بازی تاریخ

عباس لقمانی
پنج سال پیش در چنین روزهایی انفجاری در کوه‌های پنجشیر افغانستان سرآغاز حرکتی شد که جهان را هنوز با چالش روبرو کرده است. دو خبرنگار عرب احمدشاه مسعود شیردره پنجشیر را به دستور اسامه بن لادن به خاک و خون کشیدند. احمدشاه مسعود که حتی نام او خواب رااز چشم متجاوزان به افغانستان ربوده بود سالیان دراز در کنار مجاهدین افغانستان برای رهایی کشورش جنگیده بود. چند روز پس از آن در یازدهم سپتامبر برجهای دوقلوی تجارت جهانی و پنتاگون نیز آماج حملات تروریستی فرار گرفت و حمله به افغانستان و به قول مقامهای آمریکایی مبارزه با تروریسم آغاز شد.
اکنون پس از پنج سال افغانستان هنوز به آرامش نرسیده است و در ورشو شهری که روزی فرماندهان ارتشهای عضو پیمان ورشو پیشین استراتژی جنگی ارتش سرخ با مجاهدین افغان را ترسیم می‌کردند، دیروز فرماندهان پیمان ناتو همراه با وزیران دفاع کشورهای عضو گرد هم آمدند تا به بررسی اعزام نیروهای بیشتر به افغانستان بپردازند.
این بار کسانی در افغانستان گرفتار شده‌اند که خود روزی پرچم مبارزه با نیروهای متجاوز شوروی را در افغانستان بر دوش داشتند و برای رسیدن به این هدف از فرزندان نامشروعی به نام القاعده و طالبان نیز حمایت می‌کردند. این کودکان نامشروع بار دیگر در افغانستان به صحنه بازگشته‌اند و نیروهای ناتو گویی جا در پای ارتش متجاوز سرخ نهاده‌اند صدای پای طالبان و القاعده همان گونه که انفجار اخیر در کابل نشان داد اکنون بار دیگر در افغانستان شنیده می‌شود. پنج سال پس از حمله نیروهای آمریکایی به افغانستان هنوز این کشور به آنچه مد نظر آمریکا و متحدانش بود، نرسیده و در صحنه مبارزه با تروریسم جهانی نیز با همه تلاشها، جهان هنوز با ناامن است. افغانستان، عراق و منطقه علی رغم همه تبلیغات آمریکایی‌ها به کابوسی برای سیاست خارج کاخ سفید تبدیل شده و این پرسش را مطرح می‌کند که ریشه این ناامنی‌ها را در کجا  باید جستجو کرد. یافتن پاسخ به این پرسش هنگامی ممکن است که حق طبیعی انسان‌ها در همه کشورهای جهان به رسمیت شناخته شود و یک استراتژی ناهمگون با فرهنگ و تمدن کشورها به آنان دیکته نشود.
پنج سال پس از انفجار در دره پنجشیر و برج‌های دو قلوی نیویورک هنوز راه درازی در امن کردن جهان در پیش است و آنچه باعث تاسف است کمبود شاه مسعودها و ازدیاد اسامه بن لادن هاست. بن‌لادن‌هایی که در تولد آن‌ها غربی‌ها و در راس آنها آمریکا دخیل بوده‌اند. تاریخ بازی دیگری را آغاز کرده است. برنده‌ نهایی هر چند هنوز نامشخص است، ولی در درازمدت هنگامی که سایه نیروهای خارجی از سر مردم منطقه برداشته شود، دیگر جایی برای اسامه بن لادن‌ها و دیگر هم‌پیمانانش وجود نخواهد داشت.