تبلیغات در ایران موفق نیست

* تبلیغات چیست؟
** تبلیغات مجموعه‌ای است که می‌تواند از فعالیت‌های بازرگانی تا مسایل سیاسی گسترده شود و این به نوع کالا و خدمات بستگی دارد. پدیده‌ای که با استفاده از جذابیت‌آفرینی در معرض قضاوت و انتخاب قرار می‌گیرد. این پدیده می‌تواند کالای اقتصادی و یا حتی باورهای اعتقادی باشد. در ادارهء فعالیت‌های گوناگون که به اشکال و درجات مختلف برای علمی کردن هدف‌های تجاری مدیران شرکت‌ها و یا صاحیان سرمایه انجام می‌گیرد. در نتیجه تبلیغات را می‌توان از جنبه‌های صرفائ تجاری و اقتصادی و یا حتی به عنوان ابزاری در چارچوب هنجارها و عوامل ارزشی تعریف کرد. در هر صورت توجه تبلیغات به اصولی است که همبستگی اجتماعی را به دنبال دارد.
* شرایطی اجتماعی چگونه بر تبلیغات تاثیر می‌گذارد؟
** هرچه تبلیغات با فضای اجتماعی آشناتر باشد و با هنجارهای فرهنگی همخوانی داشته باشد اثرگذاری آن بیش‌تر است. چون تبلیغات باورهای مردم را به چالش می‌کشد و اگر با ارزش‌ها و هنجارها همسو باشد با مقاومت کم‌تری مواجه می‌شود ولی اگر در تعارض با آن‌ها باشد با افکار عمومی یک پارادوکس فکری ایجاد می‌کند که ممکن است در نهایت به تقابل با تبلیغ بینجامد. اگر برنامه‌ریزی صحیحی انجام شود و تبلیغات هدفمند با فرهنگ عامه همراه باشد، می‌تواند با شرایط اجتماعی حاکم پیوند برقرار کند و در واقع ارایهء اطلاعات منجر به تغییر نگرش و یا در افکار عمومی می‌شود.
* چه عواملی و عناصر دیگری را در اثرگذاری تبلیغات روی مخاطب دخیل می‌دانید؟
** عناصری چون توجه به مختصات بومی، ارزش‌های مورد قبول، استفاده از ابزار مدرن و تکنیک‌های به روز، غیرمستقیم گویی، پرهیز از صدور دستورالعمل، شفافیت، صداقت و بالاخره جلب اعتماد مخاطب. میزان تحقق اهداف تبلیغ نشان‌دهندهء میزان اثربخشی آن است و برای اثربخشی تبلیغات مثل هر برنامه و فعالیت دیگری نیاز به برنامه‌ریزی است که برای اهداف برنامه‌ریزی شده، الگوهای متفاوتی وجود دارد و بعد از مشخص کردن هدف باید نتایج به دست آمده با اهداف سنجیده شود تا منتهی به انتخاب صحیح شود.
* بسیاری از کارشناسان تبلیغ معتقدند که راز ماندگاری تبلیغ هیجان و نوآوری است، نظر شما در این باره چیست؟
** همان طور که عناصر تبلیغ و اثرگذاری آن مسالهء بسیار مهمی است، تنوع، نوآوری و هیجان در ماندگاری تبلیغات و ایجاد پذیرش مخاطب و روان‌تر کردن تبلیغ، بسیار موثر است. در مجموع هر شاخصی که جذابیت آفرین باشد در ایجاد ارتباط موثر است، بعد از ایجاد رابطه با مخاطب، نوعی کشمکش به وجود می‌آید که این بستگی به محتوای پیام دارد.
* وضعیت تبلیغات در ایران را چگونه ارزیابی می‌کنید؟ آیا تبلیغات توانسته جایگاه علمی خود را پیدا کند؟
** متاسفانه تبلیغات در ایران موفق نیست و هنوز نتوانسته جایگاه خود را به دست آورد. (خصوصاً در فعالیت‌های تجاری که نه از فرآیند علمی برخوردار است و نه از فرآیند روانشناسی مناسب) به طور کلی تبلیغ‌هایی که مخاطب را مجذوب کند، کم است. در واقع تبلیغات جذاب و ماندگار بسیار کم است.
در کشور هنوز رشته‌ای به نام رشتهء مدیریت تبلیغات نداریم. البته دانشکدهء صدا و سیما مدتی است که گام‌هایی را برداشته و برای جذب دانشجو برای رشته‌های مرتبط با تبلیغات مثل بازاریابی و مدیریت تبلیغات برنامه‌هایی دارد ولی تاکنون ما هیچ قدم موثر و بسزایی ندیدیم.
تاریخ تبلیغ در ایران تکه‌تکه است. نمی‌توان برای آن تاریخی را مشخص کرد. با سرمایه‌گذاری در آموزش، تحقیق و رشد رشته‌های مرتبط در دانشگاه‌ها می‌توانیم گام‌های موثری در استاندارد کردن آن برداریم. البته ما در گام‌های نخستین هستیم و نیاز داریم به تلاش‌های علمی و بومی برای یافتن فرمول‌های مشخص تبلیغ.