آغاز فصلی جدید در آمریکا ‌

بهمن ویسی
با پیروزی دموکرات‌ها در انتخابات میان دوره‌ای مجالس نمایندگان و سنای آمریکا صحنه سیاسی این کشور دستخوش تحول در راهبردهای حزبی و تعامل گریز ناپذیر احزاب در مسیر تامین منافع ملی آمریکا شده است.دموکرات‌ها در حالی پس از دوازده سال کنترل کنگره را به دست گرفته و جمهوری‌خواهان را به موضع اقلیت رانده‌اند که حتی خوش‌بین‌ترین اعضای این حزب هم تصور تصاحب این تعداد از کرسی‌ها وکسب یک پیروزی قاطع‌ را نداشتند در این وضعیت جرج بوش رییس جمهور آمریکا و نماد حزب جمهوری‌خواه این کشور دو سال پردردسر و پرتنش با رقبای حزبی‌اش در چارچوب پیشبرد برنامه‌های سیاسی،اقتصادی و اجتماعی کاخ سفید خواهد داشت.هر چند احزاب جمهوری‌خواه و دموکرات‌در افکار عمومی جهان به اشتراک در اصول ومبانی و پایبندی به قانون اساسی آمریکا شناخته می‌شوند ولی استراتژی دو حزب مطرح ایالات متحده در قبال تحولات داخلی و خارجی کاملا متفاوت است. به عنوان نمونه مرور پرونده کاری جمهوری‌خواهان در حوزه سیاست خارجی موید اولویت کاربرد ایده‌های تهاجمی و پرسینگ برای برخورد با حریف بوده است.اما در نقطه مقابل جمهوری‌خواهان،اعضای دموکرات‌ها تمایل به مذاکره و تن دادن به نرمش‌های مقطعی باهدف شناخت برنامه‌ها و مطالبات مخاطب و تعیین استراتژی بر اساس این اطلاعات را ترجیح داده‌اند. عوامل متعددی را می‌توان در شکست جمهوری‌خواهان و از دست رفتن اقتدار این حزب در کنگره آمریکا دخیل دانست که مهم‌ترین آن بحران امنیتی عراق است.
در ماه‌های اکتبر و نوامبر تلفات نظامیان آمریکایی به طرز بی‌سابقه‌ای افزایش یافت واین مساله افکار عمومی در آمریکا را بر ضد جرج بوش بسیج کرد.دموکرات‌ها فقدان راهبردی مشخص از سوی جمهوری‌خواهان را عامل اصلی گسترش خشونت‌ها در عراق و نیز افزایش تلفات نظامیان آمریکایی ارزیابی و با شعار تامین امنیت عراق،تدوین استراتژی جدید و خروج آبرومندانه سربازان آمریکا از عراق به عرصه تبلیغات انتخاباتی گام نهادند.بسیاری از اعضای دموکرات‌ کنگره و اکثریت مردم آمریکا با حمله به عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین موافق بودند،اما موج خشونت ها و تبدیل عراق به کانون تروریسم فرامرزی به موازات ناتوانی نیروهای آمریکایی در تامین امنیت کامل این کشور به تدریج این حمایت گسترده را به جانب مخالفت و نارضایتی شدید سوق داد. در آستانه انتخابات میان دوره‌ای نارضایتی مردم آمریکا در اکثر نظرسنجی‌ها بازتاب یافت.تنها موضوع دلگرم کننده برای جمهوری‌خواهان عدم قطعیت نظرسنجی‌ها به استناد به مواد مشابه در ادوار پیشین بود. به همین دلیل نومحافظه‌کاران هیچ گاه نتایج نظرسنجی را جدی نگرفتند. دونالد رامسفلد وزیر دفاع آمریکا و همه کاره جنگ عراق در ‌‌‌‌ شدیدترین انتقادات قرار داشت. بسیاری از کهنه نظامیان آمریکایی و حتی سیاستمداران جمهوری‌خواه رامسفلد را نامناسب‌ترین گزینه برای تصدی پست وزارت دفاع و مدیریت جنگ عراق می‌دانستند.
ریچارد پرل از طراحان عملیات سرنگونی صدام و از همکاران نزدیک رامسفلد نیز در این اواخر لب به اعتراض گشود و خواستار عزل وزیر دفاع آمریکا شد. با این حال جرج بوش رییس جمهور آمریکا در برابر سیل اعتراضات به عملکرد رامسفلد مقاومت کرد و تا پایان انتخابات میان دوره‌ای وی را در سمت خود نگه داشت.گویا بوش از آن نگران بود که عزل دونالد رامسفلد در میان افکار عمومی آمریکا به قربانی کردن نزدیک‌ترین یاران حزبی با هدف حفظ قدرت تعبیر شود.‌جمهوری‌خواهان در جریان تبلیغات انتخاباتی دستاورد مهم دوازده سال اقتدار حزبی خود را حذف دو نظام مستبد طالبان و بعث در افغانستان و عراق عنوان و از اشاره به موضوع خشونت فزاینده در عراق و قتل روزمره نظامیان آمریکایی طفره می‌رفتند. ضمن آن که جمهوری‌خواهان فاقد طرح و ایده جدیدی در راستای فایق آمدن بر مشکلات دامن گیر خود و مردم عراق بودند. شاید عزل وزیر دفاع آمریکا در آغاز دور دوم ریاست جمهوری جرج بوش فضای سیاسی آمریکا را به سوی جمهوری‌خواهان تغییر می‌داد اما در آستانه انتخابات میان دوره‌ای احتمال تاثیرگذاری آن بسیار ضعیف بود.‌
دموکرات‌ها بر خلاف مقطع انتخابات ریاست جمهوری، برنامه‌های منطقی و منسجمی برای بحران عراق در مسایل داخلی چون اشتغال، مهاجرت، خدمات بیمه‌ای و امنیت ملی آمریکا ارایه دادند. این برنامه‌ها اقبال عمومی را در پی داشت و اکنون این حزب به دنبال فتح آخرین سنگر جمهوری خواهان در کاخ سفید است. اگر عزل رامسفلد و انتصاب یکی از مدیران سابق سازمان سیا به وزارت دفاع به مدیریتی خردمندانه بحران عراق و تامین امنیت و ثبات سیاسی این کشور منجر شود، بازسازی وجهه جمهوری‌خواهان و افزایش شانس آنان در انتخابات ریاست جمهوری آینده قابل تصور است. انتخابات میان دوره‌ای امسال کنگره از منظر مردم آمریکا و نیز دولتمردان خارجی حامل پیام مشخصی بود. این انتخابات رفراندومی در تایید یا رد سیاست‌های جمهوری‌خواهان در قبال تحولات و مسایل عمده جهان تلقی شد.‌به هر حال با شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات مجالس سنا و نمایندگان صفحه جدیدی در سیاست خارجی و داخلی آمریکا گشوده شده است. صفحه‌ای که سرمشق آن را دموکرات‌ها خواهند نوشت.