چرا و چگونه انحرافات ایجاد می‌شود؟

اسماعیل همدانلو
هر قدر ارضای نیازهای اولیه زندگی که اغلب با پول تامین می‌شوند با دشواری مواجه گردد، احساس ناکامی بیش‌تر می‌گردد و هر چه احساس ناکامی در افراد افزایش یابد پرخاشگری ، خشونت ، بی‌قراری ناامیدی ، رنجوری بیشتر شده و ارتباطات انسان ها مختل و نظم و نظام اجتماعی بهم می‌ریزد ، آشفتگی پدید می‌آید، هویت‌ها کم رنگ و گاهی گم می‌شود در این حالت کنترل‌های درونی خاموش و کنترال‌های بیرونی بی اثر و کم اثر و کنترل کننده‌ها نیز خود به نوعی آلوده می‌شوند. این سوال مطرح می‌شود ناکامی چگونه ایجاد می‌گردد اگر پاسخ سوال مشخص گردد راه برای درمان نیز سهل‌تر خواهد شد این پاسخ شاید پسندیده تر باشد که ناکامی از عدم ارضا نیازها تولید می‌گردد به طور مثال وقتی در آمدها کاهش یا قیمت‌ها افزایش یابد سطح نیازهای پولی افراد نیز بالا می‌رود و شکاف و فاصله بین کاهش درآمد و افزایش سطح نیازهای اولیه زندگی که همگی اغلب با پول قابل تامین است اگر به فساد و انحراف گوناگون کشیده نشود در خوشبینانه‌ترین حالت به بدبینی و سوءظن و انزوا و بدرفتاری ختم می‌شود. افزایش سطح نیازهای اولیه یعنی میل به مصرف بیشتر. عدم امکان تامین منابع مالی برای فراهم سازی امیال افزایش یافته و افسار گسیخته، حرص و ولع در رفتار ایجاد می‌کند، حفظ آبرو و آبرومندی و شرافتمندانه زندگی کردن ارزش خود را از دست می‌دهد افراد به خود دلیلی و خود قانع گری می‌رسند و هر طریق و به هر صورت برای رسیدن به اهداف و جبران ناکامی‌های افزایش یافته مباح می‌گردد و به هر اقدامی که متصور باشد دست می‌‌زنند. دزدی و سرقت و جیب‌بری و رشوه و قتل و غارت حاصل اوج‌گیری نیازهای اولیه و عدم تامین و ارضای آنهاست. چه باید کرد؟ یا باید به هر طریق ممکن در‌آمدها را افزایش داد و سقف قیمت‌ها را ثابت نگهداشت که نه میسر است و نه عاقلانه چرا که الزاما از جیب مردم باید یارانه غیر مستقیم پرداخت کرد که سهم بری اغنیا چندین برابر فقرا خواهد بود و یا باید حرص و ولع و زیاده خواهی ها و افزون طلبی ها و دامنه خواسته‌ها را پایین آورد تا حدی که با سعی و تلاش قابل دسترس باشد و به بیان دیگری انسان‌ها را با زندگی آشتی داد و نیازها را مدیریت کرد . برای رسیدن به این توفیق رسانه‌های عمومی به ویژه تلویزیون نقش اساسی در تعدیل نیازهای اولیه می‌تواند داشته باشد و با یک حرکت حساب شده و مقبول فرهنگ جامعه و افراد جامعه را نجات دهد و سلامت جامعه را به آن باز گرداند حاصل این حرکت فرهنگی و تعدیل افزون طلبی‌ها و کاهش دامنه خواسته‌های غیر ضرور و غیر ممکن رشد سایر نیازها را در رفتار باعث خواهد شد نیاز بعدی پس از تعدیل نیازهای پولی نیاز فطری و اساسی انسان یعنی برقراری ارتباط و همزیستی مسالمت آمیز و محبت و احترام خواهد بود. در چنین وضعیت افراد از اسارت و حاکمیت نیازهای اولیه خارج می‌شوند و انصاف ،‌نظم، اعتماد، اطمینان ، گذشت و ایثار، امید و امیدواری گسترش می‌یابد و انسان سالم با افکار سالم در جامعه‌ای سالم جایگزین می‌گردد. ‌