استقلال، جوهر قوه قضائیه

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم
ماجرای رکسانا صابری جاسوسه ای که به دلیل جمعاوری اطلاعات برای آمریکا در تهران توسط معاونت ضدجاسوسی وزارت اطلاعات دستگیر و در دادگاه انقلاب به 8 سال زندان محکوم شد ولی در دادگاه تجدیدنظر مجازات وی به 2 سال حبس تعلیقی تبدیل و سریعا آزاد گردید و به آمریکا رفت هر چند ممکن است به لحاظ فردی چندان مورد توجه کسانی که باید به این قبیل امور اهتمام بورزند قرار نگیرد لکن از نظر استقلال قوه قضائیه نظام جمهوری اسلامی و ممنوعیت مداخله قوا در وظایف و اختیارات یکدیگر دارای اهمیت زیادی است.
رکسانا حداقل مرتکب سه جرم شده بود که هر سه اثبات شده‌اند و در پرونده وی منعکس هستند که عبارتند از:
1 ـ جاسوسی برای آمریکا
2 ـ روابط نامشروع جنسی برای جمعاوری اطلاعات
3 ـ خرید و مصرف مشروبات الکلی
این مجرم فقط به خاطر جرم اثبات شده جاسوسی برای آمریکا به 8 سال زندان محکوم شد . قطعا سایر جرائم وی نیز محکومیت هائی می توانست داشته باشد که چون از بحث اصلی ما جداست از پرداختن به آن ها خودداری می نمائیم . فقط اشاره به این نکته را لازم می دانیم که افرادی به خاطر آن جرم های دیگر تحت تعقیب قضائی قرار گرفته اند و جالب است که عامل اصلی یعنی خود این خانم جاسوسه آزاد شده است!
نکته مهم در ماجرای رکسانا صابری اینست که قوه قضائیه این جاسوسه را بدون آنکه امتیازی برای کشور بگیرد آزاد ساخته است.
محکومیت اولیه به 8 سال زندان تعزیری و همچنین توصیه هائی که از خارج قوه قضائیه برای آزادی وی شد همگی نشان می دهند این اقدام چیزی نبود که قوه قضائیه بدون فشار و دخالت دیگران به آن مبادرت کرده باشد. نکته اصلی و بسیار حساس ماجرا نیز همین است.
در این چند خبر اگر دقت شود اهمیت و حساسیت ماجرا روشن خواهد شد.
1 ـ رکسانا صابری هنگام ورود به فرودگاه واشنگتن گفت : در دورانی که در زندان ایران بودم با زمزمه کردن سرود ملی آمریکا به خود قوت قلب میدادم.
2 ـ سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در پاسخ سئوال خبرنگاران که پرسیدند آیا آزادی رکسانا صابری به ماجرای دیپلمات های ایرانی که دو سال قبل در اربیل عراق توسط نظامیان آمریکائی ربوده شدند و هنوز در زندان آمریکائی ها هستند مربوط است گفت این دو موضوع هیچ ربطی به همدیگر ندارند.
3 ـ سخنگوی قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سئوال خبرنگاران که پرسیدند چرا رکسانا صابری که در دادگاه بدوی به 8 سال زندان محکوم شده بود تبرئه شد گفت : او تبرئه نشده بلکه دادگاه تجدیدنظر محکومیت او را کاهش داده و به دو سال حبس تعلیقی تبدیل کرده است.
این هر دو سخنگو راست گفته اند. آمریکا هیچ امتیازی به ایران در قبال آزادی جاسوسه « رکسانا صابری » نداده و دادگاه تجدیدنظر نیز او را تبرئه نکرده بلکه محکومیت او را کاهش داده و به دو سال حبس تعلیقی که نتیجه آن آزاد شدن است تبدیل کرده است . لکن نکته مهمی که باقی میماند پاسخ به این سئوال است که جاسوسه ای که تا آخرین لحظه بازداشت سرود ملی آمریکا را زمزمه می کرد و با اعلام این مطلب در مقابل دوربین های خبری وفاداری خود به آمریکا را نشان داده و به جاسوسی برای آمریکا افتخار کرد چرا مشمول کاهش محکومیت و تبدیل 8 سال حبس تعزیری به 2 سال حبس تعلیقی شد؟
مسئولان قوه قضائیه برای این اقدام غیرمتعارف و غیرقابل قبول هرچه توجیه بتراشند افکار عمومی بهیچوجه نمی تواند چنین تغییر ناگهانی در تصمیم دادگاه را امری طبیعی تلقی کند. علاوه بر این علت سرعت عمل دادگاه آنهم بلافاصله بعد از توصیه هائی که از خارج قوه قضائیه شد و اخبار آن توسط رسانه ها منتشر گردید نیز سئوال دیگری است که جواب منطقی ندارد.
اینکه دستگاه قضائی احکام پرونده ها را در کوتاه ترین زمان صادر کند بسیار مطلوب است اما در شرایطی که پرونده های مردم برای تجدیدنظر چند ماه و حتی یکسال و بیشتر در نوبت میمانند تبدیل حکم 8 سال زندان تعزیری یک جاسوسه به حکمی که نتیجه آن آزادی کسی است که جاسوسی وی برای آمریکا محرز است آنهم در کوتاه ترین زمان هیچ توجیه قابل قبولی ندارد.
این واقعیت را نیز قابل درک می دانیم که در یک نظام حکومتی گاهی تصمیماتی براساس مصالح حکومت و منافع کشور گرفته می شود که آزاد ساختن زندانیان نیز می تواند یکی از آن تصمیمات باشد لکن این موضوع نیز از نظر قانونی راهکار روشنی دارد که اگر به آن عمل شود در آنصورت ایراد و اعتراضی وجود نخواهد داشت . متاسفانه در ماجرای رکسانا صابری به این راهکار قانونی نیز توجهی نشده و همانگونه که تاکید کردیم هیچ امتیازی نیز در قبال این اقدام به دست نیامده است.
آنچه در ماجرای رکسانا صابری موجب تاسف است اینست که مسئولان قوه قضائیه با تاثیرپذیری از سایر قوا استقلال این قوه را به خطر می اندازند و اعتماد مردم را به دستگاه قضائی کشور دچار خدشه می کنند. استقلال قوه قضائیه جوهر این قوه است و اعتماد مردم نیز سرمایه اصلی دستگاه قضائی است . هیچکس حق ندارد با رفتار خود استقلال قوه قضائیه را نادیده بگیرد و اعتماد مردم به این دستگاه را خدشه دار کند. افراد می آیند و می روند و هرگز مالک قوه قضائیه نیستند. آنها باید امانت دارانی باشند که با عملکرد صحیح و قانونی خود بر اعتبار این دستگاه بیافزایند نه آنکه آنرا دچار لطمه نمایند و از اعتبار آن بکاهند!