دومین شکست اسراییل در برابر حزب‌الله

محمدرضا سرمست
اسراییل پس از شکست سال 2000، دومین شکست خود را در برابر حزب‌الله تجربه کرده است.سرانجام پس از سه هفته از شروع عملیات زمینی گستردهء ارتش اسراییل برای تصرف مناطق همجوار رودخانهء لیتانی در جنوب لبنان این عملیات دو مرحله‌ای به شکست انجامید و نیروهای زمینی اسراییل که در حملات خود از حمایت توپخانه‌های سنگین و تانک‌های مرکاوا و نیز حمایت هوایی مستمر برخوردار بودند، نتوانستند تا قبل از برقراری آتش بس به اهداف تعیین شده دست یابند. این عملیات در دو مرحله آغاز شد و پس از شکست‌های اولیه در محور‌های مارون الراس و بنت جبیل، کابینهء امنیتی اسراییل دو هفتهء قبل تصویب کرد که با ورود 30 هزار نیروی جدید و رساندن تعداد نیروهای شرکت کننده در عملیات به سطح 40 هزار نفر دو محور جدید برای پیشروی به سوی لیتانی باز شود اما در مجموع تا زمانی که مهلت برقراری آتش بس فرا رسید، نیروهای زمینی نتوانستند در هیچ یک از سه محور اصلی به رودخانهء لیتانی برسند. پس از شکست در محور‌های مذکور و ناموفق ماندن طرح‌های پیشروی، ارتش اسراییل به بمباران انتقامی و شدید مناطق مذکور و نیز سایر مناطق لبنان پرداخت.
شکست عمومی اسراییل در رسیدن به اهداف چهارگانۀ نظامی
علاوه بر شکست عملیات زمینی، حکومت و ارتش اسراییل پس از فرا رسیدن مهلت آتش بس در عمل از رسیدن به اهداف چهارگانهء خود از شروع جنگ با حزب‌الله و تجاوز به لبنان نرسید و مسئولان اسراییلی از جمله وزیر خارجه به این ناکامی به طور صریح و با شفافیت اعتراف کردند. این اهداف چهارگانه عبارت بودند از:
1- آزادی دو نظامی اسیر اسراییلی
2- خلع سلاح حزب الله
3- جلوگیری از حملات موشکی حزب الله به خاک اسراییل
4- دور کردن حزب الله از مرز‌های اسراییل
تسیپی لیونی، وزیر خارجهء اسراییل در یک کنفرانس مطبوعاتی که به طور هم‌زمان از شبکه‌های تلویزیونی الجزیرهء قطر، العربیه و العالم پخش می‌شد، اعتراف کرده که: «به این نتیجه رسیدیم که با اقدام نظامی قادر به آزادی دو اسیر اسراییلی نیستیم.حزب‌الله لبنان از ارتش کاملی برخوردار است و جنوب لبنان را تحت تسلط خود دارد. به گفتهء وی اغلب اهدافی که اسراییل در صدد تحقق آن‌ها در لبنان بود، در صحنهء نظامی ناکام ماند و تحقق نیافت. سخنگوی ارتش اسراییل نیز با عقب نشینی از مواضع اولیهء اسراییل در زمان شروع جنگ اعلام کرد که اسراییل در ابتدای جنگ گفته بود که هدف از این جنگ نابودی زرادخانهء نظامی حزب‌الله نیست، بلکه هدف کاهش توان نظامی و نابودی بخش اعظم زرادخانهء حزب‌الله است.»
نمایش قدرت موشکی حزب‌الله در آخرین روز قبل از آتش‌بس
حزب‌الله در آخرین ساعات قبل از آتش بس بار دیگر قدرت موشکی خود را به نمایش گذاشت و در حالی که تصور می‌شد در پی حملات زمینی گستردهء اسراییل، توان موشکی حزب الله محدود شده باشد و توانایی مورد هدف قرار دادن اهدافی چون حیفا را نداشته باشد اما با شلیک بیش از 230 موشک تداوم توان موشکی خود را اثبات کرد. به گونه‌ای که ساکنان مناطق شمالی فلسطین اشغالی از جمله شهر حیفا به توصیهء مقام‌های اسراییلی‌از بیم موشک‌های حزب‌الله یکشنبه شب را در پناهگاه‌ها گذراندند و در شمال سرزمین‌های اشغالی هر نیم ساعت صدای آژیرهای خطر به صدا در می‌آمد.
تشدید فشار‌های درونی بر دولت اولمرت و تشکیل کمیتۀ تحقیق جنگی
هم‌زمان با اعلام آتش بس و شکست ارتش اسراییل و دولت اولمرت در رسیدن به اهدافشان از این جنگ، فشار‌های احزاب و جریانات سیاسی داخل اسراییل بر دولت تشدید شده است. این فشار‌ها عمدتائ از جانب دو جریان چپ‌گرای معتقد به مذاکره و صلح با فلسطینی‌ها و لبنانی‌ها و نیز راستگراهای افراطی به رهبری حزب لیکود و نتانیاهو رهبر آن در حال وارد شدن است. در همین راستا راست گرایان و چپ‌گرایان اسراییلی خواستار تشکیل کمیته‌ای به منظور تحقیق برای بررسی علل شکست نظامی اسراییل در برابر حزب الله لبنان شده‌اند. این کمیته قرار است میزان صدمات ناشی از حملات تلافی جویانه حزب‌الله لبنان به اسراییل را نیز بررسی و اعلام کند. دان حالوتس، رییس ستاد ارتش اسراییل برای حاضر شدن در برابر این کمیته اعلام امادگی کرده است.
چانه‌زنی بر سر ترکیب و نحوه استقرار نیروهای چندملیتی
پس از موافقت دولت لبنان و اسراییل با پذیرش قطعنامه و آتش‌بس، اکنون یکی از مهم‌ترین موضوعات ترکیب و نحوه و زمان استقرار نیروهای چندملیتی است که قرار است در جنوب لبنان مستقر شوند. در مورد نحوهء استقرارنیروهای مذکور، اسراییل اعلام کرده که نیروهای اسراییلی قبل از استقرار نیروهای بین‌المللی و لبنانی در جنوب لبنان از این منطقه خارج نخواهند شد. پیش‌بینی می‌شود در ساعات آینده دو مسالهء مهم نحوهء اجرای کامل آتش‌بس و رعایت آن از طرف طرفین و نیز نحوهء استقرار نیروهای بین‌المللی باشد. مذاکرات سیاسی و دیپلماتیک فشرده‌ای هم اکنون بر سر نحوهء اجرای قطعنامهء 1701 در جریان است.