حزب‌گرایی به جای ائتلاف‌های نمادین

مریم پارسا
هنوز چندماهی تا برگزاری انتخابات خبرگان رهبری و شوراها زمان باقی مانده است اما بحث انتخابات و به خصوص ائتلاف احزاب و گروه‌های سیاسی در دو انتخابات پیش رو در محور اظهارنظرهای مطبوعاتی چهره‌های سیاسی اصلاح‌طلب و اصولگرا قرار گرفته است.
در زمین بازی سیاست ایران این روزها یکی همفکرانش را به ائتلاف دعوت می‌کند و دیگری دعوت به ائتلاف را رد می‌کند تا مبادا در میانه این «دوستی نمادین سیاسی» تنها هزینه موفقیت همراهانش در این بازی گردد. با تمام این حرف‌ها باز هم سخن گفتن از ضرورت ائتلاف میان نیروهای سیاسی همفکر به ترجیع‌بند سخنان سیاسیون تبدیل شده است تا در این وانفسای سیاست‌زدگی مبادا خبر جدایی گروه یا حزبی از مجموعه‌ای بزرگتر موجبات طرد آن حزب در افکار عمومی را فراهم کند. با نگاهی به آنچه در پی این دعوت‌ها و پذیرش و عدم پذیرش‌ها اتفاق می‌افتد، یک اصل را می‌توان بیرون کشید و آن اینکه گویی سخن گفتن از ائتلاف تنها به تعارفی سیاسی میان چهره‌ها و احزاب مطرح سیاسی از جنا‌های مختلف تبدیل شده است چه آنکه حداقل تجربه انتخابات ریاست‌جمهوری نشان داد که در روزگاری که هر روز بر تعداد احزاب و گروه‌های سیاسی افزوده می‌شود دیگر نشستن زیر یک چتر چندان آسان به دست نخواهد آمد اما می‌توان در همین فضا تنها از ضرورت ائتلاف سخن گفت تا تابوی «حزبی عمل کردن» در جامعه سیاسی ایران شکسته نشود.
با این حال ائتلاف‌های بزرگ جز در مواقع ضرورت و احساس خطر میان احزاب و گروه‌های داخلی دو جریان سیاسی عمده کشور رخ نداده است. امری که اگرچه در سال‌های اخیر پررنگ‌تر جلوه کرده است اما افق آینده نشان از کم‌رنگ شدن آن در آسمان سیاست ایران دارد. اکنون و در حالی که احزاب اصولگرا و اصلاح‌طلب با ‌زمان زیادی تا برگزاری دو انتخابات پیش رو مواجه هستند بار دیگر گفتن از ائتلاف به رأس اظهارنظرها آمده است اگرچه تفاوتی اساسی در نحوه برخورد با دعوت به ائتلاف‌ها از سوی گروه‌های سیاسی وجود دارد. تفاوت اینجاست که در زمان حاضر احزاب گویی تصمیم گرفته‌اند تا کمتر تن به تعارفات سیاسی دهند و بدون تضمین وارد ائتلاف‌های نمادین نشوند. به این ترتیب اگرچه تن ندادن به ائتلاف شاید در میان گروه‌های سیاسی، دلخوری‌های مقطعی ایجاد کند اما می‌تواند افق حرکت به سمت فعالیت حزبی در کشور ایران را ترسیم کند.
با توجه به این نکته که اساس فعالیت حزبی حضور مقتدر حزب سیاسی در عرصه مبارزه است باید عدم قبول دعوت به ائتلاف‌ها در میان گروه‌ها و چهره‌های سیاسی را به فال نیک گرفت.