ما نگفتیم برخورد میکنیم
مدت 50 دقیقه شبکه تهران، مصاحبه زنده سردار طلایی را به مسأله بدحجابی و شیوههای مقابله با آن اختصاص میدهد.
چند روز قبل از این مصاحبه رسانهها عنوان کرده بودند که با بدحجابان، کسانی که شلوار کوتاه، مانتو تنگ و کوتاه و روسری کوچک بپوشند برخورد خواهد شد.
همان روزها جمع زیادی از خواهران بسیجی و خانوادههای شهدا مقابل مجلس تجمع کردند و خواستار مقابله با این مسأله شدند موج ایجاد شده تقریباً سراسر کشور را گرفت.
نگرانیهایی به وجود آمد که برخورد چگونه خواهد بود. وجود گشتهای ارشاد هم بر این شایعات بیشتر بیشتر دامن میزد.
تا اینکه سردار طلایی در آن مصاحبه تلویزیونی رسماً اعلام کرد که ما هیچ وقت نگفتهایم برخورد خواهیم کرد. وی افزود: من به همکارانم شیوههای ارشاد را آموزش دادهایم و از آنها خواستهام در صورتی که با مورد قابل تذکری برخورد کردند با احوالپرسی و تذکر با مورد مشاهده شده خداحافظی کنند و کاری به آنها نداشته باشند.
سردارطلایی تأکید کرد: ما با کسانی که برهنگی را در جامعه ترویج دهند برخورد خواهیم کرد.
عفاف و ترویج آن
اما آنچه که این گزارش قصد پرداختن به آن را دارد نه در خصوص گفتههای سردار طلایی و نحوه برخورد نیروهای انتظامی با این پدیده است، بلکه این گزارش میخواهد از منظری دیگر به این جریان نگاه کند.
معمولاً هرگاه در هر محفلی سخن از بدحجابی به میان میآید اولین چیز که به ذهن متبادر میشود، خانمها هستند. اما باید از مسئولان و کارشناسان پرسید آیا فقط این مسأله محدود به زنان است؟
آیا به پسری که شلوار کوتاه میپوشد، مو بلند میکند، مو رنگ میکند، ابرو بر میدارد، ناخن لاک میزند، دستبند و گردنبند میاندازد، لباس تنگ به تن میکند، نباید گفت بدحجاب؟
مگر دستور اسلام فقط برای پوشش خانمهاست و بس؟
چرا باید همیشه این خانمها باشند که در مظان انواع و اقسام اتهامها باشند و آقایان پوسته مصون بمانند؟
هر چند که سردار طلایی و جمعی از نمایندگان مجلس تأکید میکنند مسأله پوشش و حجاب به آقایان و خانمها مربوط میشود اما ... این گزارش قصد دارد بگوید بهتر است به جای اینکه فقط به مسأله حجاب برای خانمها بپردازیم به مقوله عفاف برای زن و مرد توجه نشان دهیم.
باید با تهاجم فرهنگی مقابله کرد
اغلب مسئولان فرهنگی کشور معتقدند که پدیده تهاجم فرهنگی با خود ارمغانهایی نه چندان مطلوب را به همراه داشته است. عشرت شایق نایب رئیس فراکسیون زنان مجلس میگوید: رهنمودهای جامع و رهگشای رهبر معظم انقلاب در مورد تهاجم فرهنگی با غفلت و فراموش مسئولان دستگاههای فرهنگی و متولیان این عرصه روبرو شد.
وی افزود: هر یک از دستگاههای فرهنگی، آموزشی یا قانونگذاری و قضایی، دیگری را مسئول کنترل پدیده تهاجم فرهنگی میداند و برای مقابله با آن، اق دامی هماهنگ و همه جانبه برخوردار باشد.
او تأکید میکند: بر همین اساس، همه دستگاههای کشور از جمله قانونگذاری فرهنگی، آموزشی، قضایی، انتظامی و دیگر مراجع ذیربط باید وظیفه خود را در این رابطه شناخته و به بهترین وجه آن را اجرا کنند.
شایق میگوید: البته اگر قانون خوبی هم وجود داشته باشد ولی نتوان آن را اجرا کرد، نتیجهای حاصل نخواهد شد یا اگر دستگاههای فرهنگی و آموزشی از نظر شناساندن فرهنگ اسلامی و ارزشهای انسانی و دینی نتوانند به وظیفه خود عمل کنند آنگاه به قانون خوب و نه برخورد قضایی، هیچ کدام اثر مثبتی نخواهند داشت.
وی ماهیت پدیده بدحجابی در جامعه اسلامی مسلمانان را این گونه ارزیابی میکند و خاطرنشان میسازد: قدرتهای استکباری همیشه سعی کردهاند تا ملتهای مسلمان را تحقیر و کوچک کنند و او را دل بسته زینتهای ظاهری از جمله پایبندی به مد، لباس و آرایش آن هم از نوع وارداتی کنند تا از این راه به اهداف خود که همان استعمار فکری، اقتصادی و سیاسی است، برسند.
وی با بیان اینکه استعمار فکر مقدمه مستعمره شدن جوامع اسلامی در سایر زمینههاست، میگوید: کیاست و زیرکی مسلمانان در جریانشناسی نفوذ فرهنگی بیگانگان، برای زدودن این حیله و مکرها بسیار مهم است.
شایق خاطر نشان میکند: دشمنان بیش از همه با حجاب مسلمانان که ناشی از فرهنگ دینی آنان است، مخالفت میکنند و دایم برای این کار از مدلهای وارداتی و لباسهای نیمه برهنه، تبلیغاتی حجیم میسازند و سعی دارند تا مسلمانان را به این امور مشغول کنند تا فرصت دستیابی به طهارت اخلاقی وارمانهای دینی و ملی را از آنان سلب کنند.
وی میگوید: پدیده بدحجابی به دنبال خود عوارض اجتماعی دارد که در استحکام خانوادهها، پایداری بنیان خانوادهها و سالمسازی نسل آینده آثار منفی دارد.
وی میگوید: یکی از مهمترین علل سرمایهگذاری دشمنان برای ایجاد انحرافات اخلاقی و اجتماعی از جمله رواج بدحجابی و بیبندوباری در ایران اسلامی، پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی و جایگزین شدن ارزشهای دینی به جای ارزشهای وارداتی غربی و نیز الگو شدن این جامعه و ارزشهای آن برای سایر ملتهای مسلمان دنیا است.
شایق خاطر نشان میسازد: دشمنان به خوبی میدانند که با رواج بیبندوباری آشفتگیهای متعدد فردی و اجتماعی بروز میکند و هنجارهای جامعه درهم میشکند. البته کوتاهی دستگاههای مختلف در انجام وظیفه خود در قبال پاسداری از ارزشها و باورهای دینی، خواسته یا ناخواسته به این هدف دشمنان کمک کرده است، در سالهای پس از جنگ، این پدیده ظاهر شد که آثار آن را اکنون شاهد هستیم.
نایب رئیس فراکسیون زنان تصریح میکند: البته گسترش ارتباطات و دسترسی آسان به وسایل و ابزارآلات فرهنگی بیگانگان، از جمله استفاده منفی از برنامههای جهتدار ماهواره و اینترنت به این پدیده دامن زده. علاوه بر آن پر نشدن اوقات فراغت جوانان، نبود برنامههای هدفمند، سازنده و جذاب، فارغالتحصیلان بیکار، بالا رفتن توقعات و انتظارات، بدون پشتیبانی لازم، تبلیغات عظیم بیگانگان از فرهنگهای وارداتی و آزادانه این ناهنجاریها را تشدید کرده است.
وی میگوید: در کنار پدیده بدحجابی نباید از مساله اعتیاد، رواج مصرف مشروبات الکلی، افت علم و پژوهشی در عرصه علم، از کارکرد استعمار و سیاسی کردن مسایل فرهنگی غفلت کرد؛ بلکه باید بهانهها را پایان داد و آستین همت جمعی در عرصههای فرهنگ، علم و دانش را بالا زد.
نایب رئیس فراکسیون زنان مجلس تأکید میکند: پدیده بدحجابی گوشهای از یک پدیده به نام تهاجم فرهنگی است، بنابراین لازم است به صورت همه جانبه به آن نگاه شود. به این معنی که اگر هماهنگی بین سیاستها و دستگاههای مختلف وجود داشته باشد، برخورد قضایی نیز مفید خواهد بود، ولی اگر این برخورد به تنهایی صورت بگیرد به مفید بودن آن اطمینانی نیست.
بدحجابی بخشی از ابتذال است
فاطمه آلیا عضو دیگر فراکسیون زنان مجلس نیز میگوید: بحث حجاب و یا عفاف مسألهای است که به همه دستگاههای فرهنگی کشور مربوط است و اساساً در طول این زمانها بحث تهاجم فرهنگی مطرح بوده است ذیل تهاجم فرهنگی، موضوع بدحجابی از ابتدال است.
وی میافزاید: وقتی این بحث مطرح شد ما درصدد برآمدیم که راهکارهایی برای آن پیدا کنیم و به همین دلیل مقابله یا کاهش اصل ابتذال و یا زمینههای فحشا را مطرح کردیم.
وی خاطرنشان میسازد: آگاهانه یا ناآگاهانه عدهای موضوع را به بدحجابی محدود کردند، اگر چه جامعه ما به طور کلی از بدحجابی هم نگران است و به دنبال این است که به وضعیت پوشش و لباس در عرصههای عمومی سروسامانی دهد.
فاطمه آلیا خاطرنشان میکند: اما موضوعی که باید با آن مقابله کرد ابتذال و تهاجم فرهنگی و مسایلی از این درست است و باید بگویم بحث عفاف به طور کلی مطرح است. ما در تعریف عفاف گفتهایم پاسخگویی و با کشش یا خطراتی که انسان را به سلامت روح چه در بعد اجتماعی و چه در بعد فردی دعوت میکند. عفاف در همه زمینهها هست، چه در پوشش و چه در محیط کار، در همه مظاهر زندگی عفاف باید باشد. به عنوان مثال وقتی در یک مجموعه، نیروهای کارآمد و شایسته کار میکنند خود به خود محیط کار سالم میشود و اینجاست که میتوان گفت: در ذیل عفاف امنیت اجتماعی تأمین میشود و فضا برای کار و تلاش مناسب میشود.
وی میگوید: بحث عفاف به جنسیت توجه نمیکند این مسأله شامل زنان و مردان میشود تا با رعایت آن بتوانند در کمال امنیت فعالیت کنند از اول هم در مجلس بحث عفاف مطرح بوده است و ما متأسفیم که بعضی از جراید و رسانهها موضوع را محدود کردهاند، هر چند که باز هم تأکید میکنم یکی از مظاهر ابتذال و تهاجم فرهنگی بدحجابی است. وی میافزاید: مجلس به راههای مختلف فرهنگی برای تقویت و فرهنگ خودمان و فرهنگ ایرانی اسلامی میاندیشد، ملت ما در طول تاریخ ملت عفیفی بودهاند، اما هر کجا که مظاهر ابتذال و فحشا را میبینیم متوجه میشویم که تحفه نامبارک تهاجم فرهنگی است که از خارج وارد شده است، البته باید بگویم که در حوزه داخلی کشور هم کمکاریهای بسیاری وجود دارد و کارهای اساسی انجام نشده است که کارهای فرهنگی دشمن بیاثر بماند و یا حتی اثرات آن کاهش پیدا کند در اجتماع زمینههایی فراهم آمده است که تهاجم فرهنگی در بخشهایی از فرهنگ جامعه اثر نامطلوب گذاشته است.
وی در خصوص راهکارهای مجلس در این موج ایجاد شده در جامعه میگوید: مجلس وظایف مشخصی دارد، یکی صلاحیت نظارتی آن است، رسالت قانونگذاری، رسیدگی به مشکلات مردم و درخواستها در عرصه مادی و معنوی است این سه موضوع جزو وظایف مجلس است خود ما تعجب میکنیم که چرا این موج به وجود آمده، مسأله فرهنگی که در طول سالها باید به آن توجه شود و مستمر است چرا با یکباره این چنین خودش را نشان میدهد؟
ما معتقدیم که تغیرات فرهنگی همواره باید اتفاق بیفتد، اما باید مراقب باشیم وقتی تغییرات فرهنگی در جامعه اتفاق میافتد این تغییرات بومی و در ارتباط با فرهنگ خودمان باشد. اگر ما به سرمنشأ تغییرات توجه نکنیم، این تغییرات از خارج از کشور تغذیه خواهند شد و اینجاست که مسأله نگران کننده میشود. مسؤولان امر پیوسته باید به این موضوع بپردازند نه اینکه به صورت فصلی بخواهند مسألهای را مطرح کنند. وی میگوید: وقتی این گونه به موضوع نگاه میشود، موضوع به به مسأله بدحجابی محدود میشود. علاوه بر آن باید برای مردم توضیح داده شود که مقصود چه کسانی هستند. در پایان سال 84 تلویزیون بارها در خصوص طرح جمعآوری اراذل و اوباش توضیح داد، این بیم میرفت که نیروی انتظامی میخواهد با جمع زیادی برخورد کند، اما وقتی این مسأله به طور کامل و واضح از تلویزیون توضیح داده شد که مقصود کسانی هستند که امنیت جامعه را به هم میزنند چه از طریق کیف قاپی، سرقت و یا هر مسأله دیگر شایعات بسیار کم شد.
در این مورد نیز باید اطلاعرسانی میشد، باید برای مردم توضیح بدهند که مقصود چه کسانی هستند.
وی میگوید: تأکید میکنم که جوانهای ما مقصر نیستند، ما مراکز عرصه پوشاک مناسب نداریم که همه به یک شکل مناسب به بازار عرضه شود، اما نیروی انتظامی میتواند با اطلاعرسانی دقیق با کسانی که فرهنگ ابتذال را ترویج میکنند برخورد کند. البته گروه مورد نظر بسیار محدود هستند و این عدم اطلاعرسانی باعث ایجاد شایعات در جامعه میشود.
وظیفه نیروی انتظامی ایجاد امنیت و آرامش در جامعه است، بنابراین باید با کسانی که امنیت و آرامش را از طریق ابتذال بر هم میزنند مقابله شود.
وی میگوید: یکی از مباحثی که ما با رسانهها مطرح کردیم، بحث ساماندهی مد و لباس بود. لباسی که هم تنوع خواهی جوانان را مدنظر دارد هم آراسته و هم متنوع و وزین است.
پیشینه تاریخی ما بسیار درخشان است و به طور کلی در شأن جوانان ما نیست که چنین لباسهایی بپوشند، من به عنوان یک شهروند و به عنوان یک نماینده میگویم، مردم تقصیر ندارند لباس مناسب وجود ندارد. یک فرد مجبور است لباسی را که برای مهمانی انتخاب میکند برای مدرسه و دانشگاه و محیط کار و ... بپوشد که اصلاً در آن راحت نیست.
در این طرح در نظر داریم که با حمایت بخش خصوصی و طراحان و مبتکران و خلاقان بتوانیم این مسأله را ساماندهی کنیم.
وی میافزاید: مبتکران و طراحان لباس باید حمایت شوند و در جشنوارهها لباسهایشان را به مردم عرضه کنند تا آنها ببینند که چه طرحهای متنوعی میشود پوشید، در عین حال باید حمایت مالی لازم از این طراح بشود تا بتواند به مرحله تولید انبوه برسد. این مسأله هم استقلال فرهنگی و هم استقلال اقتصادی را تأمین میکند. چرا ما نباید صادرکننده لباس باشیم؟ چرا بازار ما باید پر از لباسهای چینی، ترک و حتی پاکستانی باشد؟ ما از وزارت بازرگانی خواستهایم که بر روی کفش و لباس تعرفه بگذارند، تا بتوانیم در داخل تولید مناسب داشته باشیم و تولید داخل برای مصرفکننده ارزانتر از لباس خارجی باشد.
وی تأکید میکند: مجلس در نظر دارد، با ساماندهی مد و لباس حداقل در عرصه ظاهری جامعه امنیت و آرامش به وجود آورد و رسانهها باید در جای خودشان اطلاعرسانی مناسب انجام دهند و ما از دولت خواستهایم تسهیلات بانکی برای طراحان لباس در نظر بگیرد.
برخورد بابد حجابی
در همین زمینه رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی میگوید: برخورد با بدحجابی ربطی به مجلس ندارد و در این زمینه به اندازه کافی قانون وجود دارد.
عماد افروغ میگوید: چنانچه بخواهند با مسأله بدحجابی ریشهای مقابله کنند در این زمینه طرح ایجابی مد و لباس وجود دارد.
وی پیرامون طرح ملی پوشش بانوان میگوید: این طرح در کمیسیون فرهنگی تصویب و به مجلس ارائه شده است که باید در صحن علنی مجلس مطرح شود.
عفت شریعتی نیز در این خصوص میگوید: نهادهایی مانند فرهنگ و ارشاد، حوزه علمیه، شورای فرهنگی اجتماعی زنان، آموزش و پرورش و دانشگاهها که نماد فرهنگ در جامعه هستند، باید روی مسأله کارکنند و این یک مسأله فرهنگی است و باید در این رابطه کمسیون فرهنگی وارد شود.
وی تأکید میکند: در رابطه با برخورد نیروی انتظامی در این ماجرا هم معتقدیم نیروی انتظامی باید با افراد هنجارشکن و کسانی که به قانون دهنکجی میکنند برخورد کند و مگر میشود برای هر انسانی زندان و مأمور گذاشت. مراقبت در این زمینه و کنترل دائمی افراد جواب نمیدهد. متولیان فرهنگی باید دست به کار شوند.