چشم‌انداز بازار نفت در سال 2007 میلادى

شانا: با در نظر گرفتن شرایط کنونى بازار نفت و پیش بینى کاهش رشد اقتصاد جهانى در سال 2007میلادى این بازار سال آینده با چالش روبه رو خواهد شد.
گزارش شانا به نقل از آخرین پیش بینى سازمان کشورهاى صادرکننده نفت (اوپک) از چشم انداز بازار نفت در سال میلادى آینده حاکى است اطمینان نداشتن از رشد اقتصاد جهانى به دلیل کاهش رشد تقاضاى نفت اصلى ترین عاملى است که پیش بینى مى شود شرایط جدیدى را در بازار جهانى نفت حاکم کند. قیمت هاى بالاى کنونى نفت نیز دلیل اصلى کاهش رشد تقاضاى نفت معرفى شده است.
پیش بینى مى شود رشد اقتصاد جهانى پس از پنج سال افزایش پیاپى در سال میلادى آینده به 2/4 درصد برسد که 5/0درصد از رشد امسال کمتر است. این روند از نیمه دوم سال 2006میلادى آغاز خواهد شد، یعنى از زمانى که مالیات و نرخ بهره بالا در بیشتر بازارهاى اصلى بر میزان مصرف و سرمایه گذارى ها تاثیر مى گذارد.
میانگین رشد اقتصادى امریکا در نیمه دوم سال 2006میلادى حدود 3درصد پیش بینى مى شود که در سال میلادى آینده نیز ادامه خواهد یافت. نشانه هاى روشنى نیز از تداوم رشد اقتصادى اروپا با سرعتى کند ولى یکنواخت وجود دارد، ضمن آن که پیش بینى مى شود اقتصاد ژاپن با تاثیر متقابل تولید و مصرف بر یکدیگر، توسعه همه جانبه و قابل اطمینانى داشته باشد. رشد اقتصادى کشورهاى در حال توسعه نیز در سطحى فراتر از میانگین جهانى ادامه مى یابد ولى کشورهایى که اقتصاد آن ها به اقتصاد امریکا وابسته است خطرپذیرى بیشترى خواهند داشت ضمن آن که رشد اقتصادى چین به دلیل محدودیت هاى پولى و کاهش ارزش پول این کشور (یوان) در قیاس با سال 2006میلادى اندکى کاهش مى یابد.
تقاضاى نفت در سال 2007 میلادى
بر اساس آخرین گزارش اوپک تقاضاى نفت در سال 2007میلادى به دلیل کاهش رشد اقتصادى و قیمت هاى بالاى نفت کمتر از امسال خواهد بود، ضمن آن که محدودیت هاى پایین دستى همچنان به عنوان عاملى کلیدى در این روند نقش ایفا مى کند. همان گونه که ظرفیت هاى پالایشى دنیا در سال 2006میلادى به اندازه تقاضاى جهانى نفت رشد نداشت.
چین و منطقه خاورمیانه به دلیل رشد اقتصادى قابل توجه بیشترین سهم را در افزایش تقاضاى نفت در سال آینده خواهند داشت. توسعه بخش هاى صنعتى، ساخت و ساز و حمل و نقل اصلى ترین عوامل افزایش تقاضا در چین معرفى شده اند. تغییرات قیمتى و کم شدن یارانه ها در برخى کشورهاى آسیایى که در سال 2006میلادى آغاز شده است نیز بر تقاضاى نفت تاثیر منفى خواهد گذاشت.
اوپک میانگین رشد تقاضاى نفت دنیا را در سال 2007میلادى یک میلیون و 300هزار بشکه در روز برآورد کرده است که از میزان روزانه یک میلیون و 400هزار بشکه امسال کمتر است. ضمن آن که پیش بینى مى شود تولید نفت کشورهاى غیراوپک در سال میلادى آینده به طور میانگین یک میلیون و 700هزار بشکه در روز رشد کند که یکى از بزرگ ترین رشدها در دهه هاى اخیر به شمار مى رود. همزمانى مجموعه اى از عوامل از جمله گسترش فعالیت هاى اکتشاف و توسعه، بازگشت به تولید روسیه و کشورهاى حاشیه دریاى خزر افزایش تولید از میدان هاى در حال بهره بردارى و آغاز بهره بردارى از پروژه هاى بزرگى که براى تولید نفت از آب هاى عمیق اجرا شده اند افزایش شدید تولید غیراوپک را به دنبال خواهد داشت. هرچند هنوز اختلاف نظرهایى درباره میزان تولید خلیج مکزیک و نیز احتمال کاهش تولید دریاى شمال وجود دارد که ممکن است بر این رشد تاثیر بگذارد. پیش بینى وضعیت مجموعه عوامل موثر در بازار در سال 2007میلادى نشان مى دهد تقاضا براى نفت اوپک در این سال کم مى شود. یعنى در صورتى که تقاضا و عرضه نفت در بازار جهانى طبق برآوردها محقق شود تقاضا براى نفت اوپک در سال میلادى آینده به میانگین 28میلیون و 100هزار بشکه در روز مى رسد که 600هزار بشکه از سال 2006میلادى کمتر است. بازار نفت آخرین بار در سال 2002میلادى شرایط مشابهى را از سر گذراند. با این تفاوت که سطح قیمت ها به مراتب از میزان کنونى کمتر بود ضمن آن که بازار نفت هم اکنون با وجود عرضه مطلوب نفت پذیراى قیمت هایى بالا است. پیش بینى مى شود تولید اوپک در سال 2007میلادى به میانگین 29میلیون و 600هزار بشکه برسد. میانگین تولید این سازمان در نیمه نخست سال 2006میلادى نیز به این رقم رسیده بود. افزایش روزانه میزان ذخایر نفت در سال آینده یک میلیون و 500هزار بشکه برآورد مى شود که 500هزار بشکه از میانگین رشد میزان ذخایر در دو سال گذشته بیشتر است. هرچند این شرایط ممکن است در موقعیت کنونى که ذخایر جهانى نفت به بیشترین سطح رسیده اند مشکلاتى را در نگهدارى تاسیسات این ذخایر در وضعیت مطلوب به وجود آورد.
پیش بینى مى شود ظرفیت تولید اوپک تا پایان سال 2007میلادى حدود یک میلیون بشکه در روز افزایش یابد و به روزانه 34میلیون و 300هزار بشکه برسد که نسبت مازاد ظرفیت این سازمان را به حدود 10درصد مى رساند. این رقم با 6/6 درصد در سال 2004میلادى و 8درصد در سال 2005میلادى قیاس پذیر است.
تعدیل احتمالى قیمت هاى جهانى نفت با در نظر گرفتن پیش بینى افزایش ظرفیت تولید اوپک در کنار کاهش تقاضا براى نفت این سازمان قابل پیش بینى است، ولى باید در نظر داشت این شرایط تنها یکى از عوامل موثر بر وضعیت بازار جهانى است و عوامل دیگرى مانند محدودیت هاى بخش پالایش و عوامل غیربنیادین به ویژه بحران هاى ژئوپولتیک نیز در روند بازار نقش خواهند داشت، به ویژه آن که این عوامل مهم ترین دلایل روند افزایشى کنونى قیمت هاى نفت معرفى مى شوند.