سازمان همکارى شانگهاى، ورود به عصر جدید

سازمان همکارى شانگهاى در بالغ بر پنج سال گذشته به یک گروه منطقه اى و به تدریج با کارکردهاى بین المللى تبدیل شده است و اجلاس سران این سازمان که روز پنجشنبه با حضورکشورهاى ناظرازجمله محمود احمدى نژاد رییس جمهورى ایران برگزار شد به توسعه این سازمان در آینده مساعدت خواهد کرد. سازمان همکارى شانگهاى در سال هاى گذشته براى پیشبرد همکارى میان کشورهاى عضو و اکنون میان اعضا و کشورهاى ناظر دستاوردهایى داشته و خواهد داشت. این سازمان پس از پذیرش اعضاى جدید و اعطاى جایگاه ناظر به چهار کشور از جمله جمهورى اسلامى ایران وارد یک عصر جدید توسعه و همکارى شده است.
وضعیت جهانى به شدت پیچیده شده وچالش هاى منطقه اى نیز فراوان است، بنابر این سازمان همکارى شانگهاى در دوره جدید فعالیت خود چاره اى بجز تقویت همکارى هاى منطقه اى و جهانى ندارد و دراین مسیر به مشارکت همه اعضا و ناظران نیازمند است. اعضا وناظران سازمان همکارى شانگهاى متعهد شده اند این همکارى و رایزنى را بر اساس منافع متقابل و برابرى و اعتماد انجام داده و گوناگونى نظام هاى اجتماعى و فرهنگى خود را در این زمینه دخالت ندهند. ذهنیتى که پس از جنگ سرد در جهان شکل گرفت برخى مواقع در دوره معاصر نیز در پاره اى از موارد مشاهده مى شود و در مسیر رویارویى با این ذهنیت سازمان همکارى شانگهاى مى کوشد تا نوع جدیدى از روابط بین المللى را تعریف نماید که محور آن مقابله با جنگ افروزى و کمک به برقرارى صلح و ثبات است. ولادیمیر پوتین رییس جمهورى روسیه درسخنرانى خود در اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى گفت که این سازمان مى تواند روابط مشارکتى برابر با اعضا داشته باشد. در حقیقت روحیه همکارى که از آن با عنوان روحیه شانگهاى یاد مى شود بر تمامى جنبه هاى فعالیت سازمان همکارى شانگهاى سایه افکنده و یا بهتر است گفته شود در آن نهادینه شده است.
دولت هاى عضو سازمان همکارى شانگهاى سرزمینى به مساحت 30 میلیون کیلومتر مربع و یک میلیارد و 500 میلیون نفر جمعیت معادل یک چهارم جمعیت جهان را به خود اختصاص مى دهند که با افزودن شمار ناظران جمعیت آن به بیش از دو میلیارد و 500 میلیون بالغ خواهد شد. سازمان همکارى شانگهاى در حال اجراى طرح هاى همکارى اقتصادى، سرمایه گذارى، تجارى، مالى حمل و نقل، انرژى، بهداشت و آموزش و پرورش، علوم و فنون و فن آورى هاى جدید است. اعضاى این سازمان به غیر از فعالیت و همکارى براى مبارزه با تروریسم و مخالفت با استانداردهاى دوگانه غرب در این زمینه سعى زیادى دارند تا خود را براى مقابله با چالش هاى موجود به یک قدرت اقتصادى نیز تبدیل سازند. سازمان همکارى شانگهاى اگرچه در بدو تاسیس سرلوحه کارش را مسایل سیاسى ومبارزه باتروریسم قرار داد اما با گذشت زمان به این درک رسید تا زمانى که به یک قدرت یکپارچه اقتصادى تبدیل نشود و اعضاى این سازمان قدرت اقتصادى کافى نداشته باشند کارایى براى رفع چالش ها ناچیز خواهد بود و به طور طبیعى دستاوردهاى سازمان چشمگیر نخواهد بود.
بنا بر این در اجلاس سران سازمان همکارى شانگهاى اعضاى سازمان اسنادى را به امضا رساندند که ارزش آن حدود دو میلیارد دلار است. سازمان همکارى شانگهاى با توجه به ملزم ساختن خود براى تقویت همکارى هاى اقتصادى، مبارزه با تروریسم، مساعدت به افغانستان براى مقابله با قاچاق مواد مخدر، مبارزه با پولشویى و تکثیر تسلیحات کشتار جمعى، قاچاق اسلحه در منطقه و همکارى با کشورهاى ناظر درزمینه انرژى، اقتصادى، فرهنگى و سیاسى به طور مسلم در آینده به یک سازمان مقتدر منطقه اى وبین المللى تبدیل خواهد شد و زوایاى فعالیت آن محدود به منطقه آسیا و آسیاى مرکزى و شرقى نخواهد بود.