غرب از ایران قدرتمند عقب‌مانده است

مؤسسه سلطنتی چت هاوس انگلیس اخیراً در گزارش مبسوطی که منتشر نمود به یافته‌های تحقیقی محققان خود اشاره نمود که آنان در ارزیابی قدرت ایران و آمریکا در منطقه خاورمیانه به این جمعندی رسیده‌اند که آمریکا قدرت رقابت با ایران در این حوزه را ندارد.
بر اساس سندی که 17 نفر از محققان چپ هاوس منتشر کرده‌اند، غرب دریافته است که در خلال درگیری‌‌های دهه اخیر غرب با نقاطی از خاورمیانه، ایران توانسته است به گسترش نفوذ خود در این منطقه دست یابد به گونه‌ای که اینک اکثر مردم و دولت‌های خاورمیانه ایران را دوست دارند.
محققان مؤسسه سلطنتی انگلیس گفته‌اند: موقعیت منطقه‌ای و ثبات داخلی ایران، افغانستان و عراق را به جمهوری اسلامی نزدیک کرده است بر اساس این گزارش ایران در موقعیت قدرت برتر منطقه‌ای قرار گرفته و از این رو فرونشاندن بسیاری از بحران‌های منطقه‌ای بدون کمک ایران میسر نیست.
17 محقق این مؤسسه گفتند: بر خلاف آمریکا، ایران از روابط خود با کشورهای همسایه اعم از این که شیعه یا سنی باشند، سود جسته و در موقیعت قدرت برتر منطقه قرار گرفته است.
این گزارش می‌افزاید:‌صریح باید گفت که ایران بسیار مهم است و در همان حال برخلاف آمریکا با کشورهای خاورمیانه بسیار نرم برخورد می‌کند و این سبب شده است که از سوی همه کشورهای خاورمیانه و آسیا مورد استقبال قرار گیرد. محققان این مؤسسه افزوده‌اند:‌ مسایل هسته‌ای ایران طی 3 سال گذشته نگرانی‌هایی را در غرب پدید آورده است. ولی با این وجود کشورهای منطقه خاورمیانه در این احساس با غرب شریک نیستند اکثر همسایگان ایران و کشورهای خاورمیانه احساس بدی از توانایی‌های هسته‌ای ایران ندارند در این شرایط هماهنگ کردن منطقه خاورمیانه با سیاست‌های مبتنی بر محدودیت غرب بسیار دشوار است.
محققان این مؤسسه گفته‌اند:‌ ساختار داخلی قدرت در ایران بسیار پیچیده است و سیاست‌های منطقه‌ای ایران و نیز سیاست‌های بین‌المللی آن به گونه‌ای است که اکثر کشورهای این منطقه را به دنبال ایران می‌کشاند.
چت هاوس در گزارش تفصیلی خود افزوده است:‌ آن دسته از کشورهای خاورمیانه نظیر مصر و اردن که هم‌پیمانان غرب هستند از ترس ملت‌های خود قادر نیستند روابط غیردوستانه‌ای با ایران داشته باشند. آنان اغلب وانمود می‌کنند که صمیمانه ایران را دوست دارند.
محققان این مؤسسه سلطنتی لندن آورده‌اند: ‌اصول سیاست‌های ایران شامل بسط نفوذ در ساختارهای اقتصادی و فرهنگی منطقه، ثبات منطقه‌ای، تشکیل عراق متحد، گسترش بدبینی نسبت به سیاست‌های آمریکا در این گزارش با اشاره به نقش ایران در ثبات داخلی لبنان آمده است:‌ درگیری اسرائیل در دو جبهه در ماه‌های ژوئن و ژوئیه با فلسطینی‌ها در غزه و با حزب‌الله در لبنان به ابعاد منطقه‌ای بی‌ثباتی افزوده است. در نتیجه ایران برای پر کردن خلاء منطقه‌ای پا پیش گذاشت. سهولت کار این کشور موجبات پریشانی بازیگران اصلی در منطقه، یعنی آمریکا و هم‌پیمانان اروپایی‌اش را فراهم آورد. ایران یکی از قدرتمندترین و مهمترین کشورهای منطقه به شمار می‌رود که نفوذ آن فراتر از مراکز حیاتی در زنجیره خاورمیانه، ترکیه، قفقاز، آسیای مرکزی و جنوب آسیا است. این کشور اغلب از دیدگاه غربی‌هایی که در فاصله دور از آن قرار دارند به عنوان کشوری غیرعربی بزرگ و بی‌تجربه یاد می‌شود که در نقطه انتهایی شرقی خاورمیانه واقع است.
گزارش حاضر ایران را در کانون توجه در کنار همسایگانش قرار می‌دهد و رابطه آن با کشورهای مهم غربی و اروپایی به علاوه خاورمیانه‌ای را مورد ارزیابی و تجزیه و تحلیل قرار می‌دهد. قدرت این رابطه‌ها عامل اصلی در اعتماد به نفس ایران و قدرت‌های منطقه‌ای به شمار می‌رود. سیاست خارجی منطقه‌ای ایران که اکثرا موذیانه و عامل بی‌ثباتی قلمداد می‌شود در حقیقت تا حدود زیادی بطور کلی عملگرایانه است و عموما در جهت اجتناب از تقابل است.
این گزارشگران موسسه سلطنتی لندن در پاسخ به این سؤال که «موفقیت قوی ایران چگونه شکل گرفته است»‌ نوشته‌اند:‌ ایران در موقعیت قدرتمند منطقه‌ای قرار دارد و همکاری آن و تاثیرات مثبت آن برای کمک به فرونشاندن بسیاری از آتش‌هایی که هم‌اکنون شعله‌ور هستند، لازم است. زمانی که ایران احساس کند توسط نیروهای خارجی تهدید می‌شود این توان را دارد تا بتواند منطقه را به آتشی مهیب‌تر گرفتار سازد.
دلایل رشد نفوذ منطقه‌ای ایران کاملا روشن است. ایران محور میان خاورمیانه و آسیا است که ضعف نظامی آن نباید نفوذ فرهنگی، سیاسی، و اقتصادی این کشور بر منطقه را تحت‌الشعاع قرار دهد. آمریکا ممکن است در اعمال قدرت سخت از موقعیت برتری برخوردار باشد اما با همه توانایی‌های که در پیروزی نظامی دارد، دولت بوش نشان داده که فاقد توانایی لازم برای طرح‌ریزی مناسب در جاری ساختن آرامش پس از آن است. دانش ایران از منطقه، تسلط بر زبان و فرهنگ، روابط عمیق کهن و توانایی‌های اجرایی به این کشور مزیت‌هایی در مقابله با غرب اعطاء کرده است. در حالی که آمریکا تلاش دارد خاورمیانه را تغییر داده و در آن اصلاحاتی به وجود آورد، ایران قصد دارد آموخته‌ها و یافته‌های خود را به کار گیرد.