دولت جدید آمریکا و پرونده کهنه خاورمیانه
شاید باور کردنی نباشد، اما در آمریکا، اسرائیلیها چنان به شکل پرشماری نماینده و سناتور راهی مجالس این کشور کردهاند که حتی رئیسجمهوری آمریکا هم دیگر نمیتواند از اسرائیل بخواهد اندکی به تعهدات بینالمللی خود عمل کند و از شهرکسازی بیشتر در کرانه غربی دست بردارد. «شلی برکلی» از جمله این نمایندگان است که از ایالت نوادا به مجلس نمایندگان فرستاده شده است.
او میگوید: نگرانی من از این است که ما به اشتباه در حال فشار آوردن به اسرائیل هستیم.
برکلی به پایگاه اطلاع رسانی آمریکایی «پولیتیکو» گفته است: «من فکر میکنم که اگر وقت بیشتری را به این اختصاص بدهیم که ایرانیها را تحت فشار قرار بدهیم تا یک تهدید هستهای ایجاد نکنند و وقت کمتری را به تحت فشار قرار دادن متحدین خودمان و تنها دموکراسی موجود در خاورمیانه! اختصاص بدهیم تا شهرکسازی را متوقف کند، این کار به نفع آمریکا خواهد بود!»
وی در ادامه گفت: وقتی جلسه کنگره برگزار شود، دولت این حرف را از زبان نمایندههای دیگری نیز خواهد شنید، زیرا این تنها حرف من نیست.
پولیتیکو تصریح دارد که روسای جمهوری آمریکا از جیمی کارتر تا جرج بوش پدر متوجه شده بودند که تلاش برای تحت فشار قرار دادن اسرائیل عکسالعمل شدید شماری از اعضای کنگره را به همراه خواهد داشت.
این پایگاه اطلاع رسانی در آمریکا تصریح دارد: انتقادات نامتعارف نمایندگان حتی دمکرات کنگره از اظهارات ریاستجمهوری آمریکا درباره توقف شهرکسازی توسط اسرائیل در کرانه باختری، نشان میدهد که برای تغییر سیاستهای داخلی، به چیزی بیشتر از یک انتخابات ریاست جمهوری دگرگون شده نیاز است.
دیگر دمکراتها نیز در گفت وگو با خبرنگار پولیتیکو، نگرانیهای مشابهی را مطرح کردند. در حالی که تعداد کمی از آنها از شهرکسازیهای غیرقانونی اسرائیل در اراضی فلسطینیها حمایت میکنند، با فشار وارد کردن بر اسرائیل، آن هم به صورت علنی، مخالف هستند و به این مساله که چرا تا به حال به تروریسم فلسطینیها و خصومت دیگر کشورهای عرب در قبال اسرائیل توجهی نشان داده نشده، اعتراض دارند.
«آنتونی وینر» نماینده دموکرات ایالت نیویورک، گفت: «میان شرح سیاست آمریکا و فشار وارد کردن بر یک دمکراسی در مورد سیاستهای داخلیاش، تفاوتی وجود دارد که ریاستجمهوری آمریکا به آن توجهی نمیکند. من دوست دارم ببینم که اوباما بیشتر در این مورد صحبت کند که فلسطینیان باید دست از حملات تروریستی بردارند!»
نمایندگان هوادار اسرائیل در کنگره آمریکا هرگونه مقاومت فلسطینیها در مقابل اشغالگران اسرائیلی را اقدامی تروریستی معرفی میکنند.
«گری آکرمن» نماینده دموکرات نیویورک گفت: «من فکر نمیکنم هیچ کسی بخواهد به یک متحد دیکته کند که چه کاری را در زمینه تامین منافع امنیت ملی خود انجام بدهد.
وی در ادامه گفت: من میخواهم بدانم دولت چطور واژههای شهرک و رشد طبیعی را تعریف میکند!»
جمهوریخواهان بیشتر از دموکراتها از فشارهای وارد شده بر اسرائیل انتقاد کردند.
«اریک کانتور» نماینده جمهوریخواه گفت: «اشتباه شده است. این فشار به این معنی است که اگر مساله شهرکسازی حل شود، ما به هدف نهایی در مورد ایران، دست پیدا میکنیم. این طرز فکر که اگر مساله اسرائیل و فلسطین حل شود، همه مشکلات خاورمیانه حل خواهد شد، اشتباه است!»
تا اینجا اوباما از موضع خود عقبنشینی نکرده است. او درخواست خود را مبنی بر اینکه اسرائیل باید شهرکسازی را متوقف کند، مجددا تکرار کرده و گفته است فلسطینیها باید بیشتر کار کنند تا شرایط بهبود پیدا کند.
اوباما گفت: من فکر نمیکنم که باید حمایت شدیدمان را از اسرائیل تغییر بدهیم. باید ایمانمان را به اینکه میتوان برای رسیدن به صلح مذاکره کرد، حفظ کنیم و برای انجام این کار از نظر من باید دو دولت فلسطین و اسرائیل در کنار هم شکل بگیرند.
اوباما ادامه داد: یکی از ویژگیهای یک دوست خوب، صداقت است و من فکر میکنم زمانهایی هست که ما در مورد این مساله که وضعیت و روشی که فعلاً در منطقه در پیش گرفته شده اشتباه و منفی است، به اندازه کافی صداقت نداریم. این وضعیت نه فقط برای اسرائیل که برای منافع آمریکا نیز بد محسوب میشود و این بخشی از گفت وگوهای جدیدی است که امیدوارم در منطقه انجام شود.
چندی پیش لابی طرفدار اسرائیل یعنی «آیپک» امضای 239 نفر از اعضای کنگره از جمله افراد اصلی از هر دو جناح را برای نامهای جمعآوری کرد که طی آن به دولت گفته شد از نزدیک و به صورت محرمانه با اسرائیل کار کند.
نخستوزیر اسرائیل در سفر اخیر خود به واشنگتن، اوباما را تحت فشار قرار داد تا ابتدا به مساله ایران رسیدگی کند و گفت که اگر ایران ضعیف شود، زمینه برای صلح میان اسرائیل و فلسطین فراهم خواهد شد!
اما ظاهرا دولت اوباما با این نظر موافق نبوده و معتقد است که فشار آمریکا بر اسرائیل و پیشرفت در مذاکرات صلح خاورمیانه، جلب توافق متحدین عرب را در مورد ایران و همچنین اسرائیل، سادهتر خواهد کرد.
به گفته تحلیلگران، اوباما در سفر خود به ریاض و قاهره کشورهای عرب را تشویق کرد تا روابط خود را با اسرائیل، عادی کنند.
نکته دیگر اینجاست که اکنون هواداران اسرائیل در مجالس آمریکا میگویند، زمانی که کشورهای عربی روابط خود را با اسرائیل عادی کردند، اوباما میتواند از اسرائیل بخواهد شهرکسازی را متوقف کند!
«آرون میلر» مذاکرهکننده سابق در امور خاورمیانه که هم در دولتهای دموکرات و هم در دولتهای جمهوریخواه حضور داشت، به این شبکه خبری آمریکا گفته است: اگر اوباما بتواند اعراب را به عادیسازی روابطشان با اسرائیل وادار کند، تصمیمگیری برای اسرائیل و همچنین غلبه بر منتقدین داخلی برای وی آسانتر خواهد شد.
به گزارش این شبکه خبری آمریکایی؛ یکی از مسائل اصلی، چیزی است که اسرائیلیها به آن «رشد طبیعی»! میگویند و منظورشان این است که ساختمانهای جدید در داخل شهرکهای فعلی ساخته شوند تا خانوادههای جدیدی که شکل میگیرند در آنها ساکن شوند.
منتقدین میگویند، این ترفندی برای گسترش شهرکها است و وزیر امور خارجه آمریکا هیلاری کلینتون، علناً مخالفت خود را با این کار اعلام کرد.
نمایندگان اسرائیلی که به مجالس آمریکا راه یافتهاند، در عین حال توضیح ندادهاند که آیا با این سیاست اسرائیل و رشد جمعیت آن، باید انتظار داشت که اسرائیل به زودی همه کشورهای منطقه را اشغال کند تا اصطلاحا به رشد طبیعی! خود ادامه دهد؟ و اگر این حرف اساس قرار گیرد، آیا دنیا محلی برای زندگی خواهد بود یا خیر؟
پولیتیکو نوشته است که دیگر دموکراتهای متحد اسرائیل به سؤالاتی که در مورد سیاستهای اوباما پرسیده میشود، پاسخ نمیدهند.
اسرائیل و رأیدهندگان آمریکایی
در همین حال، روزنامه فرانسوی لوموند نوشت: 80 درصد کسانی که باراک اوباما را برای ریاست جمهوری آمریکا انتخاب کردند، معتقدند که زمان اعمال فشار بر اسرائیل، فرا رسیده است. لوموند در گزارشی به قلم «کورین لسنه» خبرنگار این روزنامه در واشنگتن، تصریح کرد: نتایج نظرسنجی موسسه «زاگبی» که به بهانه دیدار بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل و اوباما در کاخ سفید، منتشر شد، اختلاف عمیق میان دمکراتها و جمهوریخواهان آمریکا در مورد درگیری اسرائیلی - فلسطینی و نیز رویکرد رئیسجمهوری آمریکا را به نمایش گذاشت.
لوموند با بیان اینکه 80 درصد رأی دهندگان به اوباما موافق اعمال فشار بر اسرائیل هستند، افزود: 45درصد کل رأی دهندگان در مقابل 44 درصد، با اعمال فشار بر رژیم صهیونیستی موافقند.
این گزارش حاکی است: 50 درصد رأی دهندگان به اوباما، معتقدند که حمایت بی قید و شرط آمریکا از این رژیم، کشور را ضعیف کرده است.
لوموند گوشزد میکند که 68 درصد دمکراتها در مقابل 46 درصد جمهوریخواهان، روابط آمریکا را با اعراب بسیار مهمتر از روابط این کشور با رژیم صهیونیستی میدانند.
برپایه این گزارش؛ 73 درصد انتخابکنندگان اوباما معتقدند که وی باید به دنبال بستر مناسبی برای ایجاد ارتباط با اعراب باشد.
لوموند با بیان اینکه 67 درصد هواداران اوباما، موافق گفتگو با حماس هستند، تصریح کرد: میتوان اعلام کرد که 45 درصد کل رأی دهندگان، موافق و 41 درصد آنان، مخالف این گفتگو هستند.
این روزنامه افزود: آمریکاییها صرف نظر از آنکه کدام دولت از کمکهای خارجی آمریکا بهرهمند میشود، در مورد اینکه این کمکها بیش از حد است، با هم توافق دارند.
گزارش لوموند به تصویر منفی تشکیلات خودگردان فلسطین نزد افکار عمومی آمریکاییان، اشاره و اضافه کرد: موافقان محمود عباس (رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین) تنها 19 درصد هستند.
این گزارش متذکر شد: «جان زاگبی» رئیس موسسه نظرسنجی یاد شده و جیمز، برادرش که ریاست موسسه عربی- آمریکایی را بر عهده دارد، با ارائه این نظرسنجی به سازمان «اتاق فکر ترقی خواه واشنگتن»، خاطر نشان کردند که اوباما اگر قصد پیشبرد مسائل خاورمیانه را دارد، باید به تعهد خود در مورد تغییرات عمل کند.
این روزنامه با بیان اینکه 67 درصد آمریکاییان از هر حزبی با تشکیل حکومت فلسطین موافقند، به نقل از جیمز زاگبی، افزود: نتانیاهو به واشنگتنی آمد که بسیار متفاوت با برداشت 10 سال پیش وی بود.
رژیم صهیونیستی؛ عامل شکست طرحهای اوباما
در چنین شرایطی، نشریه «تایمز» رژیم اسرائیل را مهمترین چالش آمریکا میداند که ممکن است نام اوباما را به فهرست رؤسای جمهور پیشین آمریکا که برای ایجاد صلح در خاورمیانه شکست خوردهاند، اضافه کند. «تایمز» در مقالهای عنوان کرد که معتقد است باراک اوباما با سفر به خاورمیانه تلاش کرد که نام خود را از فهرست رؤسای جمهوری آمریکا که برای ایجاد صلح در خاورمیانه شکست خوردهاند، حذف کند.
اوباما در قاهره یک سخنرانی داشت و طرحش را برای پایان دادن به منازعه اعراب و اسرائیل اعلام کرد. به نوشته این گزارش؛ وی تلاش کرد تا با این کار هم میراث برجای مانده از اقدامات بوش را نابود و هم دوره جدیدی را در تعامل با جهان اسلام آغاز کند.
این هدفها به نظر خوب میرسند، اما آیا این تصمیم به خاطر چالشهای نظامی است که آمریکا ازدوران بوش در منطقه گرفتار آن شده است؟ هنوز هم در منطقه بی اعتمادی به آمریکا در اوج است و نیروهای نظامی آمریکا در عراق، افغانستان و پاکستان حضور دارند و عملیات روزانه خود را انجام میدهند.
این گزارش یکی از چالشهای اوباما را ایران میداند. دولت ایران به پیام اوباما پاسخ نداده است، برنامههای اتمی خود را ادامه میدهد و کماکان از حماس و حزب الله در برابر رژیم اسرائیل حمایت میکند.
از طرفی، چالش بزرگ دیگر آمریکا رژیم اسرائیل است که مهمترین متحد ایالات متحده در منطقه است. دولت دست راستی جدید در سرزمینهای اشغالی که حقی برای فلسطینیها برای تشکیل دولت قائل نیست، از هیچ تلاشی برای افزایش نفوذ خود و تاثیرگذاری بر واشنگتن فروگذار نمیکند و در برابر طرحهای آمریکا در مورد پایان دادن به این معضل، مقاومت میکند.
آخرین باری که رئیسجمهوری آمریکا تلاش کرد تا در زمینه صلح به اسرائیل فشار آورد جورج بوش پدر بود که در مورد شهرکسازیها در کرانه باختری به اسحاق شامیر فشار آورد. در نهایت، آمریکا اسرائیل را مجبور کرد که در سال 1991 برسر میز مذاکرات در مادرید حاضر شود، اما شکست بوش در رقابتهای انتخاباتی بعدی، کار را نیمه تمام گذاشت.
پس از کنفرانس مادرید، مذاکرات «اسلو»، «کمپ دیوید»، «نقشه راه» و آخرین آنها کنفرانس صلح «آناپولیس» همگی به دلایل متعدد به شکست منجر شدند. هریک از طرفهای درگیر، دیگری را به عنوان عامل شکست مذاکرات مطرح ساختهاند.
نویسنده گزارش بیان میدارد؛ این به آن معنی نیست که نباید صلح در منطقه را پیگیری کرد و از هم اکنون تلاش اوباما را شکست خورده دانست، ولی باید ابتدا یخ روابط با سوریه را آب کرد. این همان موضوعی است که دیپلماتهای آمریکایی به سختی روی آن کار میکنند.
ائتلاف دولت راستگرای اسرائیل بسیار شکننده است، زیرا تنها پس از هفتهها مذاکره و گفتگو توانست ایجاد شود. اگر وضعیت و شرایط در منطقه به نفع صلح تغییر کند، این احتمال وجود دارد که دولت انعطافپذیرتری در رأس قدرت در اسرائیل قرار گیرد.
بهترین دلیل اوباما برای ادامه تحرک سیاسی این است که خاورمیانه اکنون بی ثبات است و بدون حرکت مثبت رو به جلو در منطقه، اوضاع بدتر خواهد شد و شرایط به عقب باز میگردد. در نهایت به نظر نگارنده این مقاله، بدترین سناریوی ممکن این است که رژیم صهیونیستی به ایران حمله کند و با پاسخ تلافی جویانه گستردهتر ایران مواجه شود. لذا اوباما در همین راستا تلاش میکند تا منطقه را آرام کند. هر طرح صلح نیم بندی که اسرائیل را متعهدسازد، بهتر از این حالت خواهد بود.
نظرات بینندگان
پربیننده ترین
ارسال خبرنامه
برای عضویت در خبرنامه سایت ایمیل خود را وارد نمایید.
