ناکامی ضیافت شام رایس

سرگه بارسقیان
ضیافت شام وزیران امور خارجه پنج عضو دائمی شورای امنیت سازمان‌ ملل و آلمان بدون اعلام نتیجه پایان یافت. دوشنبه شب وزیران امور خارجه بریتانیا، فرانسه، چین و روسیه به همراه آلمان (1+5) میهمان همتای آمریکایی خود در هتل «والدورف آستوریا»ی نیویورک بودند تا با شرکت در ضیافت شامی پیرامون قطعنامه پیشنهادی پاریس و لندن درباره برنامه هسته‌ای ایران به رایرنی بپردازند. شش وزیر خارجه سی‌ام ژانویه 2006 (بهمن 84) در هوای صفر تا هفت درجه سانتیگراد لندن گرد هم آمدند تا درباره ارسال پرونده ایران به شورای امنیت توافق کنند و دوشنبه شب در هوای ابری دوازده درجه سانتیگراد نیویورک راهی هتل والدروف در شماره 301 خیابان پارک اونی‌یو شدند تا در خصوص قطعنامه شورای امنیت که تهران را ملزم می‌سازد کلیه فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم را به حالت تعلیق درآورده و در غیر این صورت مجازات‌هایی نظیر تحریم اقتصادی و اقدام نظامی علیه آن اعمال شود مذاکره کنند. شام دو ساعته شش رئیس دیپلماسی ساعت 30/22 دقیقه دوشنبه شب به وقت نیویورک پایان یافت و تلاش 40 خبرنگار، عکاس و فیلمبردار برای حضور در محل نشست و کسب خبر به نتیجه‌ای منجر نشد و اخبار دریافتی از نتایج نشست منوط به اظهار نظر میهمانان رایس شد. در این ضیافت شام خاویر سولانا رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز حضور داشت و مارگارت بکت نیز با سفر به نیویورک با هواپیمای جک استراو نخستین ماموریت دیپلماتیک خود را در جایگاه وزیر امور خارجه جدید بریتانیا با شرکت در این نشست به ثبت رساند. در پایان این مذاکرات، فیلیپ دوست بلازی وزیر امور خارجه فرانسه گفت که تمامی شرکت‌کنندگان بر این عقیده بودند که صدور قطعنامه‌ای درباره ترغیب ایران به کنار گذاشتن بخشی از برنامه‌های هسته‌ای این کشور ضرورت دارد. مارگارت بکت همتای بریتانیایی وی نیز گفت: همه شرکت‌کنندگان در این زمینه هم نظر بودند که لازم است ایران به خواست‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و جامعه بین‌المللی عمل کند و این به منزله وجود زمینه مشترکی بین کشورهای شرکت‌کننده در مذاکرات نیویورک است. در عین حال، خبرنگار بی‌بی‌سی از نیویورک گزارش داد که خانم بکت که اخیرا جانشین جک استراو شده است بر خلاف وزیر خارجه قبلی بریتانیا از مردود دانستن گزینه نظامی علیه ایران خودداری ورزید، هر چند تاکید کرد که چنین اقدامی مورد نظر و بررسی کسی نیست.
فرانک والتر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان هم گفت که مذاکرات نیویورک بر این مساله متمرکز بود در صورتی که یک قطعنامه تصویب شود چگونه می‌توان از خودکار بودن آن جلوگیری کرد.
احتمال تعدیل پیش نویس قطعنامه
پیش از آغاز جلسه نیویورک، لی ژانوزینک وزیر امور خارجه چین ابراز نگرانی کرده بود که صدور قطعنامه‌ای در مورد برنامه هسته‌ای ایران ممکن است زمینه‌ساز اقدامات بعدی علیه این کشور شود و با قطعنامه‌ای شامل تحریم‌های بین‌المللی و اقدامات نظامی مخالفت ورزیده بود. لیوجیانچائو سخنگوی وزارت امور خارجه چین هم بر مخالفت پکن با اعمال تحریم و یا توسل به زور علیه برنامه هسته‌ای ایران تاکید کرد. ونگ گوانگیا سفیر چین در سازمان‌ ملل نیز گفت: استناد به فصل هفتم منشور سازمان‌ ملل برای الزام‌آور کردن قطعنامه‌های شورای امنیت لازم نیست. با این حال برخی منابع خبری گزارش دادند چین قصد وتوی قطعنامه را ندارد. قطعنامه در صورتی که 9 رای بیاورد، حتی با رای ممتنع چین و روسیه قابل تصویب و لازم‌الاجرا خواهد بود. وزیر امور خارجه روسیه نیز موضع مسکو در قبال قطعنامه شورای امنیت درباره ایران را مبتنی بر لزوم مذاکرات بیشتر دانست و گفت: هیچ‌ کس هیچ‌گونه تحریمی را علیه ایران پیشنهاد نمی‌کند.
سرگئی لاوروف افزود: توافقی کلی در خصوص لزوم ایجاد شرایطی برای از سرگیری مذاکرات مستقیم درباره برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد. با این حال سرگئی لاوروف وزیر امور خارجه روسیه روزهای 25 و 26 اردیبهشت عازم پکن خواهد شد و درباره مساله هسته‌ای ایران با همتای چینی خود گفت‌وگو خواهد کرد. مخالفت چین و روسیه با استناد به فصل هفت منشور سازمان ‌ملل در قطعنامه پیشنهادی درباره ایران که راه را برای تحریم و اقدام نظامی علیه تهران هموار می‌کند انگلیس و فرانسه- بانیان قطعنامه- و آلمان را واداشته تا نسخه تعدیل شده‌ای از پیش‌نویس قطعنامه را به شورای امنیت ارائه کنند. همین امر فرانک والتر اشتاین مایر وزیر امورخارجه آلمان را بر آن داشت تا در دیدار با همتایان بریتانیایی و فرانسوی خود در خصوص احیای مثلث اروپایی درباره پیش‌نویس قطعنامه به مذاکره بپردازد. بر این اساس برخی خبرها از نیویورک حکایت از آن دارد که شش وزیر خارجه سه‌شنبه شب به وقت نیویورک نشست دیگری برپا می‌کنند و رایس باز هم برای تفاهم هسته‌ای ضیافت شام می‌دهد.
استقبال لاریجانی از طرح روسیه
علی لاریجانی از چین و روسیه به جهت اتخاذ رویکرد واقع‌گرایانه در قبال برنامه هسته‌ای ایران تقدیر کرد. دبیر شورالی‌عالی امنیت ملی ایران دیروز پس از گفت‌وگو با دوراباکویانیس وزیر امورخارجه یونان در آتن اظهار داشت: ما احساس می‌کنیم که برخی کشورها در قبال مساله هسته‌ای به شکلی واقع‌گرایانه اقدام کرده‌اند. همچنین به گزارش ایسنا مسئول ارشد پرونده هسته‌ای ایران در کنفرانس خبری در آتن گفت: پیشنهاد روسیه برای غنی سازی اورانیوم در آن کشور همچنان راهی ممکن برای خروج از این مساله است اما به زمان بیشتری نیاز دارد. لاریجانی افزود: تا آنجایی که به طرح روسیه مربوط می‌شود موضع ما این است که این طرح می‌تواند پیش برود اما آنها باید به ما زمان بیشتری بدهند تا با روس‌ها به نتیجه مثبتی برسیم. وی با اشاره به تصمیم برای ارسال گزارش ایران به شورای امنیت افزود: آنها (جامعه بین‌المللی) بسیار عجول هستند و به ما اجازه رسیدن به یک توافق را ندادند. علاوه بر مذاکرات هسته‌ای لاریجانی در ترکیه و یونان، محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهوری در اندونزی و منوچهر متکی در بحرین مذاکراتی با مقامات این کشورها درباره برنامه هسته‌ای کشورمان خواهند داشت. اندونزی در آستانه سفر شش روزه احمدی‌نژاد به این کشور- برای شرکت در اجلاس سران گروه‌‌های دی هشت- حمایتش را از حقوق هسته‌ای ایران اعلام کرد.