نپال، صحنه تعامل جدید چین و هند (بخش دوم و پایانی)

اما مهم‌تر آن است که پکن و دهلی‌نو در عین همه این اختلاف‌نظرها، نمی‌خواهند نپال دچار بی‌ثباتی شود. چرا که در آن صورت راه ورود دیگر قدرت‌های بین‌المللی به نپال باز شده و این در نهایت به مشکلات داخلی هر دو کشور خواهد افزود. سال گذشته هر دو کشور، هر چند با اکراه، حاضر به پذیرش نظارت سازمان ملل متحد بر روند صلح در نپال شدند و سرانجام هر دو کشور حاضر به قبول اهمیت نقش ارتش در ثبات اوضاع نپال گردیدند. دهلی‌نو در سال گذشته فرش قرمز را زیر پای ژنرال «کاتووال» فرمانده کل ارتش نپال که به هند سفر کرده بود، پهن کرد. کاتووال چند هفته پس از آن به دعوت رسمی مقامات چینی به پکن رفت.

اکنون فرایند صلح، دوباره در حال جان گرفتن است. مائوئیست‌ها که پیشتر از شرکت در دولت خودداری کرده بودند در شهریور ماه سال جاری پس از آن که مجلس موقت قانون‌گذاری، رژیم آن کشور را جمهوری اعلام کرد به دولت پیوستند، اما این امر تناقضی را در دل خود دارد. تصمیم مجلس موقت باید به تایید شورایی برسد که اعضای آن انتخابی هستند و به این ترتیب نپال کشوری جمهوری است که زیر نظر دستگاه پادشاهی اداره می‌شود!

شاه گیانندرا هم به تصمیم مجلس واکنش نشان نداده است. جامعه بین‌الملل اعلام داشته که به تصمیم مردم نپال احترام می‌گذارد و در میان خود مردم نپال هم احساسات ضدسلطنتی که در خلال سال 2006 به اوج رسیده بود، ‌با بروز نگرانی‌ها در مردم نسبت به آینده کشور، مدتی است که فروکش کرده است. ارتش نپال هنوز به گیانندرا وفادار است و او حامیان سیاسی ذی‌نفوذی دارد. «گیریجا پراساد» نخست‌وزیر نپال، شخصی که منشور جمهوری را در سال گذشته تهیه کرد، خود البته سلطنت‌طلب است. او و حزب کنگره نپال که جریان طرفدار وی محسوب می‌شود، عقیده دارند که بقای رژیم پادشاهی، راه جلوگیری از رسیدن مائوئیست‌ها به قدرت است که البته سدی در برابر دیگر جریان‌های کمونیستی نیز هست. نخست‌وزیر البته از وقتی دخترش را که از سلطنت‌طلبان قسم‌خورده است به وزارت در کابینه منصوب کرد، مناقشاتی را علیه خود در حزب و هوادارانش به پا کرده است.

مائوئیست‌ها هم به نوبه خود به رایزنی‌ها با اعضای سابق دولت پادشاهی افزوده‌اند. در نتیجه این تحولات بود که شورای امنیت سازمان ملل آماده تمدید ماموریت هیات ناظر برفرایند صلح در نپال شد. به موازات آن، مائوئیست‌ها هم درباره احتمال کودتای نظامیان هشدار دادند.

پیامی که از سفرمان موهان سینگ به پکن استنباط می‌شود این است که هند و چین اختلاف‌نظرهای دیرینه را حل نکرده‌اند، اما از طرفی حاضر هم نیستند که وجود آن اختلافات، مانع تشکیل زمینه‌های جدید همکاری شود. ظاهراً نپال نقطه عزیمت این همکاری‌های جدید است.