اسلام در آمریکا

مسلمانان نه تنها در سفر و دریانوردی کریستافور کلمبوس در 1492 میلادی به قاره آمریکا، به او کمک و یاری کردند، بلکه در کشف این سرزمین توسط اروپایی‌ها با آنان همراه بودند. ماجرای مسافرت و دریاسالاری کلمبوس به قاره آمریکا دقیقاً موقعی صورت می‌گیرد که چند سال قبل از آن، آخرین حکومت مسلمانان بر شبه جزیره اسپانیا توسط شاهزاده‌های مسیحی آن منطقه خاتمه یافته بود، ولی اطلاعات و دانش انباشته شده چند قرن تمدن اسلامی در اروپا و به ویژه در آن منطقه در رشته‌های جغرافیا، تاریخ، نجوم، ریاضیات، دریانوردی و نقشه‌برداری به دست مسیحیان اسپانیایی و پرتغالی افتاده بود. اکتشاف قاره اروپا توسط اروپایی‌ها با دو روند تاریخی دیگر در دنیای اسلام همراه است: یکی حمله و حکومت مغول‌ها در شرق و آسیا و دیگری ظهور مسلمانان ترک و عثمانی‌ها و فتح قسطنطنیه و شکست مسیحیان و کلیسای بیزانتین (ارتدوکس در شرق است که همزمان با افول حکومت‌های اسلام در شبه جزیره اسپانیا- پرتغال صورت گرفته و منجر به تأسیس امپراتوری عثمانی و گسترش تمدن اسلامی و ترک زبان در شرق مدیترانه و اروپا می‌شود.
مهاجرت مسلمانان به قاره آمریکا از اطراف و اکناف دنیا در چند مرحله صورت گرفته است. در اوایل قرن نوزدهم، مسافرت و مهاجرت افراد مسلمان به آمریکا و به ویژه آمریکایی شمالی از طریق دعوت، استخدام و بهره‌برداری ویژه آنها در حرفه‌هایی که اروپایی‌ها با آن آشنایی نداشتند، صورت می‌گرفت.
مرحله دوم مهاجرت مسلمانان به آمریکا پس از جنگ بین‌المللی اول و سقوط امپراتوری عثمانی صورت می‌گیرد و بیشتر شامل کشورهایی است که تحت تسلط عثمانی‌ها اداره می‌شدند. به علت سهمیه‌بندی ملیت‌های مختلف در قانون مهاجرت ایالات متحده، که در دهه‌های اول قرن بیستم بیشتر شامل اروپایی‌ها می‌شد، عده مهاجرین مسلمان به آمریکا هنوز محدود است.
دوره سوم مهاجرین مسلمان به آمریکا موقعی آغاز می‌شود که در دهه 1930 میلادی طبق قوانین مهاجرت جدید آمریکا، به مسلمانان مقیم آمریکا اجازه داده می‌شود تا اعضای فامیل و خانواده خود را نیز بتوانند برای مهاجرت به آمریکا دعوت کنند.
مرحله چهارم مهاجرت و اقامت مسلمانان در آمریکا که عده انبوه و قابل توجهی را از دنیای اسلام و به ویژه خاورمیانه تشکیل می‌دهد، از خاتمه جنگ جهانی دوم شروع شده و تا دهه 1960 میلادی ادامه پیدا می‌کند. اکثریت مسلمانانی که در این دوره به آمریکا مهاجرت کرده و یا مقیم می‌شوند، از تجار، دانشجویان، اصناف و حرفه‌های مختلف بوده و انگیزه اصلی آنها، اقتصادی، فرهنگی، آموزشی و اجتماعی است.
مرحله پنجم مهاجرت مسلمانان به آمریکای شمالی و به ویژه ایالات متحده آمریکا بیشتر با تحولات بین‌المللی، دگرگونی‌های داخلی کشورهای اسلامی و محدودیت‌های و فرصت‌هایی ایجاد شده در قاره آمریکا ارتباط دارد. بزرگترین مهاجرت مسلمانان به آمریکا در این دوره و به ویژ از کشورهای پاکستان، بنگلادش، افغانستان، ایران، اندونزی، مالزی، هند، کشورهای عربی خاورمیانه، فلسطین، ترکیه و آفریقای شمالی صورت می‌گیرد. این دوره از اواسط دهه 1960 آغاز شده و تا امروز ادامه دارد. جنگ‌های اعراب و اسرائیل در سال‌های 1967 و 1973،جنگ‌های داخلی لبنان در دهه 1970 و اشغال برخی از کشورهای اسلامی توسط قدرت‌های اروپایی مانند اشغال افغانستان توسط نیروهای شوروی سابق، تأثیرات فوق‌العاده‌ای در مهاجرت مسلمان به آمریکا داشته است. حمله اسرائیل به لبنان و فلسطینی [و اشغال این دو کشور]، دو جنگ اخیر در عراق پس از فروپاشی شوروی، انقلاب اسلامی ایران، استقلال جمهوری‌های آسیای مرکزی از یوغ تسلط نظام شوروی، تحولات سیاسی در قاره آفریقا و مغرب و به طور کلی روند و جریان اقتصاد جهانی همراه با توسعه ابراز آلات ارتباطات و حمل و نقل و ترابری و به ویژه آموزش و پرورش دانشگاهی و اشتغالات جدید، همه دست به دست هم داده و علی رغم محدودیت‌های حاصله از وقایع 11 سپتامبر 2001 در آمریکا، تعداد مهاجرین و مسلمانان مقیم آمریکا را افزایش داده است.
جامعه شیعیان آمریکا
جامعه شیعیان، پس از اهل تسنن، بزرگترین گروه مسلمانان در ایالات متحده آمریکا هستند و شیعه اثنی عشری قریب به اتفاق این گروه از مسلمانان را تشکیل می‌دهد. از ده میلیون مسلمان در آمریکا، از جمله مسلمانان سیاه‌پوست بومی آمریکا، نزدیک به دو میلیون نفر از مذهب شیعه هستند. سایر شیعیان آمریکا از کشورهای عراق، لبنان، افغانستان، عربستان سعودی، پاکستان، هند، آذربایجان، تاجیکستان، ترکمنستان و سوریه بوده و تعداد قابل توجهی نیز از سایر ممالک و سرزمین‌های اسلامی هستند.
اهمیت شیعیان از جنبه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و توجه فوق‌العاده مردم و افکار عمومی به بیداری مسلمانان گسترش پیدا کرد. جامعه شیعیان در دهه‌های 1960 و 1970 در آمریکا فعال‌ترین و مهم‌ترین گروه سیاسی را تشکیل می‌داد. مثلاً انجمن دانشجویان مسلمان که تحت نظر و رهبری ایرانیان مقیم آمریکا و کانادا اداره شده و فعالیت می‌کرد، نقش بسیار بزرگی در بسیج مسلمانان و آگاهی افکار عمومی آمریکا در دوران انقلاب اسلامی داشت.
اسلام و جامعه سیاه‌پوستان آمریکا
جامعه سیاه پوستان آمریکا یا آنچه در دهه‌های اخیر به نام «جامعه آمریکایی‌های سیاه آفریقایی النسل» نامیده می‌شوند، حساسیت فوق‌العاده به اسلام و مسلمانان پیدا کرده‌اند. در آغاز مهاجرت اروپایی‌ها به قاره آمریکا و توسعه تجارت بردگی و برده فروشی در ایالات متحده، عده قابل توجهی از بردگان فرستاده شده از آفریقا به آمریکا مسلمان بودند. ولی از آنجا که مستعمرات انگلیس در آمریکا عموماً مسیحی بودند، سیاه‌پوستان این سرزمین مذاهب مختلف مسیحیت را قبول کرده و آثار مسلمانان سیاه‌پوست در آمریکا تا اواخر قرن بیستم چندان ظاهر و مشهود نبود. مع‌الوصف، اسم و رسم برخی از مسمانان سیاه‌پوست اولیه را در کتب و داستان‌های مربوطه به دوره بردگی در آمریکا می‌توان ملاحظه کرد؛ از جمله در نوشته الکس هیل و داستان و رمان او به نام «ریشه‌ها». خاطرات برده سیاه‌پوست مسلمان به نام محمد بیلانی که در دهه 1720 میلادی از آفریقای غربی به آمریکا مهاجرت کرده، به زبان عربی در کتابخانه دانشگاه جورجیا در جنوب ایالات متحده هنوز محفوظ است.
نهضت مسلمانان «ملت (گروه) اسلام» به رهبری الیجاح محمد در حقیقت هم تحت تأثیر فرقه‌های مختلف مسیحیت در آمریکا قرار گرفته و از این جهت خود را یک نوع گروه و ملتی می‌دانست که می‌خواهد آزادی‌های گم شده خود را در جامعه آمریکا باز یابد و از طرف دیگر هم گرایش به اسلام، نوعی مقاومت در مقابل تهاجم فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و نژادی سفیدپوستان آمریکا علیه سیاه‌پوستان محسوب می‌شد. ملت یا گروه اسلام الیجاح محمد، کوشش داشت این هویت سیاه‌پوستان را زیر چتر اسلام بیابد. مالکم ایکس در سال 1964 از گروه الیجاح محمد جدا شد و گروه جدیدی را تشکیل داد که با «سازمان وحدت آمریکایی‌های آفریقایی» رابطه و همکاری داشت.
نفوذ اسلام در بین سیاه‌پوستان آمریکا فراسوی گروه‌های الیجاح محمد، مالکم ایکس و لوئیز فراخان است. بسیاری از مسلمانان سیاه پوست بومی آمریکا از اهل سنت و برخی نیز از مذاهب دیگر اسلامی از جمله شیعیان‌اند. نفوذ اسلام در بین سیاه‌پوستان آمریکا در چند دهه اخیر، از همه ادیان و مذاهب دیگر بیشتر بوده است.
سازمان و تشکیلات مسلمانان
سازمان و تشکل مسلمانان در آمریکا در حوزه‌های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، حرفه‌ای و اقتصادی بر دو نوع است: سازمان‌ها و تشکیلات و مراکز اسلامی که شامل مسلمانان بوده و فراسوی دایره ملیت، قومیت و عضویت کشور بخصوصی می‌باشند و سازمان‌ها و مراکزی که ویژه یک کشور و ملیت اسلامی بوده و اعضای و فعالیت‌های آنها بر محور ملیت‌ها، فرهنگ‌ها و گروه‌های ویژه قرار دارد.
شورای روابط آمریکایی- اسلامی از نوع اول و مرکز جامعه عرب برای خدمات اقتصادی و اجتماعی از نوع دوم است.
جامعه مسلمانان در آمریکا همچنین شامل تمام مذاهب اسلامی از جمله حنفی، شافعی، مالکی، حنبلی و جعفری اثنی عشری بوده و فرقه‌های مختلف مانند اسماعلیه، احمدیه و غیره، تشکیلات و فعالیت‌های ویژه خود را دارند. ویژگی خاص مسلمانان در آمریکا همچنین در این است که ملیت‌های مختلف را در بر دارد و تماس و همکاری و آشنایی با فرهنگ‌ها و ملیت‌های اسلامی را برای شهروندان اسلامی آسان می‌سازد.
یکی از تشکیلات فعال مسلمانان در ایالات متحده، جامعه اسلامی آمریکای شمالی است. این سازمان توسط چندین تشکیلات اولیه که یکی از آنها انجمن دانشجویان مسلمان می‌باشد، تأسیس شده است و شامل انجمن‌های دیگر مانند انجمن اسلامی دانشمندان و مهندسین و انجمن اسلامی پزشکی و همچنین انجمن اسلامی دانشمندان علوم اجتماعی مسلمان است. یکی از فعالیت‌های اصلی جامعه اسلامی آمریکا شمالی کنفرانس سالیانه آن می‌باشد که نزدیک به 30 هزار نفر در آن شرکت می‌کنند. حلقه (دوره یا گروه) اسلامی آمریکای شمالی انجمن دیگری از مسلمانان است که در دهه 1970 توسط گروهی از مسلمانان آسیای جنوبی تشکیل شد و در سال‌های اخیر در امور اجتماعی فعالیت داشته است و نشریه پیام بین‌الملل را جهت معرفی هویت اسلامی و تحقیق مسائل مربوط به مسلمانان در سراسر آمریکا و کانادا منتشر می‌کند.
ابعاد سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مسلمانان مقیم آمریکا
مطالعات جدیدی که از وضع اجتماعی و اقتصادی مسلمانان در آمریکا به صورت تطبیقی نسبت به سایر اقلیت‌ها انجام شده، نشان می‌دهد که حد متوسط آموزش و پرورش و تحصیل در بین مسلمانان 14 سال بوده و این شاخص به مراتب نسبت به سایر نژادها و اقلیت‌های مقیم آمریکا در سطح بالاتری قرار دارد. به عبارت دیگر حد متوسط درجه تحصیلی مسلمانان در آمریکا بالاتر از دیپلم و در سطح دو سال اول دانشگاهی قرار دارد. به همین ترتیب نیز درآمد یک خانواده مسلمان در آمریکا بالاتر از درآمد یک خانواده اقلیت اسپانیایی زبان و سفید پوست است.
همچنین قابل ذکر است که مسلمانان در مناطق و مراکزی سکونت دارند که سطح تحصیلات افراد آن منطقه بالا بوده و حداقل در حدود درجه کارشناسی می‌باشند. در این جا مجدداً ایرانی‌های مسلمان مقیم آمریکا بر سایر مسلمانان یک برتری تحصیلی و مالی دارند به گونه‌ای که حداقل درآمد افراد در نقاط جغرافیایی که ایرانیان در آنجا سکونت دارند، از 70000دلار تجاوز کرده، شصت و سه درصد افراد این مناطق مالک خانه خود بوده و چهل و شش درصد مردم این مناطق از فارغ‌التحصیلان دانشگاهی‌اند.
علی‌رغم فشارهای وارده به مهاجرین و شهروندان مسلمان مقیم آمریکا، ناشی از حملات تروریستی 11 سپتامبر 2001، فعالیت سیاسی و غرور اجتماعی مسلمانان مقیم آمریکا در چهار سال اخیر ترقی فو‌ق‌العاده‌ای داشته است. نظرسنجی بنگاه زاگبی از فعالیت گروه مسلمانان که مدت کمی بعد از حملات تروریستی 11 سپتامبر انجام شد، نشان داد که مسلمانان یک گروه فعال سیاسی بودند، به طوری که نودوپنج درصد آنان در انتخابات ملی نام‌نویسی کرده و 88 درصد در صندوق‌های اخذ آراء حضور داشته‌اند. مطابق این نظر سنجی، هویت اسلامی مسلمانان بزرگترین عامل در فعالیت سیاسی این گروه در آمریکا است.
حرکت به سوی «مرزهای جدید» عنوان و اصطلاحی بوده است که ایالات متحده و آمریکایی‌ها در تبیین گسترش و توسعه قدرت جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی خود به کار برده‌اند. امروز مسلمانان، مرزهای جدید امت اسلامی را در جهان می‌شکافند. عده انگشت‌شماری از نخبگان آمریکا فکر می‌کردند که ایالات متحده آمریکا امروز جایگاهی برای جامعه و فعالیت امت اسلامی باشد. تحولات بین‌المللی، دگرگونی‌های ارتباطاتی و اقتصادی و سیاسی و بیداری جهان اسلام باعث شده است که امروز مسلمانان آمریکا در محور یک تقاطع تاریخی قرار گیرند. افزایش جامعه مسلمانان در آمریکا فرصتی است برای درک و شناخت چالش‌های دنیای معاصر و نقشی که اسلام می‌تواند در درون بزرگ‌ترین ابرقدرت نظامی و اقتصادی امروز ایفا کند.
متن کامل را درwww.hamshahrionline.ir  بخوانید.