چین به رغم دستیابى به رشد روزافزون اقتصادى وتوسعه امورتجارى و بازرگانى در دو دهه گذشته، براى اجراى برنامه هاى اقتصادى خود در سال هاى آتى و تحقق اهداف برنامه یازدهم پنجساله تا سال 2010میلادى چالش هایى را پیش رو دارد.
دولت چین امسال برنامه پنجساله اقتصادى و اجتماعى تا سال 2010میلادى را به کنگره ملى خلق تسلیم کرد و به تصویب رسید.
اگرچه در این برنامه تاکید بررشد اقتصادى هشت درصدى چین شده و میانگین سالانه این رشد در پنج سال آینده نیز همین گونه عنوان گردیده، اما نگرانى از بروز برخى چالش ها در عرصه اقتصادى چین، وضعیت راتااندازه اى مبهم کرده است. چین در زمینه هاى اجتماعى و اقتصادى با توجه به داشتن بیشتر از 26میلیون روستایى که زیرخط فقر زندگى مى کنند و 200میلیون شهروند که هنوز براى تامین هزینه هاى زندگى خود با مشکلات زیادى مواجه مى باشند، با چالش روبروست.
تامین خدمات و هزینه هاى امرار معاش و توسعه امور بهداشتى و مساعدت به ارتقاى درآمد این اقشار جامعه چین از مسائلى است که مى تواند برنامه هاى کلى اقتصادى این کشور را تحت تاثیر منفى قرار دهد.
از چالش هاى دیگرى که چین در گذشته با آن روبرو بوده و با گذشت زمان شکل پیچیده ترى به خود مى گیرد، مساله حفاظت از محیط زیست و منابع مى باشد.
آمار نشان مى دهد که در سال 2000میلادى یک میلیارد و 300میلیون تن ذغال سنگ استاندارد در چین مصرف شد و این رقم در سال 2004میلادى به دو میلیارد دلار رسید.
مصرف ذغال سنگ و منابع دیگر انرژى اگرچه نیاز چین را برطرف مى کند، اما در زمینه محیط زیست و استفاده بى رویه از منابع، چین را در معرض مخاطرات اقتصادى قرار داده و وابستگى این کشور را به انرژى کشورهاى دیگر افزایش داده و محیط زیست چین را نیز به مخاطره مى اندازد. فاصله درآمد بین روستاهاوشهرها به رغم کاهش مالیات دریافتى از روستاییان و حذف مالیات کشاورزى، هنوز موضوعى نگران کننده و معضل بزرگ اقتصادى و اجتماعى براى چین است. آمار نشان مى دهد که درآمد روستاییان چین به مراتب پایین تر از شهرنشینان مى باشد و در حالى که در برخى شهرها سرانه درآمد به بیشتر از یک تا دو هزار دلار رسیده است، در روستاها حتى به یک سوم این رقم نیز نرسیده است.
از چالش هاى دیگر توسعه اقتصادى چین در پنج سال آینده مى توان به موانع نهادینه شده شیوه هاى کارکرد موسسات دولتى، فقدان قدرت رقابت آنها در بازار داخلى و خارجى با همتایان خارجى و عقب ماندگى این شرکت ها در عرصه نوآورى و ابدعات بخصوص در بخش هاى فناورى پیشرفته اشاره کرد.
به گزارش ایرنا،چین از سوى کشورهاى غربى بویژه آمریکا براى تغییر ارزش واحد پول خود نیز با فشار زیادى مواجه مى باشد و در حالى که هنوز موفق به حل این معضل نشده است، درگیر شکایات اروپا وآمریکا ازاین کشور درباره قطعات خودرو و صادرات کفش هاى چرمى شده است و اکنون زمینه براى طرح شکایات بیشتر از این کشور در سازمان تجارت جهانى، از سوى آمریکا و اروپا آماده مى شود.
در همین حال چین در زمینه توسعه هماهنگ، دستاورد شایانى نداشته است، در حالى که استانهاى جنوبى و شرقى این کشور در جلب و جذب سرمایه گذاران موفق تر بوده و توسعه یافته ترند، مناطق مرکزى و غربى که جمعیت زیادى را در خود جاى داده اند، با معضلاتى چون فقر، عدم توسعه یافتگى، فقدان آموزش و پرورش توسعه یافته، سرمایه گذارى ناکافى و رشد پایین اقتصادى دست به گریبانند.
مدیریت بر نیروى کار از دیگر مشکلات اقتصادى و اجتماعى چین مى باشد که این کشور اکنون بیشتر از 100میلیون شهروند بیکار، بیشتراز 100میلیون کارگر کشاورز و بیشتر از 100میلیون نیروى کار اضافى دارد.
در نهایت این که چین براى تحقق توسعه اقتصادى در پنج سال آینده، باید برنامه منسجمى نیز براى فساد روزافزون مالى در این کشور داشته باشد و به شکلى عمل کند که سوء استفاده از قدرت براى کسب منافع اقتصادى که در این کشور به تدریج نهادینه شده است، ریشه کن گردد. آمارنشان مى دهد تنها 13نفر از مقام هاى بلندپایه در سطح وزیر و استاندار در سال گذشته میلادى در چین به جرم فساد مالى شناسایى شده و به مجازات رسیدند و اگر پکن به دنبال پیشبرد درستکارى و صداقت و مقابله با این وضعیت مى باشد، باید برنامه کاملى براى مبارزه با فساد به منظورتضمین توسعه اقتصادى و اجتماعى در پنج سال آینده ارایه نماید.
نقش سیاستهاى تایوان بر اقتصاد شرق آسیا
کارشناسان چینى معتقدند که سیاست ها و اقدامات محدودکننده تایوان براى همکارى هاى اقتصادى و تجارى دو سوى تنگه تایوان در دوران جهانى شدن اقتصاد براى منطقه شرق آسیا و دو سوى تنگه تایوان مضر است.
رسانه هاى تایوان اخیرا از اقدامات مقامات این جزیره براى کنترل بیشتر و مدیریت فعالانه بر تجارت دو سوى تنگه تایوان و مبادلات اقتصادى،تجارى وسرمایه گذارى تایوانى ها در چین خبر دادند.
ارزش تبادلات تجارى تایوان و چین سال گذشته میلادى به 71میلیارد و 700میلیون دلار رسیدو مازاد تجارى تایوان در برابر چین نیزحدود 23میلیارد دلار و 560میلیون است و مقامات تایوانى اخیرا با توجه به این همکارى هاى اقتصادى بخش خصوصى دو طرف در راستاى اهداف سیاسى محدودیت هایى براى مناسبات تجارى اعمال کردند.
«حوا شیائو خونگ» رییس آکادمى اقتصاد بین المللى دانشگاه اقتصاد و تجارت خارجى چین در این باره به روزنامه « مردم » ارگان حزب کمونیست چین گفت:حکومت تایوان طى سال هاى اخیر به بهانه هاى مختلف مانندافزایش اتکاى اقتصاد تایوان به چین و حفظ امنیت اقتصاد این جزیره، اقدامات محدودکننده اى بر همکارى هاى اقتصادى و تجارى دو طرف ایجاد کرده است.
به گفته وى این محدودیت ها، تبادلات عمومى اقتصاد دو سوى تنگه تایوان را تحت تاثیر منفى قرار مى دهد.
وى تاکید کرد که در صورت جهانى شدن سریع اقتصاد، روابط فشرده اقتصادى کشورها و مناطق و توسعه سریع اقتصادى چین، هیچ چیز نمى تواند مانع در هم آمیختن اقتصاد دو سوى تنگه تایوان شود و آن را تغییر دهد.
« لى وى یى » سخنگوى شوراى امور تایوان در دولت چین نیز از ایجاد محدودیت و کنترل زیاد تایوان براى همکارى بازرگانان این جزیره با چین انتقاد کرد.
وى حفظ همکارى کنونى اقتصادى پکن وتایوان را مرتبط باهمکارى هاى اقتصادى و تجارى دو سوى تنگه تایوان دانست.
چین به دنبال هشدار تایوان به بازرگانان این جزیره براى سرمایه گذارى در چین، از افزایش سرمایه گذارى بازرگانان تایوانى در این کشور استقبال کرد.
« چن شویى بیان » رییس حکومت تایوان از تایوانى ها خواسته است در زمینه سرمایه گذارى در چین خطرپذیرى نکنند و معتقد است تایوانى ها شاهرگ خود را در داخل مسدود نمى کنند.
یک کارشناس و اقتصاددان چینى، معتقد است این کشور با توجه به مناسبات اقتصادى بازرگانان چین با تایوان، بدون شلیک یک گلوله مى تواند تایوان را از پاى درآورد و این دیدگاه مقامات تایوانى را به دلهره انداخته است.
«خو آنگانگ» اقتصاددان برجسته چین تاکید دارد که چین با راه اندازى جنگ تجارى مى تواند تایوان را از پاى درآورده و تسخیر کند.
چین بزرگترین بازار صادرات کالاهاى تایوانى محسوب مى شود و تایوان دومین سرمایه گذار بزرگ در این کشور است.
تایوان در سال 1949میلادى پس از تاسیس جمهورى خلق چین از این کشور جدا شد و پکن، تایوان را یکى از استانهاى یاغى این کشور و جزء لاینفک چین مى داندوتفکیک نقشه آن در جغرافیاى جهانى را نمى پذیرد. چین وتایوان هم اکنون به طور غیرمستقیم روابط تجارى دارند.