بازگشت به ارزش‌ها در سیاست خارجی

حمید حسین‌زاده
در دوره ای در داخل کشور فضایی از رعب ایجاد شده بود و هیبت آمریکا زمینه ای را فراهم کرد که قراردادی بسان ترکمن چای را با دست خود امضاء کردیم (قرارداد سعدآباد) و حاضر شدیم آنچه را که آنها از بالاابلاغ می کردند بپذیریم و خوشحال بودیم که از گفتگوی تمدن هامی گوییم و برای ما کف می زنند. اما در همان زمان آمریکا، ایران را به عنوان محور شرارت و کشور تروریست مطرح کرد و قرار بود بعد از عراق به سراغ ایران بیاید. رفتار منفعلانه اصلاح طلبان در دوره قبل که با ضعف و سستی خود در برخورد با مسائل مختلف، باعث ایجاد تصویری ضعیف و قابل تسخیر و تصرف از ایران شده بودند موجب جری شدن بسیاری از غریبه ها شد که ترمیم و اصلاح آن تصویر نیازمند گذر از یک دوره سخت توام با سماجت و پافشاری بر دفاع از منافع ملی را می طلبد.
آمریکایی ها در آن زمان فضای رعب آلود و ترسناکی را به وجود آورده بودند و پلمبی بر روی تاسیسات هسته ای ما زدند و دوستان ما در آن زمان اعلام کردند که رئال هستند و متناسب با شرایط بیرون تصمیم می گیرند، پس ایدئولوژیک تصمیم گیری نمی کنند و کاری به ارزش ها ندارند چرا که فضای بیرون رعب انگیز است و باید تسلیم شد.متاسفانه مبنای برنامه چهارم توسعه حکایت از موضع ترس داشت و اینکه ببینیم آمریکا از ما چه می خواهد. اما در دوره احمدی نژاد شرایط چگونه بود؟ احمدی نژاد گفت من به دنبال بازگشت به ارزش های انقلاب هستم که در متن سیاست خارجی ما عمده ترین شعار، اصل نه شرقی، نه غربی است یعنی اسلام مطرح است و این حتی بالاتر از موازنه منفی بود که مصدق از آن حرف می زد. احمدی نژاد گفت نمی خواهیم در قالب ساخته شده استکبار عمل کنیم و مثل دوره های گذشته رفتار کنیم . شعار انقلاب اسلامی در سیاست خارجی نه شرقی و نه غربی است و احمدی نژاد گفت نه این و نه آن بلکه طریقه خودمان یعنی اسلام را پیش می گیریم و شاهدیم که احمدی نژاد موضع هسته ای را که در دوره اصلاحات اتفاق افتاده بود شکافت و داخل تاسیسات هسته ای رفت. بحث ما این نیست که انرژی هسته ای به لحاظ علمی چه دارد و یک طرف موضوع این امر است، اما اصل موضوع چیز دیگری است و احمدی نژاد نمی خواست در مقابل دستورات غرب و استکبار ذلیل باشد و می گفت می خواهم نوکر مردم باشم تا مردمم نوکر غرب نباشند و به این معنا نبود که نمی خواست با دیگر کشورها ارتباط نداشته باشد.
امروز نتیجه کارهای احمدی نژاد را می بینیم و شاهدیم که آمریکایی که اجازه نمی داد که ایران انرژی هسته ای داشته باشد در حال حاضر شعار اوباما شعار مردم ماست و می گویند قبول داریم که انرژی هسته ای حق ایران است. پس این حرکت در چارچوب استقلال خواهی ایران رخ داد و با شکاف پلمب هسته ای فعالیت های علمی دیگری نیز آغاز شد. سیاست هسته ای جمهوری اسلامی ایران در یک سال گذشته سبب شد که علاوه بر ادامه فعالیت های غنی سازی، حسن نیت ایران برای شفافیت و همکاری با آژانس جهت حل مسائل گذشته به نمایش گذاشته شود و از این رو، با اطمینان باید گفت که تاثیر این سیاست، بر صدور گزارش های مثبت البرادعی و سپس اذعان نهادهای اطلاعاتی آمریکا نمایان گردید. این سیاست حاصل ایستادگی و پافشاری بر حقوق حقه ملت ایران بود و بار دیگر اثبات نمود که اقدامات چند کشور خاص تنها برخاسته از نیات و اغراض سیاسی آنهاست و هیچ مبنای قانونی و منطقی ندارد.
سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران برخاسته از اصول و مبانی ثابتی است که با توجه به مقتضیات و شرایط جهانی، تاکتیک های لازم را در راستای منافع ملی اتخاذ می نماید. مسیری که جمهوری اسلامی ایران ترسیم کرده، در جهت توسعه صلح و امنیت در منطقه و گسترش همکاری با همه کشورها به جز رژیم صهیونیستی است. دولت نهم با استفاده از یک دیپلماسی فعال و بهره مندی از قدرت نرم در جهت اهداف سیاست خارجی که علاوه بر گسترش روابط با کشورهای همسایه، منطقه و جهان و حضور فعال در سازمان های بین المللی در جهت توسعه تجاری و ایجاد بازار برای محصولات ایرانی در کشورهای دیگر و رسیدگی به وضعیت ایرانیان، عملکرد بسیار مثبتی داشته است.