واقعیت‌ها و انحراف از اهداف

الف: میزان کمک‌های ادعایی
بر اساس آمار رسمی منتشر شده از سوی آژانس کمکهای آمریکا، USAID کمکهای این کشور به افغانستان در سالهای اخیر به این شرح بوده است.
سال 2003: 428.492 میلیون دلار
سال 2004: 1.087.380 میلیارد دلار
سال 2005: 427.000 میلیون دلار
این کمکها در قالبهای زیر ارائه گردیده است.
حاکمیت دمکراسی: 82.150.000 دلار رشد
اقتصادی: 191.111.000 دلار
آموزش: 37.937.000 دلار
کشاورزی و محیط زیست: 71.802.000 دلار
بهداشت: 38.000.000 دلار
آمریکا پس از سرنگونی طالبان و روی کار آمدن دولت جدید در افغانستان بیشترین حجم کمکهای مالی خود را برای بازسازی این کشور و از طریق آژانس کمکهای آمریکا به افغانستان روانه کرد. ایالات متحده آمریکا مدعی است در 4 سال گذشته 3.5 میلیارد دلار برای اجرای برنامه های وابسته به بازسازی در افغانستان کمک کرده است. برخی آمار حکایت از جذب یک سوم این مبلغ در طرحهای توسعه ای با بهره وری متوسط و پایین داشته است.
ب: واقعیت‌های امروز افغانستان
با گذشت 4 سال از فعالیت های آمریکا در افغانستان، عده ای معتقدند کمکهای اقتصادی انجام شده، حتی نتوانسته است ویرانی های ناشی از بمباران سنگین نیروهای ائتلاف در سال 1380 در جنگ با طالبان را جبران کند. از طرف دیگر، تلاشهای آمریکا در برقراری ثبات در این کشور نیز با موفقیت همراه نبوده به طوری که انفجارها و حادثه های تروریستی روزافزون در بسیاری از ایالت های افغانستان حاکی از بی امنیتی در این کشور است.
اختصاص بخش اعظم بودجه کمکهای اقتصادی به بازسازی ارتش در افغانستان از دیگر واقعیت هایی است که جامعه امروز این کشور با آن مواجه است. گفته می شود آمریکا در بازسازی زیرساخت های افغانستان نیز بیشتر به حوزه هایی توجه کرده که تحرکات نظامیون غربی را تسهیل کند، از جمله بازسازی راهها، مخابرات و برق.
ج: انتقادهایی به برنامه‌های کمک‌های آمریکا
کمکهای آمریکا در افغانستان با انتقادهای فراوانی از سوی مردم و صاحبنظران این کشور مواجه می باشد. بخش اعظم این انتقادها به میزان کمکها، نحوه اختصاص آنها و طرحهای موردنظر معطوف می شود. این انتقادها را می توان به شرح زیر خلاصه کرد.
1- انتقاد اصلی افغان ها این است که پول زیاد صرف کارهای به نسبت کوچک شده است.
2- انتقاد دیگر مربوط به طرحها و برنامه هایی است که کمکهای آمریکا به آن اختصاص یافته است.
برخی معتقدند گویا آمریکا در افغانستان مشغول فعالیت هایی نبوده که پیامدهای ماندگاری در پی بیاورد. همچون تاسیس منابع برق و آب.
3- کیفیت کارهایی که آژانس توسعه بین المللی ایالات متحده آمریکا برای افغانستان انجام داده نیز گاه گاهی مورد سوال قرار می گیرد و احداث جاده کابل قندهار در این زمینه به عنوان نمونه مثال ذکر می‌شود.
4- انتقاد دیگری که از این آژانس می شود، این است که برنامه هایش را بدون دخالت دولت افغانستان در تصمیم گیری ها طرح و اجرا می‌کند.
5- انتقادهایی نیز وجود داشته مبنی بر این که گویا طرحهای USAID در میان نهادهای مختلف اجراکننده طرحها دست به دست می شود و در اغلب موارد این آژانس انجام کاری را به یک نهاد می سپارد ؛ اما این نهاد به مرجع دیگری در برابر دریافت کمیسیون (دلالی) طرح واگذار می کند که در نتیجه مقادیری از پولهای اختصاص داده شده برای انجام کاری ناپدید می‌شود.