دولت افراطى اسراییل؛ فرصت یا تهدید؟

نویسنده : بهرام گل‌زاده
تفکرات و سیاست‌هاى افراطى عناصرى مانند لیبرمن، وزیر خارجه دولت نتاینیاهو اسراییل را با بحران و تناقض و مشکل رو‌به‌رو کرده و این خود یک فرصت است تا صهیونیست‌ها را همچنان در انزوا نگاه داشت.
بر خلاف آنچه که در تحلیل ها و اظهار نظرهاى کارشناسان و آگاهان سیاسى در پیش از به قدرت رسیدن دولت افراطى بنیامین نتانیاهو و احزاب ائتلاف کننده با حزب وى براى تشکیل این دولت مورد توجه قرار گرفت، به این مفهوم که به قدرت رسیدن احزاب افراطى اسراییلى تهدیدى براى منطقه و فلسطینیان و برقرارى صلحى عادلانه است، و از آن به عنوان یک نگرانى فراگیر یاد شد، شرایط و معادلات و واقعیات کنونى بین المللى و منطقه اى، حکایت از آن دارد که مى توان با کمى تدبیر و پختگى سیاسى، این شرایط و به قدرت رسیدن عناصر افراطى در اسراییل و موضع گیرى هاى آنان را تبدیل به یک فرصت براى کشورهاى اسلامى و عربى و قاطبه فلسطینیان کرد و اگر کمى دوراندیشى وجود داشته باشد نباید آن را صددرصد یک تهدید دانست.
عزم جهانى براى حل عاقلانه ى مساله فلسطین، فشارهاى بین المللى و آمریکا و اروپا بر رهبران افراطى اسراییل (برغم حمایت هاى استراتژیک واشنگتن از تل آیو که بخشى از دکترین سیاسى آمریکاست) براى دست برداشتن از سیاست هاى خودخواهانه و آغشته ى به خشونت، اراده رهبران گروههاى مختلف فلسطینى براى تشکیل دولت وحدت ملى و وقوف به ضرورت تحقق وحدت و یکپارچگى و قرار گرفتن رهبران اسراییل در مقابل اراده جهانى و محرومیت از همراهى سایر کشورها نیز خود موید این تحلیل است. لذا باید از این فرصت بدست آمده و در تنگنا قرار گرفتن رهبران اسراییلى بهترین بهره را برد.
دیدار اخیر نتانیاهو از آمریکا و سردى مذاکرات با مقامات امریکایى مواجه شدن نخست وزیر اسراییل با یکپارچگى در میان رهبران آمریکایى و حتى لابى هاى صهیونیست در آمریکا و تصمیم مقامات واشنگتن براى خاتمه دادن به بحران خاورمیانه و فلسطین و اسراییل، همچنین فشار و برخورد بى تعارف و قاطع دولت هاى اروپایى و در راس آن اتحادیه اروپا و به شکست کشانده شدن تلاش نتانیاهو براى انداختن توپ به زمین ایران در سفر به مصر که با واکنش عمر موسى نیز رو به روشد همگى شرایط مساعدى است که کشورهاى ذینفع در مساله فلسطین، به قدرت رسیدن این دولت افراطى را فرصت بدانند و نه تهدید و از این فرصت استفاده بهینه کرده و سازمانها و وجدان عمومى و بین المللى را با خود همراه کنند.
نتانیاهو پس از ناامیدى از مذاکره با رهبران اتحادیه اروپا و به نوعى گرفتن پاسخ صریح از اروپاییان در سفر خود به دو کشور مصر و اردن و سپس به آمریکا و دیدار و مذاکره با رهبران این کشورها تلاش کرد که با تغییر فضاى سیاسى و شرایط موجود و بر هم زدن معادلات، فشارهاى دیپلماتیک و سیاسى بر خود را کاهش داده و با به انحراف کشاندن روند گفت وگو به بحث پرونده اى هسته اى ایران و تهدید دانستن جمهورى اسلامى براى منطقه توپ را به زمین تهران بیاندازد که به به ظاهر موفقیتى بدست نیاورد. لذا باید مراقب بود که کوچکترین رفتارى این معادله و فضاى ایجاد شده را به هم نزند.
بدیهى و مسلم است که تفکرات و سیاست هاى افراطى عناصرى مانند لیبرمن وزیر خارجه دولت نتاینیاهو، اسراییل را با بحران و تناقض و مشکل رو به رو کرده و این خود یک فرصت است تا صهیونیست ها را همچنان در انزوا نگاه داشت.
برخوردهاى لیبرمن با مسلمانان و اعراب و کشورهاى ذى نقش در قضایاى فلسطین همه را خشمگین کرده اما باید این خشم را فروخفت و به آن یک سازمان منطقى داد و دیپلماسى فعال را جایگزین برخوردهاى مشابه کرد و همراهى جهان را تقویت کرد و اسراییل را هرچه بیشتر در موضع انفعال و انزوا قرار داد.
پیشتر هم در مقاله اى اشاره کردم که باید تفاهم و روابط مشترک و هم نظرى با کشورهاى اروپایى را در این زمینه تقویت کرد و ضمن حمایت از تلاش فلسطینى ها و گروه هاى موثر آنان براى ایجاد وحدت ملى، مجموعه شرایط را در این موقعیت حساس جهانى براى ایجاد تعادل در منطقه و استیفاى حقوق فلسطینیان درکنار هم دید و فرصت بدست آمده را غنیمت شمرد. هرچند این هم در عالم دیپلماسى و بهره گیرى از فنون دیپلماسى یک اصل است که نباید شرایط را دائمى تصور کرد و در این موضوع خاص نیز نباید از رفتارهاى دوگانه و احتمال تغییر مواضع دولت هاى غربى که هم اکنون اسراییل را تحت فشار قرار داده اند غفلت ورزید.
اما به هر صورت باید توجه داشت که در دیدار اخیر نتانیاهو و اوباما و گفت و گوهاى انجام گرفته و نظرات رد و بدل شده و فضاى ایجاد شده ى پس آن، فرصت هایى نهفته است که نباید به سادگى از کنار آن گذاشت. با تحلیل هاى واقع گرایانه باید این فرصت ها را غنیمت شمرد و کمى هم از تئورى توهم توطئه فاصله گرفت و پذیرفت که جهان و فضاى سیاسى حاکم بر دولت فعلى آمریکا نیز به این نتیجه رسیده که برقرارى صلح عادلانه بدون در نظر گرفتن حقوق فلسطینیان و طرف هاى درگیر امکان پذیر نیست، و به نظر نگارنده این یک فرصت است.
مخالفت با در اولویت قرار گرفتن پرونده هسته اى ایران و جایگزینى آن با موضوع پرونده فلسطین و صلح خاورمیانه، که پیشنهاد نتانیاهو بود و با مخالفت اوباما رو به رو شد، تاکید بر ضرورت توقف شهرک سازى و اسکان یهودیان درمناطق فلسطینى رام الله، تصریح بر ضرورت خروج اسراییل از مناطق اشغالى بر اساس قطعنامه هاى بین المللى و تشکیل دو دولت مستقل و همچنین مخالفت با تشکیل دولت صرفا یهود اسراییلى بدون توجه به حضور حدود ۵/۱ میلیون ساکنان فلسطینى در سرزمین هاى اشغالى و بیت المقدس، و بى توجهى به پیشنهادهاى غیرعملى رهبران افراطى اسراییل مبنى بر فراهم کردن شرایط مطلوب اقتصادى و امنیتى براى فلسطینیان قبل از تشکیل دولت مستقل، شاید همگى نشان از فراهم شدن فرصت براى یک اتفاق مهم تاریخى است.