سفر دشوار رایس به خاورمیانه

تحلیلگران معتقدند کاندولیزا رایس وزیر امور خارجه آمریکا در سفر خود به خاورمیانه که هنوز تاریخ آن اعلام نشده است با میدان عمل دیپلماتیک محدودی روبه‌رو خواهد بود به ویژه که مساله خطر بی‌ثبات شدن حکومت‌های عربی میانه‌روی خاورمیانه نیز امروزه مطرح است یعنی حکومت‌هایی که آمریکا برای تغییر خاورمیانه به آنها امید بسته است. دولت جرج بوش دبلیو بوش رییس جمهور آمریکا طی سال‌های اخیر به شکل قابل توجهی از روند صلح اسرائیل و فلسطینیان فاصله گرفته است و بیشتر بر روی آن چه خود از آن به عنوان ارتقای دموکراسی در خاورمیانه یاد می‌کند متمرکز شده است و این مساله را بهترین راه برای مبارزه با تروریسم می‌داند.
دولت آمریکا حزب الله لبنان و جنبش فلسطینی حماس را گروه‌های تروریستی می‌داند و به همین علت تاکنون در مقابل فشارهای متحدان غربی و عرب خود که خواهان برقراری آتش بس در خاورمیانه هستند مقاومت کرده و تاکنون برای پایان درگیری که از دوازدهم ژوییه در لبنان و نوار غزه آغاز شده درخواستی را مطرح نکرده است. واشنگتن بی‌هیچ تردیدی از یورش اسرائیل به لبنان و غزه که در پی اسارت سه نظامی اسرائیلی به دست حزب الله و حماس روی داد حمایت می‌کند در حالی که این مساله سبب متزلزل شدن وضعیت فواد سینیوره نخست وزیر میانه روی لبنان و محمود عباس رییس تشکیلات خودگردان فلسطینی می‌شود، شون مک کورمگ سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا گفته است واشنگتن بر این باور است که هم اینک زمانی مهم برای خاورمیانه رسیده است که پایان عصر قبلی و شروع نظمی‌ نوین بر پایه دموکراسی و آزادی‌های فردی در منطقه است.
به نظر می‌رسد رایس در سفر خود به خاورمیانه مسایل تاکتیکی را مطرح خواهد کرد. به ریشه‌های مشکل تروریسم حمله خواهد برد و برای ایجاد تغییر در استراتژی موجود تلاش خواهد کرد. اینها در حالی است که آمریکا از یک ربع قرن پیش با ایران هیچ رابطه دیپلماتیکی ندارد مبادلاتش با سوریه در حداقل قرار دارد و با حزب الله لبنان که نزدیکی به ایران است و حماس که نزدیک سوریه است حرفی نمی‌زند و آنها را جنبش‌های تروریستی می‌داند بنابراین رایس تنها می‌تواند بر روی کمک متحدین عربش برای فرونشاندن بحران در خاورمیانه امیدوار باشد. مصر، اردن و عربستان سعودی که مهمترین متحدان واشنگتن در منطقه هستند آشکارا و صراحتا اختلاف نظر خود را با آمریکا اعلام کرده و رسما خواستار آتش‌بس فوری در منطقه جنوب لبنان شده‌اند از سوی مقابل سینیوره که رایس مرتب از وی حمایت می‌کند نیز در گفت‌وگویی با خبرگزاری فرانسه نومیدی و کینه خود را از آمریکا به نمایش گذاشت و گفت آمریکا به اسرائیل فرصت می‌دهد تا به تهاجم خود ادامه دهد. موضع دولت آمریکا نیز این هفته با انتقاد آشکار کارشناسان امور خارجه روبه‌رو شد.
یک کارشناس موسسه بروکینگز در مقاله‌ای در شیکاگو تریبیون اعلام کرد چنانچه اوضاع خاورمیانه از کنترل خارج شود آمریکا بیش از همه بازنده خواهد بود زیرا منافع آمریکا در منطقه یعنی نفت، اسرائیل و لیبرالیسم همگی زیان خواهند دید. ادوارد لیسنسکی کارشناس موسسه صلح امریکا نیز همین عقیده را دارد و می‌گوید به نفع آمریکاست که برای پایان دادن هر چه سریع‌تر درگیری در خاورمیانه وارد عمل شود. اینها بدان معناست که هر چه بیشتر درگیری‌ها ادامه یابد موضع‌ میانه‌روها در کل منطقه خاورمیانه تضعیف می‌شود. بنابراین می‌تواند دریافت که بحران لبنان نشان دهنده شکست سیاست دولت بوش در خاورمیانه است و ادعاهای ایدئولوژیک بی‌حد و اندازه و عدم صلاحیت واشنگتن تنها سبب شعله‌ور کردن آتش در منطقه و بیداری افراطگرایان و فعالان جنبش‌های مختلف شده است. رایس هنوز تاریخ سفر خود را به خاورمیانه و کشورهایی که در این سفر از آنها دیدن خواهد کرد اعلام نکرده و اینها همگی نشان دهنده دشواری این سفر برای رایس است.