آیین همسایگی

ناصر بهرامی راد
حمله گسترده صدام، دیکتاتور معدوم عراق، به ایران که سرآغاز جنگی هشت ساله با این کشور انقلابی و تحمیل جنگ هایی دیگر به منطقه بود، صرفنظر از آنچه به دو کشور و ملت هایشان مربوط می شود، آزمون دشواری برای کشورهای همسایه نیز محسوب می شد. اغلب کشورهای همسایه و بخصوص کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس نتوانستند از عهده این آزمون بخوبی برآیند. حتی اگر از وجود عناصر «آغازگری» و «تجاوزگری» که در مقررات و عرف بین المللی جایگاه ویژه ای دارند نیز چشم پوشی می شد، حداقل توقع منطقی که از دولت های همسایه انتظار می رفت این بود که بی طرفی خود را حفظ کنند و به سود هیچ یک از طرفین درگیر وارد ماجرا نشوند.
این اتفاق نیفتاد و متأسفانه دولت های همسایه با تمام امکانات به یاری طرفی برخاستند که چندی بعد دبیر کل سازمان ملل متحد رسماً اعلام کرد طرف متجاوز و آغازگر جنگ هشت ساله علیه ایران بوده است. در این هشت سال تمام امکانات سیاسی، رسانه‌ای، مالی و لجستیکی همسایگان علیه ملت ایران بکار گرفته شد. هواپیماهای آواکس در خاک عربستان سعودی استقرار یافتند تا تحرکات رزمندگان اسلام را تحت نظر داشته باشند؛ بنادر و محورهای مواصلاتی اصلی کویت به تأمین تسلیحات و امکانات مورد نیاز ارتش متجاوز اختصاص یافت؛ حساب های بانکی و حتی کمک های مالی بلاعوض در اختیار رژیم بعث قرار گرفت؛ حتی از جزیره بوبیان برای آتشباری علیه ایران استفاده شد؛ و دردناک تر از همه آن که زائران خانه خدا در حرم امن الهی به خاک و خون کشیده شدند.
این همه دشمنی در حالی صورت گرفت که نظام جمهوری اسلامی و رزمندگان اسلام با قدرت تمام گلوی رژیم بعث را در پنجه های نیرومند خود می فشردند و کمک های بی دریغ قدرت های مسلط جهانی قادر نبود مانعی جدی در برابر اراده قاطع آنان ایجاد کند.
با این وصف ملت و مسئولان ایران در مقابله با همسایگانی که راه همراهی با دشمن را در پیش گرفته بودند، هرگز گامی از نصیحت دلسوزانه فراتر نگذاشت و کمترین اقدامی که بویی از مقابله به مثل داشته باشد صورت نداد. این طبع کریمی بود که بواسطه تمسک به اسلام ناب، فرهنگ قرآنی و سیره نبوی(ص) در روح و جان ملت، مسئولان و نظام جمهوری اسلامی ایران جاری شده بود.
در مقابل صدام و حامیان غربی اش پاسخ ناپسندی به همسایگان دادند. اشغال برق آسای کویت که از همان ابتدا معلوم شد با چراغ سبز و همراهی کامل آمریکا انجام گرفته، یکی از تلخ ترین پاسخ ها به همراهی هشت ساله با متجاوز دست نشانده بیگانه بود. آمریکایی ها حتی در فاز بعدی این پاسخ ناپسند، آزادسازی خاک کویت از ارتش صدام را در ازای تاراج طولانی مدت منابع خدادادی ملت کویت انجام دادند. در حالی که نظام جمهوری اسلامی از همان ابتدای اشغال کویت رفتار سیاسی کاملاً معقول و همدلانه ای را از خود نشان داد و به محکومیت اشغالگر و حمایت از دولت و ملت تحت اشغال پرداخت. این رفتار کریمانه چنان تاثیری از خود برجای گذاشت که چند سال بعد وزیر امور خارجه کویت در سفری به جمهوری اسلامی ایران به صراحت از ایران به عنوان همسایه ای جوانمرد یاد کرد.
دشمنان و در رأس آنها آمریکا که در سه دهه اخیر بجز جنگ و کینه و غارت چیزی برای کشورها و ملت های منطقه نداشته اند، حتی به صدام هم که خدمات بی نظیری به اهداف سلطه جویانه آنان کرده بود، رحم نکردند و تلخ ترین سرنوشت ممکن را برای او رقم زدند؛ سرنوشتی که البته نسبتی مستقیم نیز با جنایات و خیانت های سنگین او دارد. آنها در مقابله با رژیم صدام هم تنها سلطه تجاوزکارانه بر کشورها و ملت های منطقه و غارت منابع طبیعی آن را هدف گرفته‌اند و اینک که به سد هوشیاری و ایستادگی ملت ها برخورده اند، راه نفاق افکنی را در پیش گرفته‌اند.
نشست هفته گذشته وزیر خارجه آمریکا با کشورهای شورای همکاری خلیج فارس جز در این چارچوب تفسیر نشد.
در چنین شرایطی، انتظار منطقی ملت های منطقه هشیاری دولتمردان در برابر توطئه های دشمنان است.
بیانیه پایانی این نشست جای گلایه های بسیاری از سوی جمهوری اسلامی ایران دارد و مردم ایران حق دارند از دولت های همسایه بخاطر مفاد نه چندان دوستانه آن گله مند باشند. با این وصف خودداری روسای این کشورها از همراهی بی قید و شرط با اهداف دشمنان آمریکایی نشانه هایی ولو کمرنگ از روحیه حسن همجواری است که ملت های منطقه را به آینده روابط کشورهای همسایه امیدوار می‌سازد.
اما در این میان رفتار برخی رسانه ها بویژه در کویت کاملاً خلاف مسیر مورد انتظار است. در روزهای حضور رایس در منطقه روزنامه هایی مانند الوطن، السیاسه و دیلی عرب تایمز با انتشار خبرهای بی اساس در مورد حمله احتمالی آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران، به نحو کودکانه ای به استقبال از این موضوع رفته اند و حتی به طور ضمنی آنها را به این کار تشویق کردند. این رفتار غیرحرفه ای و کینه توزانه چیزی نیست که از دید ملت ایران و ملت‌های منطقه پنهان بماند.
آنچه مسلم است این که دولتمردان و نظامیان آمریکا و رژیم صهیونیستی حتی در چارچوب ذهنشان جرأت اندیشیدن درباره درگیری نظامی با رزمندگان مسلمان ایرانی را ندارند. چرا که می دانند نظام مقتدر جمهوری اسلامی به همان نسبت که در برابر همسایگان دلسوز و خیرخواه است، در برابر متجاوزان و ماجراجویان توفنده و با صلابت ظاهر می شود؛ و از دولتمردان و رسانه های کشورهای همسایه نیز چیزی بیشتر از رعایت آئین همسایگی نمی‌خواهد.