نحوه پایان جنگ به مصلحت ایران بود

هاشمى رفسنجانى گفت: به نظر مى رسد جنگ تحمیلى ایران و عراق خیرات و برکات زیادى از جهات مختلف براى ایران داشته و جام زهرى که امام(ره) براى پایان جنگ نوشید، امروز شیرینى اش را روح مبارک شان مى بیند. وى افزود: ان شاءالله اگر خوب پیش برویم و با تدبیر صحنه را اداره کنیم ملت ایران و ملت عراق به قدرتى عظیم و آسیب ناپذیر و الگویى براى منطقه تبدل مى شوند. به گزارش ایسنا، رئیس مجلس خبرگان رهبرى که سه شنبه شب در جمع فرماندهان دفاع مقدس در حسینیه جماران سخن مى گفت، اظهار کرد: این جلسه به مناسبت پس گرفتن خرمشهر برگزار شده است. آن روزها من سخنگوى شوراى عالى دفاع بودم و در جریان جزئیات این عملیات و عملیات هاى پیش از آن هم قرار داشتم. پس از گذشت این همه سال هرگاه به تعبیر «خدا خرمشهر را آزاد کرد» فکر مى کنم برایم بسیار جالب است، واقعا کلام حقى بود که به زبان امام(ره) آمد. البته این از جهادى که شما انجام دادید کم نمى کند و این کار به دست شما و جمع دیگرى از نیروهاى رزمنده صورت گرفته که یا امروز نیستند و یا گمنام هستند. وى افزود: مقدمات کار به گونه اى بود که از لحاظ سیاسى زمینه مناسبى به وجود آمده بود. آنها روى خرمشهر حساب کرده بودند و هدف حداقلى آنها کل خوزستان بود که زمانى که دیدند زمین گیر شدند، مى خواستند خرمشهر را به عنوان هدف حداقلى نگه دارند. فتح خرمشهر واقعا فتح الفتوح بود، پس از آن هم ماهیت جنگ عوض شد؛ چرا که تا آن لحظه صدامى ها به فکر دستاورد بزرگى بودند و از آن به بعد کاملاً در لاک دفاعى رفتند تا خودشان را در داخل کشور حفظ کنند و ما هم مى خواستیم به داخل عراق برویم.
هاشمى رفسنجانى یادآور شد: در جلسه اى که به همراه فرماندهان عالى سپاه و ارتش و آیت الله خامنه اى خدمت امام داشتیم بحثى واقعا جدى در این باره مطرح شد. امام(ره) نظرشان این بود که درست نیست وارد خاک عراق شویم و ادله محکمى نیز داشتند. ایشان مى گفتند در این صورت انگیزه آنها براى ورود به ایران بیشتر مى شود.علاوه بر این دنیا ما را متهم به اشغالگرى مى کند. دلیل سوم شان این بود که ملت عراق که با جنگ موافق نبودند ممکن بود در صورت ورود ایران به خاک شان پشت سر صدام بروند و اما دلیل آخرشان این بود که کشورهاى عربى و خارجى مسأله را جدى مى گیرند و پشتیبانى ها بیشتر مى شود. این حرف ها با منطق نظامى و سیاسى جور در مى آمد. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام اضافه کرد: اما نظامى ها خطاب به امام(ره) استدلال کردند که اگر این حرف به معناى ختم جنگ است این حق شماست اما امام گفت باید جنگ را ادامه دهیم تا به اهدافمان برسیم. آنها گفتند این حرف با منطق جور در مى آید؛ چرا که انگیزه حماسى رزمنده ها تضعیف مى شود و آنها شک مى کنند که ما در جنگ جدى باشیم. بالاخره امام این مسأله را پذیرفت و شرط کرد که ما فقط در جاهایى وارد شویم که مردم آسیب نبینند. این شرط بسیار سختى بود، بالاخره نظامى ها منطقه زید پشت دجله و کانال ماهى را انتخاب کردند که آنجا کویر بود و جمعیتى نداشت. منطقه فاو را هم که گرفتیم آنجا هم به همین صورت بود و صرفا رابطه عراق را با دریا قطع مى کرد.
هاشمى رفسنجانى با بیان اینکه این توصیه امام مى بایست تا پایان جنگ مراعات مى شد، گفت: سیاستى که امام گذاشته بود سیاستى بود که آثار آن را من در سفر اخیر خود به عراق به خوبى درک کردم که احساسات مردم در بخش زیادى با ایران همراه بود و با ایران ماند. آنها فهمیدند که ایرانى ها قصد کشورگشایى ندارند. زمانى که من به عراق رفته بودم وقتى بعضى بعثى ها مى گفتند چرا از کسانى استقبال مى کنند که ۸سال با ما جنگیده اند و بچه هاى ما را کشتند، عراقى ها خودشان جواب مى دادند که ایرانى ها این افتخار را دارند که جنگ را عراق شروع کرده و آنها جنگ را تمام کرده اند، این بسیار با ارزش است. ما هشت سال جنگیدیم و این مقدمه اى براى تباهى حزب بعث شد. زمانى هم که من به عراق رفتم مانند قهرمان محبوب مردم عراق و از صمیم دل مردم و مسئولان از ما استقبال کردند. رئیس مجلس خبرگان رهبرى خاطرنشان کرد: البته نحوه ختم شدن جنگ در آن روزها خود مسأله اى بود و آن روز اندوه، ما را گرفت. ما فکر مى کردیم باید با فتح نظامى جنگ تمام شود و مى خواستیم نقطه ارزنده اى از خاک عراق را گرو بگیریم تا حقوق مان را از آنها پس بگیریم. وقتى این اتفاق نیفتاد همه سرخورده بودیم اما شرایط جنگ به جایى رسیده بود که چاره اى نبود و باید ختم جنگ را مى پذیرفتیم.شمخانى اولین فردى در فرماندهى سپاه بود که گفت دیگر مصلحت نیست بجنگیم و توضیحاتى منطقى داد. بالاخره ایشان شخص دوم سپاه و فرمانده عملیات حساس بود. وى ادامه داد: رضایى در زمانى عنوان کرد که من براى ادامه جنگ و عملیات لیست بزرگى از اقلام و تجهیزات نیاز دارم، من هم گفتم این را بنویسید تا به امام بدهیم. البته بعضى فکر مى کنند من به ایشان گفتم که آن چیزها را بنویسند.
بالاخره ایشان گزارش میدان را تقدیم امام کرد همه اقلام مورد نیاز خود را نوشت و گفت که با این وضعیت ۵ سال دیگر مى توانیم اولین عملیات را انجام دهیم. ایشان واقعا شهامت کرد که واقعیت نیاز میدان جنگ را گفت. نهایتاً امام قانع شدند که این طور نمى توانیم بجنگیم اما واقعا در شیوه اعلام پایان جنگ فداکارى کردند، البته پیش از آن چیزى گفتند و پیشنهادى دادند که من هنوز آن را نگفته ام و نمى دانم که چه زمانى باید آن را بگویم. وى ادامه داد: بالاخره من پیشنهادى کردم و گفتم من جانشین شما هستم و حق اعلام آتش بس دارم، پس آتش بس را اعلام مى کنم شما هم بگویید من را محاکمه کنند. ایشان نگاهى کرد و گفت من این را قبول ندارم که شما بگویید و به ما گفتند بروید علما، شخصیت ها و فرماندهان ارشد نظامى را جمع کنید و همین حرف ها را برایشان بزنید تا آنها مردم را توجیه کنند. ما هم قبول کردیم. آیت الله خامنه اى جلسه اى گرفتند اما پیش از آغاز جلسه حاج احمد آقا به ما گفتند که امام گفته من خودم این مسأله را مى گویم و اگر آن نامه امام نبود واقعا به دشوارى مى خوردیم. رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام با اشاره به نحوه پایان جنگ ایران و عراق تاکید کرد: آن طورى که جنگ به پایان رسید درست همانى بود که به مصلحت ایران بود، اگر ما بصره را مى گرفتیم و جنگ آن گونه تمام مى شد و اقعا مشخص نبود در ادامه آن چه اتفاقى مى افتاد، ما با قدرت خواسته هاى خود را در قطعنامه گنجاندیم و آن را تا حدودى به نفع خود تمام کردیم اما عراق به باتلاق افتاد به کویت حمله کرد و علاوه بر آن غرامت و مسئولیت جنگى ایران هم به عهده آنها افتاد. هاشمى رفسنجانى در ابتداى این مراسم با ابراز خرسندى از حضور در جمع فرماندهان ارشد دفاع مقدس گفت: من با اشتیاق فراوان وارد این جمع شدم و پیش از آن با رهبرى ملاقات داشتم به خاطر این جلسه نیم ساعت ملاقات را کوتاه کردیم که بتوانم به اینجا برسم.