قرارگاه فرهنگی کشور؛ مهاجم یا منفعل؟

لازم به ذکر است که با توجه عملکرد انتقادبرانگیز شورای عالی انقلاب فرهنگی بخصوص در سال‌های اخیر در ضعف در پیگیری منویات و مطالبات مقام معظم رهبری مانند مهندسی فرهنگی، سوالاتی از عملکرد این شورا، وظایف و میزان پیشرفت در تدوین برنامه‌های فرهنگی به طور مکتوب در اختیار برخی از اعضای شورا قرار دادیم که آقای دکتر غفوری‌فرد عضو شورا پاسخ آن را به دبیرخانه شورا احاله دادند و دبیرخانه شورا نیز پس از چند روز سوالات ما را بی‌پاسخ گذاشتند. در هر حال یالثارات آمادگی خود را جهت درج پاسخ‌های احتمالی اعضای محترم یا دبیرخانه شورا در شماره‌های آتی اعلام کرد.
حجت‌اسلام و المسلمین علیرضا پیروزمند
ایجاد نقشه راه
حجت‌اسلام پیروزمند از کارشناسان مسائل فرهنگی در پاسخ به این پرسش که چه ضرورت‌هایی باعث شد تا انقلاب فرهنگی در دانشگاهها اعلام شود، با اشاره به تاریخچه اعلام انقلاب فرهنگی، با اشاره به تاریخچه اعلام انقلاب فرهنگی، گفت: انقلاب فرهنگی در بدو امر به دستور حضرت امام(ره) برای ایجاد تحول در دانشگاهها تأسیس شد و حضرت امام(ره) و حضرت امام(ره) آن جو انقلابی و اسلامی که مورد نظرشان بود، در دانشگاهها شاهد نبودند. در آن زمان دانشگاهها وابسته به فرهنگ غرب و منفعل از آنان و متاثر از عناصر وابسته به رژیم گذشته یا غرب زده بودند. به همین جهت دستور انحلال موقت دانشگاه‌ها را صادر کردند. بعد از مدتی با انجام اصلاحات عمدتاً سطحی و تغییرات نه چندان عمیق و بیرون راندن برخی گروهک‌ها از صحن دانشگاه ـ که آن را برای خود پایگاهی قرار داده بودند ـ زمینه بازگشایی فراهم شد.
این کارشناس مسائل فرهنگی اضافه کرد: موضوع انقلاب فرهنگی، موضوعی فراتر از ایجاد تحول در نهادی چون دانشگاه است بلکه انقلاب فرهنگی تحول و تعالی فرهنگ را با همه گستردگی و پنهانی که دارد، هدف گرفته است. فرهنگ، مجموعه‌ای از باورها، ارزشها و رفتارهای جامعه است که مورد پذیرش قرار گرفته و تبدیل به یک هنجار اجتماعی شده که تحول و انقلاب در فرهنگ به معنای پی‌ریزی فرهنگ مبتنی بر بنیان‌های اسلام محمدی صلی‌الله‌علیه‌وآله است به گونه‌ای که نظام اندیشه، انگیزه و رفتار فرد و جامعه مبتنی بر فرهنگ غنی اسلام شکل بگیرد و طبیعتاً برای شکل‌گیری و تحقق این مسئله نه تنها دانشگاه‌ها که حوزه‌های علمیه و مجموعه دستگاههای فرهنگی کشور همچون وزارت آموزش و پرورش، ارشاد، سازمان تبلیغات اسلامی، صدا و سیما و عموم رسانه‌هایی که تاثیر‌گذار در امر فرهنگ هستند و به نوعی در جامعه الگوسازی می‌کنند، همه اینها باید سهم خودشان را در ایجاد انقلاب فرهنگی تعریف و دنبال کنند.
از این استاد حوزه و دانشگاه می‌پرسم که حالا پس از گذشت سی سال از پیروزی انقلاب اسلامی فکر می‌کنید تا چه حد به اهداف انقلاب فرهنگی نزدیک شده‌ایم؟
که وی با اشاره به پیشرفت‌هایی که داشته‌ایم، تاکید می‌کند: رویدادهای علمی که جلوه‌ای از فرهنگ جامعه محسوب می‌شود تحت تاثیراتی در جامعه ما ارتقاء یافته است.
افزایش سواد و بینش و فهم عمومی و قدرت تحلیل مسائل اجتماعی در سطح میانگین جامعه و همچنین هوشمندی در شناسایی جریانات انحرافی، همچنین جریان‌سازی‌های فرهنگی مهر تاییدی بر این مسئله است.
هدف مهندسی فرهنگی
به گفته پیروزمند آنچه که نتیجه کار و برآیندی است که به آن ترسیم، مفهوم عمیق انقلاب فرهنگی است که آن را جدی نگرفتیم.
به گونه‌ای که بعد از گذشت سالها پس از پیروزی انقلاب اسلامی، موضوع انقلاب فرهنگی به نظر بعضی یک موضوع کهنه و غیر قابل پیگیری قلمداد می‌شود! و این نشان از این دارد که با موضوع فرهنگ به درستی شناخته نشده یا شرایط فرهنگی جامعه و اینکه چه تاثیری از مبانی فکری مختلف پذیرفته، مورد غفلت قرار گرفته است. اما امروز شاهد این هستیم که موضوع انقلاب فرهنگی در قالب ادبیات جدیدی با همان جهت‌گیری، توسط مقام معظم رهبری مطرح و دنبال می‌شود، آن هم تحت عنوان مهندسی فرهنگ در کشور که طبعاً ‌اگر این مهندسی فرهنگی به درستی انجام گیرد هدفی جز جریان دادن همان فرهنگ ناب در زوایای زندگی بشر ندارد.
اهتمام مقام معظم رهبری در سالیان اخیر به چنین موضوعاتی و مشاهده اینکه در سطح سیاست‌گذاری‌ها و برنامه‌ریزی‌های کشور، توجه عموم مسئولین بیشتر معطوف حل مسائل اقتصادی بوده و در مرتبه بعد حل چالش‌های سیاسی‌ای که با دنیا معاصر وجود داشته، بعضاً باعث غفلت از عرصه فرهنگ شد و گمان بر این بوده که با واگذاری مسئولیت فرهنگ جامعه به نهادها، دستگاهها و وزارتخانه‌هایی که عهده‌دار عرصه فرهنگ جامعه هستند، مسئولیت خودشان تمام شده خواهد بود. وی با بیان اینکه نهادهای مختلف به وظایفشان در حوزه فرهنگ عمل نکردند خاطرنشان کرد: مثلا وزارت آموزش و پرورش به دنبال این بوده که سطحی از سواد را به دانش‌آموزان انتقال بدهد که بتوانند مهارتهایی را کسب کنند و برای خود تامین شغل و آتیه داشته باشند و زندگی‌شان را اداره کنند، اما غفلت از اینکه الگوی زندگی و روش زندگی چیست و چقدر در نظام آموزش و پرورش ما مورد اهتمام و نتیجه است، باعث شده دانش‌آموزان احیاناً وضعیت تحصیلی مورد قبولی هم داشته باشند، اما از نظر فرهنگی و پرورشی از شرایط قابل قبول و متناسب با شأن جمهوری اسلامی برخوردار نباشند. در سایر دستگاه‌های فرهنگی کشور این غفلت را بعضاً مشاهده می‌کنیم که باعث ایجاد یک روزنه‌ها و آثاری از انحراف فرهنگی در جامعه ما شده است.
حجت‌الاسلام پیروزمند در پاسخ به این پرسش که با توجه به عملکرد شورای عالی انقلاب فرهنگی به نظر شما در حال حاضر مهندسی فرهنگی در چه مرحله‌ای قرار دارد، آیا به آن حدی که مقام معظم رهبری انتظار دارند، رسیده یا هنوز با آن فاصله زیادی دارد، گفت: من قبل از اینکه نسبت به شورا نکته‌ای را عرض کنم ذکر این مقدمه را ضروری فرض می‌کنم که هم بحث انقلاب فرهنگی و به تبع آن مهندسی فرهنگی موضوعاتی نیست که توسط یک نهاد مشخصی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی با هر نهاد دیگری به تنهایی قابل تحقق و پیگیری باشد. این‌گونه موضوعات، موضوعاتی ملی هستند که باید همه دستگاههای فرهنگی با هم هم‌پیمان شوند و حرکت منسجم و هماهنگی را شکل دهند تا بتوان به بخشی از اهداف فرهنگی دست یافت. و اینکه می‌گویم دستیابی به بخشی از اهداف، مراد این است همواره ما نیروهای معارضی در داخل و جریان‌های خنثی‌کننده‌ای در خارج داریم که اینها برخلاف جریان اصیلی که جمهوری اسلامی می‌باید ایجاد کند و در آن بستر فرهنگی آحاد جامعه را پرورش بدهد، آنها بذر فساد و انحراف می‌پاشند و به همین دلیل هیچ‌گاه نمی‌شود با اطمینان خوشبین بود که همه برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌ها آنچنان که پیش‌بینی می‌شود تحقق یابد.
تاکید مقام معظم رهبری بر مهندسی فرهنگی
پیروزمند در ادامه با تاکید مقام معظم رهبری بر تدوین مهندسی فرهنگی کشور اشاره و اظهار کرد: مقام معظم رهبری از حدود سال 81 مهندسی فرهنگی را خطاب به شورای عالی انقلاب فرهنگی مطرح کردند و طی سالیانی که با اعضای محترم جلسه داشتند، این موضوع را به دفعات تکرار فرمودند تا اینکه در حدود دو سال تاکید مجدد نموده و با صراحت بیشتری امر را پیگیری کردند. و در پی آن انتصاب اعضای جدید دوره مطرح شد. از جمله ماموریت‌هایی که ایشان در فصل جدید شورای عالی انقلاب فرهنگی محول کردند، بحث مهندسی کشور بود. اگر در طی سال 81 تا سه، چهار سال بعد تحرک بسیار ضعیف و نزدیک به صفر در شورای عالی در خصوص پیگیری این موضوع ـ تا جایی که بنده اطلاع دارم ـ وجود داشت، اما پس از انتصاب اعضای جدید و تجدید سازماندهی که در شورای عالی و دبیرخانه آن اتفاق افتاد، اهتمام بیشتری نسبت به این مسأله ایجاد شد و به همین منظور کمیسیونی به عنوان شورای تخصصی مهندسی فرهنگی شکل گرفت که متشکل از اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی و کارشناسانی از بیرون هستند تا این موضوع را دنبال کنند که خود این اقدام جای تقدیر دارد؛ چرا که نگذاشتند موضوع تعطیل بماند و هم کارهای مطالعاتی را در این زمینه انجام دادند و هم مشورت‌ها و هم‌فکری‌‌هایی را از شخصیت‌های حقیقی در این موضوع اخذ کردند.
وی در پاسخ به اینکه شورا در این راه به چه دستاوردهای رسیده است گفت: اینکه به چه نتایجی مشخص رسیدند، طبعاً باید خود اعضای کمیسیون مربوطه به رسانه‌های عمومی اعلام کنند و افکار عمومی را مطلع سازند. منتهی به نظر می‌‌آید که می‌شد با جدیت و عمق بیشتری موضوع را دنبال کرد. اما اینکه تصور شود با پرداختن موردی به موضوعاتی که به عنوان چالش‌های فرهنگی قلمداد می‌شود مثل، موضوع طلاق در جامعه، بزهکاری، حجاب و عفاف، به مقوله مهندسی فرهنگی فائق آمدیم، ناشی از عدم شناخت کافی نسبت به موضوع است.
الزامات نقشه مهندسی فرهنگی
به گفته وی نقشه مهندسی فرهنگی بدون در اختیار داشتن نظامی از موضوعات که ارتباطات این موضوعات با همدیگر در یک منطق از پیش طراحی شده قابل رصد کردن است، امکان‌پذیر نیست. به عبارت دیگر دیگر باید تأثیر و تأثر موضوعات فرهنگی بر هم و هم موضوعات غیر فرهنگی در عرصه فرهنگ و متقابلاً، در نقشه مهندسی فرهنگی مورد شناسایی قرار بگیرد.
کارشناس مسائل فرهنگی ادامه داد: اینکه ما استیحاش و اکراه داشته باشیم که مجموعه‌ای از موضوعات را مورد مطالعه و رصد قرار بدهیم و منطقی برای بیان ارتباط اینها و همدیگر طراحی کنیم، این به معنی تنزل دادن بحث از یک نگاه کلان به یک نگاه خرد است که شاید اهداف مهندسی فرهنگ را به خوبی محقق نسازد.
وی همچنین تاکید کرد که پرداختن به مهندسی فرهنگی اگر به قیمت فاصله گرفتن از واقعیات جامعه و نپرداختن به حل معضلات فرهنگی باشد، آن هم بیراهه رفتن است. اما به هر حال باید بپذیریم که موضوع مهندسی فرهنگی موضوعی بسیار گسترده، عمیق و پیچیده است و باید این پیچیدگی و گستردگی را برای خودمان هموار کنیم، آن هم نه از طریق ساده‌سازی موضوع و کوچک کردن آن، بلکه از طریق مرحله‌بندی کردن، پرداختن به موضوع و از اجمال به تفصیل حرکت دادن و منطق جهت‌گیری روشن به موضوع دادن. به نظرم در این جهت همچنان تلاش قابل احترام در حال انجام می‌تواند تقویت شود و هم به عمق فعالیت افزوده شود و هم به گستردگی و سرعت کار.
ضرورت تولید نرم‌افزار مهندسی فرهنگی
پیروزمند به تولید نرم‌افزار مهندسی فرهنگی اشاره کرد و گفت: براساس این نرم‌افزار تولیدی می‌شود و ساختار مناسبی شکل داد. یعنی ساماندهی دستگاههای فرهنگی به محوریت مهندسی فرهنگی کشور قدم دومی است که بعد از مشخص شدن نقشه مهندسی فرهنگی باید به آن دست یافت. بنابراین در عین اینکه در ساختار‌دهی و باز‌مهندسی و طراحی مجدد دستگاههای فرهنگی و سازمانهای فرهنگی کشور نباید تعجیل کرد اما به هر حال باید بدانیم که اگر بررسی‌های ما در مهندسی فرهنگی به این نقطه منتهی نشود به نتایج عملی ملموس دست پیدا نخواهیم کرد.
از این صاحب‌نظر سوال می‌کنیم که متاسفانه بعضی از شخصیت‌های نظام چنین دیدگاهی دارند که ماموریت‌های فرهنگی مربوط به دستگاههای صرفاً فرهنگی است و آن را به حوزه‌های علمیه و سازمان تبلیغات و... موکول می‌کنند و معتقدند دستگاههای دیگر کار خودشان را باید انجام دهند که این موضوع ظاهراً با نقشه مهندسی فرهنگی کشور در تضاد است. در این زمینه ارزیابی شما چیست، افزود: موضوع مهندسی فرهنگی اساساً نکته مهمی را که هدف گرفته پیشگیری و درمان همین غفلت است و می‌خواهد توجه دهد که ایجاد تغییرات در عرصه فرهنگ نه صرفاً توسط دستگاههایی که ما نام آنها دستگاههای فرهنگی می‌گذاریم انجام می‌شود و نه صرفاً از طریق فعالیت‌های فرهنگی است اتفاق می‌افتد. اینکه فکر کنیم با چاپ کتاب، نشر فیلم، تئاتر، ابزارهای هنری صرف می‌توانیم فرهنگ جامعه را تغییر دهیم ولو اینکه اینها هم نقش مهمی دارند، صحیح نیست؛ بلکه اداره یا سازمان یا وزارتخانه‌ها و شکل قانونگذاری مجلس ما و در مجموعه محیط زیست اجتماعی که برای افراد جامعه ایجاد می‌کنیم، همه محل نشو و نمّو شخصیت و پرورش فرد و جامعه است. بنابراین باید این توجه ایجاد شود که کلیه تصمیم‌گیری‌های ما تاثیرات فرهنگی مخصوص خودش را دارد. پس هم باید مطالبه از دستگاههای غیرفرهنگی برای محاسبه تاثیرات فرهنگی فعالیت‌هایشان تقویت شود و از طرف دیگر قدرت حضور و مشورت‌دهی و تصمیم‌سازی توسط نهادهای فرهنگی به ویژه حوزه و دانشگاه برای پاسخگویی به چنین نیازی فراهم شود. اگر این توانمندی از جانب دستگاههای فرهنگی و این استقبال و تعامل از جانب دستگاههای غیرفرهنگی اتفاق افتاد این معادله به ظاهر غیر قابل حل به راه‌حلی منتج می‌شود و هم عرصه فعالیت‌های فرهنگی شعاع گسترده‌ای در تمام فعالیت‌های سیاسی، اقتصادی و اجتماعی پیدا کرده است.
حجت‌الاسلام پیروزمند درباره نقش صدا و سیما در این زمینه با تأکید این که صدا و سیما در تنویر افکار عمومی جامعه و همچنین نخبگان، نقش ممتاز و بی‌بدیلی دارد، اضافه کرد: در حدود دو سال پیش صدا و سیما حرکتی را جهت آشناسازی ذهن مخاطبین خودش به این موضوع آغاز کرد که متأسفانه امتداد پیدا نکرد در صورتی که این بحث می‌توانست با قوت بیشتری ادامه پیدا کند. البته در بررسی‌های این موضوع صرفاً هم نباید به بحث‌های نظری و مفهومی اکتفا کرد هر چند نقطه‌ی عزیمت و حرکت به این موضوع مباحث نظری و مفهومی است آن هم به میزانی که مشخص باشد به چه اهدافی کار دنبال می‌شود.
انقلاب فرهنگی و استمرار انقلاب اسلامی
دکتر مهدی ناظمی استاد دانشگاه
در ادامه گزارش، نظرات دکتر ناظمی از صاحب‌نظران مسائل فرهنگی را در خصوص پیشینه تاریخی انقلاب فرهنگی و مهندسی فرهنگی جویا می‌شویم که ایشان با اشاره به اینکه فرهنگ شیعه، فرهنگ انقلاب است، فرهنگ انتظار فرهنگ انقلاب است، می‌افزاید: در حقیقت شیعه منتظر ظهور یک مصلح و منجی و یک انقلابی عادل است، بنابراین انقلاب فرهنگی ما که در حقیقت همان انقلاب اسلامی است و مهندسی فرهنگی کشور که یک تعبیر معادل و مترادف انقلاب فرهنگی است در حقیقت ریشه در فرهنگ اصیل شیعی دارد. بنابراین ما انقلاب فرهنگی را استمرار انقلاب در همه صحنه‌ها براساس فرهنگ و ارزش‌های اسلامی می‌دانیم.
در بهمن 57 در نظام سیاسی جامعه و کشور تحول و انقلاب ایجاد شد و نظام نوین سیاسی در کشور مستقر شد. ولی آیا این تحول در سایر حوزه‌های دیگر هم شکل گرفت و به نتیجه رسید؟ پاسخ آن این است که خیر، در حوزه‌های دیگر هم انقلاب اسلامی و این تحول می‌بایست شکل بگیرد. بنابراین استمرار انقلاب اسلامی ایران در حوزه‌های مختلف در حال شکل‌گیری است و انقلاب فرهنگی در دانشگاهها به عنوان سنگرهای پاسداری از ارزشهای والای اسلامی در اولین سالهای انقلاب اسلامی شکل گرفت و امروز هم باید انقلاب فرهنگی اسلامی در حوزه‌های مختلف اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی و حوزه‌های علمی ادامه پیدا کند.
مهندسی فرهنگی، لازمه تحقق چشم‌انداز بیست ساله
این استاد دانشگاه با اشاره به رابطه بین انقلاب فرهنگی و مهندسی فرهنگی با چشم‌انداز بیست ساله افزود: انقلاب اسلامی ایران سه دهه از عمر خود را پشت سر گذاشته است. حال که سه دهه از انقلاب گذشته است و ما وارد دهه چهارم انقلاب شده‌ایم می‌بینیم که چشم‌انداز بیست‌ ساله‌ای برای کشور مطرح است. این چشم‌انداز یک هدف آرمانی دارد و رسیدن به آن باید با تحول در وضع موجود امکانپذیر شود. بدون تحول در وضع موجود رسیدن به چشم‌انداز امکانپذیر نیست.
بنابراین باید انقلاب اسلامی در دهه چهارم در ساز و کارهای موجود کشور و در دستگاهها و نظامات کشور تحول و انقلاب ایجاد کند، آنها را سازگار با ارزش‌های اسلامی کند تا بتوانیم از منابع انسانی و مادی آن استفاده کامل‌تر و جامع‌تر کنیم و اهداف چشم‌انداز را محقق کنیم. بنابراین لازمه تحقق چشم‌انداز این است که ما ساختارها و سازمانهایمان را مهندسی مجدد کنیم و این مهندسی مجدد باید براساس فرهنگ و ارزش‌های اسلامی باشد تا ما بتوانیم به چشم‌انداز برسیم. برای همین باید تمام توان خودمان را برای رسیدن به آن اهداف تجهیز کنیم.
از دکتر مهدی ناظمی می‌پرسم نقشه مهندسی فرهنگی کشور چگونه باید ترسیم شود و در این مقطع چه میزان این نقشه ترسیم شده و در حال پیاده شدن است. ایشان با بیان اینکه نقشه مهندسی فرهنگی کشور در حقیقت نقشه راه برای رسیدن به چشم‌انداز است، افزود: رسیدن به چشم‌انداز و به یک هدف آرمانی باید از راههای میانبر صورت گیرد به این معنا که در ساز و کارها و ساختارهای موجود باید تحول لازم صورت گیرد تا ما بتوانیم به اهداف چشم‌انداز برسیم. به فرض وقتی که ما بخواهیم به بالاترین رتبه علم و فناوری برسیم باید در نظام تولید و فناوری خودمان تحول ایجاد کنیم. اگر امروز مشاهده می‌کنیم مجموعه‌ای از دانشمندان جوان ما به فناوری سلول‌های بنیادین دست پیدا می‌کنند و یا به فناوری هسته‌ای و یا به فناوری ساخت ماهواره دست می‌یابند موجبات این دستیابی‌ها این بوده که ساختارهای تولید علم و مراکز تولید علم به موجب انقلاب فرهنگی در نظام تولید علم دست زده‌اند و گرنه نظام علمی و دانشگاهی که از غرب وارد شده و متعلق نظام پیشین بوده به هیچ‌وجه قادر نیست چنین توفیقی حاصل کند.
مهندسی فرهنگی کشور به این معناست که باید مجموعه دشتگاههای کشور اعم از اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی هم جهت شوند و دارای یک انسجام کامل باشند و تمام منابع مادی و انسانی جامعه را به سمت هدف واحد که چشم‌انداز بیست ساله است همسو کنند؛ به این معنی که ما همه امکانات جامعه را به صورت هم‌افزا برای تحقق این سند بتوانیم به کار بگیریم.
مقدمات تشکیل جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی
این همسو‌سازی و انسجام‌بخشی دستگاههای کشور مستلزم این است که در آنها بازسازی و تحول مهندسی مجدد شکل گیرد و در این تحول و بازسازی ارزش‌های اسلام و آموزه‌های دینی و نهادهای اسلامی محور قرار گیرد. به این معنا که نهادهای اصیل اسلامی، محور مهندسی مجدد نظام‌های مختلف کشور شوند تا ما بتوانیم ارزش‌های اسلامی را محقق کنیم.
در ترسیم نقشه مهندسی فرهنگی کشور پژوهش‌هایی توسط مراکز علمی و دانشگاهی و مجموعه‌های پژوهشی دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی صورت گرفته است؛ یعنی مجموعه دستگاههای فرهنگی کشور مجموعه عظیمی هستند و در میان آنها عدم تعامل، پراکنده‌کاری و دوباره‌کاری، عدم هم‌جهتی ممکن است وجود داشته باشد، این مجموعه دستگاهها یک جبهه فرهنگی تشکیل دهند و تا زمانی که جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی شکل نگرفته باشد نه تنها در مقابل ناتوی فرهنگی دشمن نمی‌توانیم بایستیم، بلکه ممکن است در برخی از عرصه‌ها با شکست مواجه شویم.
الحمدالله با هدایت‌های مقام معظم رهبری و توصیه‌های ایشان امسال شاهد آن بودیم که مجموعه دستگاههای فرهنگی در کنار یکدیگر مقدمات جبهه فرهنگی انقلابی اسلامی‌ را شکل دادند و تفاهم‌های همکاری‌های گسترده‌ای بین این دستگاهها فراهم شد و این مقدمه خوبی برای سایر دستگاهها شد که در آینده میان آنها تعامل و هم‌افزایی شکل بگیرد.
این استاد دانشگاه درباره نقش صدا و سیما در زمینه مهندسی فرهنگی کشور گفت: باید رسانه ملی اهداف پیش روی جامعه را برای افراد جامعه تبیین کند و دلها را نسبت به آن پیوند زند و تامین این خواسته مستلزم آن است که چشم‌انداز به صورت هنرمندانه و شوق‌انگیز از طریق رسانه ‌ملی برای همه اعضای جامعه همه سطوح تبیین شود. به صورت مستقیم نمی‌توان این چشم‌انداز را تبلیغ کرد. آن را باید به صورت برنامه‌هایی که با پشتوانه فرهنگ و ارزش‌های اسلامی که اکثریت جامعه به این آموزه‌ها خو گرفته‌اند و به سیره اسلامی دلبسته‌اند مطرح کرد.
ثانیاً بحث ضرورت تحول و بازسازی ساز و کارها و ساختارها اعم از دستگاههای دولتی، نهادهای مختلف و بنگاههای مردمی را مطرح کنند تا آمادگی لازم برای تحول جامعه و کامل در نظام اجتماعی و اقتصادی و آموزشی و تولید علم و حتی نظام دفاعی فراهم شود و اصولا یک رویکرد انقلابی و تحولخواهی در کل جامعه شکل نگیرد و به جای مقاومت، همراهی باشد و تحول و نوآوری برای افراد جامعه به عنوان یک اصل اصیل نهادینه بشود.
شورای عالی انقلاب فرهنگی، قرارگاه مهندسی فرهنگی کشور
لازم به ذکر است تحقق چشم‌انداز و تحول در وضع موجود به یک مرکزیت نیازمند است. مقام معظم رهبری قرارگاه مهندسی فرهنگی کشور و تحول در وضعیت موجود را شورای انقلاب فرهنگی قرار دادند و صدا و سیما به عنوان یکی از اعضای این شورا می‌تواند به صورت موثر نقش ایفا کند؛ به گونه‌‌ای که این تحول و آمادگی در سازگار‌سازی ساز و کارها و نظام موجود کشور با فرهنگ و ارزش‌های اسلامی در میان عموم مردم فراهم شود و در صورتی که این آمادگی فراهم شود قطعاً دشمن زمینه‌ای برای اینکه ارزشهای و نهادهای ناسازگار با ارزش‌های اسلامی را در جامعه مطرح کند نخواهد داشت و مردم هم در نظر و هم در عمل با ارزش‌های اسلامی همراهی خواهند داشت.
دکتر ناظمی در پاسخ به این پرسش که آیا صدا و سیما به عنوان یک رسانه ملی که در زمان دفاع مقدس جامعه را برای دفاع نظامی آماده می‌کرد امروز هم همان‌گونه جامعه را برای مقابله با تهاجم فرهنگی آماده می‌کند، با تأکید بر ضرورت شکل‌گیری جبهه فرهنگی افزود: رهبر انقلاب در اواخر دهه دوم و اوایل دهه سوم مکرراً بر ضرورت مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن تاکید داشتند، ولی در آن زمان حتی بعضی از مسئولین فرهنگی این کشور موضوع را نفی می‌کردند و حتی خود به عنوان یک سرباز در جبهه دشمن قرار داشتند! ولی امروز با گذشت سی سال از انقلاب از آنجا که دشمنان از اینکه با محاصره اقتصادی و جنگ نظامی به جایی برسند مایوس شده و به براندازی نرم دل بسته‌اند و در پی این هستند که با سامان دادن برنامه‌های تضعیف‌کننده فرهنگ و ارزش‌های اسلامی و ارزش‌های عزت‌آفرین به مقاصد خود برسند و در این رابطه هیچ ابایی از اینکه از استراتژی نام ببرند ندارند و مدعی هستند که مقابله با نظام اسلامی می‌یابد با براندازی نرم باشد. لذا در اهمیت شکل‌گیری جبهه فرهنگی تردیدی نیست.
منتها این جبهه نه تنها امروز باید با تهاجم و ناتوی فرهنگی دشمن مقابله کند بلکه باید به قرارگاههای فرهنگی دشمن حمله ببرد و باید رویکرد تهاجمی داشته باشد.
امروز نظام اسلامی در حدی از قوت و قدرت مطرح است که می‌تواند همراهی ملل مستضعف دنیا را برای یورش به قرارگاههای فکری و فرهنگی دشمن داشته باشد.
قطعاً صدا و سیما هم می‌تواند همان‌گونه که دوران دفاع مقدس نقش مهمی را ایفا کرد همان نقش را ایفا کند. لذا صدا و سیما نقش اولیه‌اش در آگاه‌سازی، زمینه‌سازی پیگیری و شکل‌دهی جبهه فرهنگی انقلاب اسلامی و زمانی که آن جبهه با ساماندهی همه دستگاههای فرهنگی فراهم شد قطعاً نقش صدا و سیما برجسته‌تر خواهد شد.