بحران اقتصاد و سیاست در آمریکا (بخش اول)

واکنش آمریکا به این بحران
اظهارات مقامات آمریکایی
با تامل در سخنان و اظهارات مقامات آمریکایی می توان به عمق نگرانی آنان از بحران جاری و جایگاه آن در دستور کار برنامه های دولت آمریکا بیشتر پی برد.
باراک اوباما رئیس جمهوری آمریکا
 سال 2009 را با بحرانی آغاز کرده ایم که در زندگی اکثریت آمریکائیان برای اولین بار رخ می دهد. تعداد کسانی که در سال 2008 شغل خود را از دست دادند بیش از همه کسانی است که از بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون شغل خود را در آمریکا از دست داده اند. ادامه وضعیت فعلی می تواند قدرت رقابتی آمریکا را که مبنای قدرت و اعتبار ما در دنیا بوده است زیر سوال ببرد.
آز آغاز دوره ریاست جمهوری هدف و اولویت اصلی دولت سامان دادن به خسارات ناشی از بحران اقتصادی بوده تا از یک سقوط بزرگتر جلوگیری شود. تاکنون میلیون ها نفر بیکار شده اند و میلیون ها نفر دیگر هم در ادامه راه شغل خود را از دست خواهند داد.
اگر دولت آمریکا اقدام فوری و متناسب با بحران انجام ندهد موقعیت بد فعلی به طرز وحشتناکی بدتر خواهد شد. من هنوز به این نتیجه نرسیده ام که زمان برای تغییر اوضاع را از دست داده ایم.
دنیس بلر مدیر سازمان اطلاعات ملی آمریکا
اظهارات دنیس بلر مدیر سازمان اطلاعات ملی آمریکا را شاید بتوان مهمترین واکنش مقامات آمریکایی در ارتباط با نگرانی آنان از پیامدهای سیاسی بحران جهانی اقتصاد قلمداد نمود. دنیس بلر در جلسه کمیسیون اطلاعات مجلس سنای آمریکا گفت: "بزرگترین تهدید امنیتی که در حال حاضر متوجه ایالات متحده می باشد ادامه بحران اقتصادی جهانی است. از دست دادن زمان شاید بزرگترین خطر برای آمریکا باشد. هرچه آغاز روند بازسازی و بهبود شرایط اقتصادی بیشتر طول انجامد احتمال وارد آمدن خسارات جدی به منافع راهبردی آمریکا بیشتر خواهد بود".
بلر همچنین اضافه نمود: " مهمترین نتیجه سیاسی جانبی محتمل برای منافع ایالات متحده شامل عدم توانایی دوستان و متحدان ما در پایبندی کامل به تعهدات نظامی و بشر دوستانه خود می باشد".
تغییر در رویکرد دولت جدید در آمریکا
به زعم بسیاری از کارشناسان و تحلیلگران دنیا رویکرد اعلامی دولت جدید در آمریکا مبنی در تعامل با دنیا بیشتر تحت تاثیر بحران اقتصادی جدید بوده است. کمال درویش مدیر برنامه توسعه سازمان ملل در کنفرانسی در همین خصوص مهمترین دستاورد بحران مالی و اقتصادی فعلی را تعامل بیشتر آمریکا با دنیا اعلام نمود. به اعتقاد وی آمریکا برای رهایی از پیامدهای داخلی بحران نمی تواند دنیا را نادیده بگیرد و در سیاست خارجی هم هر چه بیشتر باید منعطف برخورد کند.
در همین ارتباط هیلاری کلینتون در نخستین سفر خود به کشورهای شرق آسیا در خصوص اهمیت دیدار خود از این کشورها گفت: " آمریکا بدون کمک دنیا و دنیا بدون آمریکا قدرت فائق آمدن بر این بحران را ندارد". کارشناسان اقتصادی یکی از مهمترین اهداف سفر وی را رایزنی با کشورهای شرق آسیا و بهره گیری از پتانسیل این کشورها برای کمک به کم کردن تبعات بحران اقتصادی در آمریکا عنوان نمودند.
این بحران حتی بر برخی نگرش های سیاسی جا افتاده در سال های گذشته آمریکا نیز تاثیر قابل وضوح گذاشته است. بعنوان مثال موضع گیری مقامات آمریکایی در قبال چین تفاوت چشمگیری با گذشته نموده و بدون وارد شدن به حوزه های اختلاف از ژست دوستانه تری برخوردار بوده و در حقیقت حاکی از درک اهمیت نقش چین در کاهش اثرات بحران اقتصادی در آمریکا می باشد. چین بزرگترین بستانکار خارجی آمریکا با بیش از یک تریلیون دلار می باشد و دولت اوباما برای تامین طرح محرک اقتصادی 787 میلیارد دلاری خود حساب ویژه ای بر روی خرید اوراق بهاردار توسط چین نموده است.
نگرانی سنا
نگرانی از تاثیرات احتمالی بحران اقتصادی جهانی بر سیاست خارجی آمریکا به حدی است که سناتور جان کری رئیس دموکرات کمیته روابط خارجی سنا میزگردی را برای بررسی این مهم با دعوت از کارشناسان برجسته امور اطلاعاتی، دیپلماتیک و اقتصادی برگزار نمود. وی به شرکت کنندگان در نشست گفت: "آمریکا باید این اعتماد را در دنیا ایجاد کند که قدرت غلبه بر بحران را دارد".
شرکت کنندگان در این میزگرد قرائت مشترکی از تاثیرات بحران بر سیاست خارجی آمریکا داشتند و معتقدند در نتیجه آن دولت های متحد آمریکا در اروپا و دیگر نقاط جهان تضعیف شده اند.
کارشناسان شرکت کننده به کنگره گفتند دموکراسی های نه چندان ریشه دار در نتیجه این بحران اقتصادی با خطر گسترش تروریسم روبرو خواهند بود و بالا رفتن شمار بیکاران در خاورمیانه امکان جذب جوانان به افراط گرایی را افزایش می دهد. توصیه شرکت کنندگان در میزگرد به کنگره این بود که در وضعیت فعلی دولت آمریکا کمک های خارجی خود را کاهش ندهد.
بحران اقتصادی و سازمان سیا
سازمان سیا و آژانس های اطلاعاتی آمریکا در حال بررسی تاثیرات سیاسی بحران اقتصاد جهانی هستند. مسئولان امور اطلاعاتی آمریکا اعلام کرده اند که دیگر مبارزه یا توقف گسترش تسلیحات کشتار جمعی در اولویت اصلی کار آنها قرار ندارد.
در همین ارتباط لئون پانتا مدیر جدید سازمان سیا به طور غیر منتظره اعلام کرد که آژانس اطلاعات مرکزی (سیا) شروع به انتشار بولتن روزانه مخفیانه جدیدی کرده تا مکمل اطلاعات روزانه اوباما در مورد امور اقتصادی شود.
ارزیابی های جدید سازمان سیا نیز در اختیار سیاست گذاران برجسته دولت آمریکا همچون تیموتی گایتنر وزیر خزانه داری قرار داده می شوند.
بخشی از توجه جامعه اطلاعاتی آمریکا در مقطع زمانی فعلی بر این موضوع متمرکز است که بحران اقتصادی فعلی چگونه در کشورهایی که ثبات آنها برای منافع آمریکا حیاتی است می تواند منجر به ناآرامی شود.