
نخستین و واپسین علت ناتوانى سازمان ملل و طرفدارى آن [از اسرائیل] و برخورد منفى آن نسبت به مسأله فلسطین از هنگام پیدایش این مسأله تاکنون آمریکاست که با همه امکانات و نیروى مادى و نظامى خود و با همه شیوه هاى سیاسى و دیپلماتیک از تجاوزگرى و اشغالگرى اسرائیل پشتیبانى کرده است و مى‌کند.
اسرائیل به سبب پشتیبانى نامحدود آمریکا، از اجراى مصوبات سازمان ملل خوددارى کرد و از این هم فراتر رفت و سازمان ملل رابه علت مصوبات مجمع عمومى به طرفدارى از فلسطینیان متهم کرد و هنگامى که با هر گونه نقش سازمان ملل در تلاش هایش براى یافتن راه حلى صلح آمیز میان کشورهاى عربى و اسرائیل از 30سال پیش به این سمت مخالفت کرد، در این کار تا حداکثر ممکن پیش رفت.
شاید یکى از بزرگترین دلایل این امر مخالفت اسرائیل با انعقاد نشست صلح مادرید در سال 1991 به سرپرستى سازمان ملل بود و پس از آن با سرپرستى سازمان ملل بر روند امضاى توافقنامه اسلو در سال 1993 و امضاى توافقنامه صلح با اردن در سال 1994 مخالفت کرد و در مقابل اسرائیل اصرار کرد (و در این کار موفق شد) که آمریکا سرپرستى همه این رویدادها را به عهده گیرد.