پیامبر اعظم (ص) اسوه حسنه

1- خلق و خوی حضرت
در میان جمع گشاده‌رو بوده و هموار بدون اینکه بخندند تبسمی بر لب داشتند. ابدا مسکینی را برای فقرش تحقیر نمی‌کردند و از هیچ سلطانی هراس نداشتند و بدون هیچ نگهبانی و به تنهایی در میان مردم حتی دشمنان حرکت می‌کردند. بسیار ساده‌زیست و مهربان بودند. از احدی توقعی نداشتند و اگر خلاف معمول هم از کسی مشاهده می‌کردند به روی او نمی‌آورند مگر وقتی که اصلاح و ارشاد ضرورت می‌یافت. یکی از مهمترین علل و عوامل موفقیت رسول اکرم (ص) در انجام رسالت عظیم و پر مسئولیتشان اخلاق خوش و ملایم آن حضرت در رفتار با مردم بود.
روزی عربی بیابانی با لحنی تند و خشونت‌آمیز خطاب با ایشان گفت:
یا محمد آیا این مال، مال خداست یا مال پدر توست؟ در این هنگام یکی از حاضران به قصد جان او شمشیر کشید. ولی پیامبر اکرم (ص) او را از ابتکار بازداشت و فرمودند او را واگذار زیرا هر صاحب حقی را سخنی هست!
2- عفو و گذشت
چشم‌پوشی از خطای غیر و گذشت از حق خود از سجایای اخلاقی آن بزرگوار بود. زمانی که پیروزمندانه وارد مکه شدند در حالی که 13 سال جز اذیت و آزار و مخالفت و کارشکنی از مردم مکه ندیده بودند به جای تلافی و قتل عام فرمودند بروید که شما آزادشدگانید. در مراجعت از جنگ تبوک که جمعی از منافقین قصد جانش را کرده بودند آنها را شناخت نه تنها مجازاتشان نکرد بلکه اسم آنها را نیز فاش نکرد.
3- سخن و سکوت
پیامبر اکرم (ص) نه کم‌سخن می‌گفتند و نه‌ پرگو بودند بلکه همیشه با تبسم سخن می‌گفتند. خطبه‌ها و جملات پیامبر اکرم (ص) کوتاه ولی جامع و جذاب بود. به همه مردم به یک چشم نگاه می‌کردند و به گفتار همه به یک نحو گوش می‌دادند. علی (ع) می‌فرمایند سکوت آن حضرت در چهار چیز بود، تفکر، تقدیر، حلم و حذر.
4- تواضع و فروتنی
آن حضرت در مجالس و دیدارها به کسی اجازه نمی‌دادند که برای ایشان بپاخیزد و به شدت از اینکار ناراحت می‌شدند. روزی یکی از یارانشان اجازه خواست که جلوی پایشان به سجده برود. فرمودند: اینها روش قیصر و پادشاهان است و شان من "پیغمبری و بندگی" است وقتی می‌خواستند جایی تشریف ببرند اگر گروهی می‌خواستند دنبال ایشان براه بیفتند اجازه نمی‌دادند. تکبر و خودخواهی سخت مورد نکوهش رسول اکرم (ص) بود.
5- شوخی و مزاح
رسول اکرم (ص) با آن همه هیبت و متانتی که داشتند همواره متبسم و خوشرو بودند و در غیرمواقعی که به ایشان وحی می‌شد یا در مقام تعلیم و تربیت و موعظه بودند با اصحاب خود شوخی می‌کرد. روزی پیامبر اکرم (ص) در جمع بانوان سالخورده گفتند هیچ پیرزنی به بهشت داخل نخواهد شد. زنان از شنیدن این سخن متاثر و ناراحت شدند.
پیامبر وقتی تاثر و نگرانی آنان را دیدند فرمودند: همگی شما جوان خواهید شد و به بهشت راه خواهید یافت.
6- صلابت و قاطعیت
پیامبر عظیم‌الشان ضمن اینکه دریای صبر، گذشت و رحمت و حلم و اغماض بودند زمانی که حقی پایمال می‌شد یا حریم شرع مورد تجاوز قرار می‌گرفت یا حکم الهی معطل می‌ماند و حرامی تجویز و حلالی منع می‌شد یا عقیده‌ای باطل و خرافاتی رایج می‌شد بسیار خشمگین می‌شد مگر اینکه احقاق حق کند و ناروا را طرد کند. از هیچ‌کس ابایی نداشت. سلطان و گدا برایش یکسان بود و هرکس پا از حریم الهی بیرون می‌گذاشت در هر مقام و موقعیتی که داشت محکوم بود و پیامبر اکرم (ص) با جدیت فرمان مجازات او را صادر می‌کرد.
7- ساده‌زیستی و بی‌آلایشی
پیامبر اکرم (ص) در شیوه زندگیشان سخت از افراط در مصرف و غرق شدن در ظواهر دنیوی و زندگی روگردان بوده و ساده‌زیستی را عملا در زندگی خود پیاده می‌کردند. آن حضرت چه در دوران سخت معیشت و چه در سال دهم هجرت که اسلام به عنوان بزرگترین قدرت در عالم مورد توجه بود و پیامبر اکرم (ص) و یارانش مثل ابوذر، سلمان می‌توانستند از همه گونه رفاه و آسایش برخوردار باشند، یکسان بود. رسول خدا با توجه به اینکه می‌توانست خزاین عالم را در اختیار داشته باشد ولی قناعت و سادگی را پیشه خود ساختند و با کمال تواضع در روی زمین می‌نشستند و زیراندازشان حصیر بود. جامعه ساده و تمیز می‌پوشیدند و به دنیا دل نمی‌بستند و با توجه به پیشنهادها، بهره‌گیری از لذایذ دنیوی آنها را نمی‌پذیرفتند.
ایشان مصداق واقعی آیه شریفه "لکم فی رسول الله اسوه حسنه" بودند. امید است در سال پیامبر اکرم (ص) با درک کامال کمالات ایشان و تاسی به رفتار و گفتارشان شاهد گسترش معرفت نبوی و الگوپذیری در رفتارهای فردی و اجتماعی جامعه اسلامی و ایرانی باشیم. ان‌شاءالله