فرید زکریا
هر چیزی که دربارهی ایران میدانید اشتباه است و یا دست کم پیچیدهتر از چیزی است که فکر میکنید.
فرید زکریا در نیوزویک نوشت: ایران میخواهد قدرتی هستهیی باشد اما ممکن است از داشتن برنامهی غیرنظامی صلحآمیز خرسند باشد (که چالشی را که مطرح میسازد پیچیدهتر میکند.) گواه آن چیست؟ در پنج سال گذشته مقامات عالی رتبهی ایران در تمام سطوح بارها گفتهاند که قصد تولید تسلیحات هستهیی را ندارند و چنین تسلیحاتی "غیراسلامی" است.آیتالله علی خامنهای، رهبر معظم ایران نیز در سال 2004 استفاده از تسلیحات هستهیی را غیراخلاقی و "حرام" اعلام کرد. سال گذشته نیز پس از ملاقات با محمد البرادعی، مدیر کل آژانس بین المللی انرژی اتمی بر تمام این موارد تاکید کرد.
زکریا در ادامه این مطلب نوشت: دنبال کردن یک استراتژی هستهیی غیرنظامی مزایای زیادی دارد. این کشور در چارچوب حقوق بینالملل باقیمیماند و بر حقوقش تحتش معاهدهی منع اشاعهی تسلیحات هستهیی تاکید میکند، موضعی که در سراسر جهان حمایت میشود؛ این امر میتواند اعمال تحریمهای جامع علیه ایران را غیرممکن سازد. و اگر هدف تهران گسترش نفوذ منطقهای باشد برای این کار نیازی به بمب ندارد. داشتن قابلیت "گریز" قابلیت تسلیحاتی شدن ظرف چند ماه به آن اجازه خواهد داد با آزادی عمل بیشتر و بدون مجازات در خاورمیانه و آسیای میانه فعالیت کند. ایرانیها مهلک نیستند. در واقع ایران به رفتار به شکلی هوشیارانه و حساب شده گرایش داشته و منافعش را زمانی که ممکن بود پیش برده و در مواقع لزوم عقب نشسته است.ایرانیها با آمریکا و علیه طالبان در سال 2001 متحد شدند و به ایجاد دولت کرزای کمک کردند. آنها علیه آمریکا در عراق، جایی که از ایجاد آلت دست حامی آمریکا در مرزشان بیم داشتند، کار کردند.
در ادامهی این مطلب آمده است: ایران یک دیکتاتوری نیست؛ البته قطعا یک دموکراسی هم نیست.زکریا افزود: ممکن است ایران برای معامله آماده باشد اما به دلیل آنکه هرگز برای گفتوگو (با ایران) به طور مستقیم تلاش نکردهایم، نمیتوانیم بدانیم که آیا یک معامله ممکن است یا خیر. در حالی که ایران در باور به اینکه حق دارد برنامهی هستهیی غیرنظامی داشته باشد متحد به نظر میرسد، برخی مقامات به نظر میرسد در خصوص رویکرد فعلی حساس هستند.این گزارش حاکی است : ایرانیها تاکید میکنند که باید قادر به غنی سازی اورانیوم در خاک خود باشند. یک پیشنهاد این است که این امر در ایران انجام گیرد، اما فقط تحت کنترل یک کنسرسیوم بینالمللی.