مالکی و طرح جدید امنیت بغداد

حمزه هنداوی
ترجمه: کرم نجفی
دولت نوری المالکی با یک ماه فعالیت موقعیت بهتری نسبت به دو نخست‌وزیر پس از سقوط صدام‌حسین پیدا کرده است. یکی از مسایلی که بیش از هر چیز مورد سوال واقع شده این است که آیا او در کاری که دیگران شکست خوردند، موفق خواهد شد و آن مساله‌ای جز تامین امنیت نیست. ویژگی که دولت المالکی را از دولت‌های پیشین متمایز می‌سازد اعتقاد و باور مالکی به این نکته است که برای تامین امنیت صرفا قدرت کافی نیست. با اعلام طرح بزرگ امنیتی در بغداد که با حضور هفتاد و پنج هزار نیروی نظامی در سطح شهر به اجرا درآمد مقررات منع رفت و آمد شبانه و ممنوعیت حمل سلاح را در پی داشت و در این طرح از سازمان‌های امنیتی خواسته شده که دست به دست هم بدهند تا خدمات و کمک‌های بشردوستانه بهتر و بیش‌تری برای شهروندان ارایه دهند. نوری المالکی از نیاز عراق به آشتی ملی سخن می‌گوید که برای تحقق آن دستور آزادی تعداد زیادی از عرب‌های سنی که دستگیر و زندانی شده بودند را صادر کرد و پیشنهاد گفت‌وگو با گروه‌های مخالف برای توافق بیش‌تری داده و از احتمال عفو‌های بیش‌تری خبر داده است.
اما چالش‌های رو به گسترش دولت با حمله انتحاری به مسجد شیعیان در بغداد روز جمعه بیش‌تر نمود پیدا کرد که در آن 13 نمازگزار کشته و 28 نفر زخمی شدند و این حمله تروریستی در همان دو روز اول اجرای طرح بزرگ امنیتی بغداد را تحت‌الشعاع قرار داد. اما مساله دیگری که دولت المالکی با آن روبه‌رو است عدم وجود اعتماد کامل بین ترکیب کابینه به‌ویژه بین شیعیان، کردها و سنی‌های عرب است که در این‌باره کمال‌السعدی از حزب دعوه المالکی می‌گوید هرچند اتحاد صد در صدی بین شیعه‌ها و سنی‌ها در دولت وجود ندارد اما طوری هم نیست که بگویم این روابط بد است. المالکی پنجاه ساله که تجربه سال‌ها رهبری مخالفان صدام در تبعید را دارد اما مهارت سخنوری و دانش و تدبیر کم‌تری نسبت به دو نخست‌وزیر پیشین یعنی ابراهیم الجعفری و ایاد علاوی دارد. او قاطع و محکم سخن می‌گوید ولی غرور و تکبر علاوی را ندارد و از مشارکت و تلاش برای جلب حمایت گروه‌های سنی عرب برای حمایت و تقویت طرح امنیتی بغداد سخن می‌‌‌گوید و از درگیری‌های انتقام‌جویانه بین گروه‌های شیعه و سنی ناراضی است. جلال طالبانی‌، رییس‌‌جمهور که یک کرد است عموما اقدامات نیروهای شیعه علیه سنی‌ها برای انتقام گرفتن را رد و سرزنش کرده است . وی اشاره کرده است که خشونت و ناامنی رو به افزایش در بغداد قابل تحمل نیست. او می‌گوید ما می‌خواهیم این طرح کل بغداد را شامل شود تا شهروندان احساس نکنند که این طرح برای تامین امنیت گروه خاصی نیست. عدنان پاچه‌چی یکی از رهبران ارشد عرب سنی و سیاستمدار در مصاحبه تلویزیونی اشاره کرده است که المالکی با دلگرمی و امیدواری از بعضی چیزها سخن می‌گوید اما نمی‌دانیم او قادر به انجام این کارها خواهد بود یا نه؟ عدنان الدلیمی یکی دیگر از نمایندگان و رهبر جناح عرب سنی در پارلمان عراق باز توصیه به صبر می‌کند و اضافه می‌کند که چیزی اتفاق نیافتاده قرار هم نیست معجزه شود. در سه سال پس از سقوط صدام، خشونت‌های شدیدی در نقاط مختلف عراق صورت گرفته است.
به‌ عنوان مثال امنیت بعد از ماه فوریه به صورت قابل ملاحظه‌ای بدتر شد. بیست و دو بمب بسیاری از زیارتگاه‌های شیعه در شمال عراق را خراب کرد درگیری‌های شیعی و سنی برای انتقام به حال خود رها شد و تا به امروز نیز ادامه یافته است. به هر حال المالکی می‌تواند حداقل روی حمایت بوش و نیروهای آمریکایی حساب کند. بوش هفته گذشته با سفر خود به بغداد به حمایت از دولت المالکی اطمینان داد. به هر حال موفقیت دولت مالکی در طرح امنیتی جدید و مشکلاتی که از جاهای دیگر با آنها روبه‌رو می‌باشند دلیل و معیار اصلی کارآمدی دولت به شمار خواهند آمد.