حافظ اسد سیاستمداری زیرک و شجاع

روح ا... اوحدی /رئیس شاخه جوانان و دانشجویان حزب اعتماد ملی
سوریه کشوری است که همواره در منطقه بحران خیز خاورمیانه به عنوان بازیگری مهم و فعال مطرح بوده و این امر ممکن نبود مگر به واسطه رهبری هوشمند و تاریخی حافظ اسد که سوریه را در بین بازیگران فعال و مهمی همچون ایران، مصر و عربستان برجسته نموده است. دو محور عمده‌ای که در سیاست خارجی سوریه از زمان حافظ اسد تاکنون نمایان است، عبارت است از اول اتحاد استراتژیک با جمهوری اسلامی ایران و دوم حمایت از مقاومت در مقابل رژیم نژاد پرست اسرائیل.
حافظ اسد به عنوان رهبر یکی از مهم‌ترین کشورهای عربی در میان اولین شخصیت‌هایی بود که پیروزی انقلاب اسلامی ایران به رهبری امام خمینی (ره) را تبریک گفت و جمهوری اسلامی ایران را به سمت رسمیت شناخت. وی در طول جنگ عراق با ایران، با حمایت قاطع از ایران نقش مهمی را در حمایت از جبهه‌های جنگ ایران ایفا نمود و اوج حمایت خود را در سال 1361 با بستن لوله‌های نفت که روزانه 500 هزار بشکه نفت عراق از طریق آنها صادر می‌شد به نمایش گذاشت.
این اقدامات تا جایی پیش رفت که ابو وائل نماینده و رابط حافظ اسد به سفیر وقت ایران در دمشق اطلاع می‌دهد که به دستور حافظ اسد تمامی راه‌های دریایی، زمینی و هوایی سوریه به روی عراق بسته شده است این سیاست ضربه بزرگی بود که به پیکره رژیم بعث عراق وارد شد، چرا که راه ارتباطی عراق به اروپا از طریق سوریه بوده و ماشین‌های ترانزیتی شامل مواد غذایی تا ادوات جنگ و مهمات از راه ترکیه به سوریه و سپس به خاک کردستان عراق وارد می‌شدند.
همین‌طور اکثر هواپیماهایی که به مقصد عراق حرکت می‌کردند از فضای سوریه عبور کرده و یا قطارهایی که بار و مسافر را به عراق منتقل می‌کردند از سوریه می‌گذشتند.
حمایت حافظ اسد از ایران سبب گردید که جنگ میان ایران و عراق به جنگ نژادی و جنگ بین عرب و عجم تعبیر نشود وی در نشستی که کشورهای عربی به خاطر جنگ ایران و عراق تشکیل داده بودند، در مقابل اظهارات شاه حسین (پادشاه وقت اردن) که از پیروزی‌های ابتدای جنگ تحمیلی توسط عراق به عنوان پیروزی جبهه عربی ابزار شادمانی کرده بود به مقابله برخاسته و صریحا به او می‌گوید که ما باید از امام خمینی (ره) و ملت ایران دفاع کنیم چرا که باعث شدند ایران از جبهه ضد عربی اسرائیلی. آمریکایی خارج و به محیط عربی - اسلامی پیوسته و بهترین مواضع را در قبال فلسطین اتخاذ کند.
سیاست مهم دیگری که حافظ اسد در دیپلماسی سوریه بینان نهاد، حمایت از مقاومت فلسطینی لبنانی در مقابل اشغالگری رژیم صهیونیستی است سوریه در جنگ‌هایی که بین اعراب و اسرائیل شکل گرفته نقش اساسی و محوری ایفا نموده است.
در سال 1973 اگرچه مصر که متحد سوریه در جنگ با اسرائیل بود در میانه راه از میدان نبرد فاصله گرفت اما حافظ اسد به مقاومت و ایستادگی در مقابل اسرائیل ادامه داد و تا منطقه قنیطره که از سال 1967 به اشغال اسرائیل درآمده بود پیش رفت.
سوریه پس از رحلت حافظ اسد هنوز هم در سنگر مقاومت و ایستادگی قرار دارد و جانشین او دکتر بشار اسد که با افکار نوین خود به دنبال اصلاحات درون‌زا و ایستادگی اصیل در مقابل توطئه‌های خارجی است، توانسته است شرایط پرفراز و نشیب را به خوبی پشت سر بگذارد و افق‌های روشن و نویدبخشی را برای سوریه ترسیم کند، اگر اشغالگران عراق و فلسطین به حضور نامشروع خود پایان داده تا زمینه رشد، آرامش و توسعه دروان‌زا را در خاورمیانه فراهم آید.