برنامه‌ریزی اقتصادی در خدمت توسعه ملی

تدوین برنامه توسعه دقیق، دستیابی به اهداف مطلوب مورد نظر سیاست‌های کلی را امکان‌پذیر می‌کند.
حسین میرجلیلی ـ کارشناس اقتصاد ـ در گفتگو با ایسنا، درباره طرح راه‌اندازی صندوق توسعه ملی اظهارکرد: تاسیس این صندوق دارای سابقه طولانی است تا از منابع آن برای سرمایه‌گذاری استفاده شود که اولین بار به نام صندوق برنامه تاسیس شد تا عواید حاصل از صادرات نفت درآن واریز شده و صرف اجرای پروژه‌های عمرانی شود که سد کرج یکی از سدهایی است که براساس این منابع ساخته شد و پروژه‌های بزرگ دیگری هم از این طریق تامین مالی شدند.
وی افزود: این صندوق با گذشت زمان تبدیل به سازمان برنامه و بعد سازمان برنامه و بودجه، سپس وزارت برنامه و بودجه، بعد سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی شد و در حال حاضر نیز به شکل معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری فعالیت می‌کند.
وی گفت: این سیر تحول نشان می‌دهد که ایده اولیه که بیش از نیم قرن مطرح بوده، ایجاد همین صندوق بود که نام‌های مختلفی به خود گرفته است و در نهایت تبدیل به صندوق توسعه ملی شده است و همواره آرزوی سیاست‌گذاران، برنامه ریزان و کارشناسان اقتصادی تاسیس این منبع برای توسعه بوده است که حال همان ایده احیاء می‌شود.
این اقتصاددان در ادامه با اشاره به موضوع واریز سالانه 20 درصد از درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز به این صندوق خاطرنشان‏ کرد: این منبع می‌تواند شروع خوبی برای استفاده از عواید نفتی در جهت سرمایه‌گذاری باشد و به تدریج رقم 20 درصد افزایش می‌یابد و براساس آن یک پنجم عواید حاصل از صادرات نفت و گاز در این صندوق قرار می‌گیرد.
وی درباره چگونگی قطع وابستگی هزینه‌های جاری دولت به این درآمدها گفت: اینکه وابستگی‌ها به درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز قطع شود، وضع مطلوب است، اما دولت باید برنامه متناسب با آن را ارائه و برای دستیابی به آن تلاش کند. البته هرچه برنامه واقع نگرتر تدوین شود، دستیابی به هدف مطلوب نیز امکان‌پذیرتر می‌شود.
در این راستا باید هزینه‌های جاری دولت کاهش یابد و درآمدهای مالیاتی به ترتیبی رشد کند که بتواند از یک سو وابستگی به نفت کاهش یابد و از سوی دیگر خوداتکایی و اتکا به درآمدهای مالیاتی افزایش پیدا کند.
این کارشناس اقتصادی درادامه گفتگو با ایسنا درباره تکرار رشد هشت درصدی اقتصادی در سیاست‌های کلی برنامه پنجم توسعه نظیر برنامه چهارم، اظهار کرد: به دلیل آنکه این رقم می‌تواند بیکاری کشور را که یکی از معضلات است حداقل در حد فعلی نگهدارد و ذکر رشد 8 درصد به عنوان رشد هدف باعث‏ می‌شود که ما همواره در نظر داشته باشیم که اگر بخواهیم اشتغال را حفظ کرده و بیکاری را کاهش دهیم باید به آن دست یابیم.
وی تصریح کرد: آنچه اهمیت دارد سازوکاری است که درسیاست‌های کلی برای رسیدن به این رقم در نظر گرفته شده است و اگر سازوکارهایی که از سوی مقام معظم رهبری ابلاغ شده به مرحله اجرا درآیند با احتمال بسیار زیاد رشد هشت درصد نیز حاصل می‌شود.
میرجلیلی یادآور شد: تکرار رشد به دلیل آنکه هدف مطلوب است، قابل توجه است و باید در هر برنامه که هدف محقق نمی‌شود، موانع دستیابی به آن را شناسایی کنیم و در برنامه بعد برای رفع آن تدابیری بیاندیشیم. پس تکرار به معنای یادآوری نرخ هدف است تا تذکر دهد که راهکارها در بودجه‌های سالانه گنجانده شده و موانع برطرف شود. زیرا نیاز به کاهش بیکاری داریم.
وی تاکید کرد: برنامه‌ریزی عبارتست از تبیین وضع موجود، بیان وضع مطلوب و چگونگی رسیدن از وضع موجود به وضع مطلوب که وضع موجود و مطلوب توسط نهاد برنامه‌ریزی تبیین و چگونگی دستیابی، همان برنامه توسعه است که هرچه برنامه دقیق‌تر باشد، تحقق اهداف امکان‌پذیرتر خواهد بود.
این اقتصاددان در پایان در پاسخ به سابقه درج اهداف کمی در سیاست‌های کلی گفت: در شش برنامه عمرانی پیش از انقلاب و چهار برنامه پس از آن، همواره شاخص‌های کلیدی به صورت کمی ذکر شده تا علاوه بر اعلام نرخ هدف، سایر شاخص‌ها نیز جهت یابند.
تسهیلات قرض‌الحسنه اشتغال
مدیر عامل صندوق مهر امام رضا(ع) از پرداخت بیش از 2 میلیون و 646 هزار فقره تسهیلات قرض‌الحسنه ازدواج و بیش از 106 هزار و 380 فقره تسهیلات قرض‌الحسنه اشتغال توسط این صندوق خبر داد.
به گزارش روابط عمومی صندوق مهر رضا، خلیل یسایی در جمع مدیران ستادی صندوق با ارائه گزارشی از پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ازدواج و اشتغال در 34 ماهه نخست پس از تاسیس صندوق مهر امام رضا(ع) و دوره دوم پس از آن منتهی به پایان اردیبهشت ماه امسال افزود: این تسهیلات با اعتباری به مبلغ پنج تریلیون و 642 میلیارد و 256 میلیون ریال از اعتبارات صندوق به 2 میلیون و 646 هزار و 980 نفر در بخش ازدواج، پرداخت شده است.
وی همچنین دریافت کد رهگیری توسط متقاضیان را که به وسیله آن می‌توانند مراحل دریافت تسهیلات خود را از طریق پایگاه اینترنتی صندوق مشاهده کنند را از موفقیت‌های صندوق در زمینه پرداخت تسهیلات ازدواج دانست.
یسایی با اشاره به پرداخت تسهیلات قرض الحسنه اشتغال صندوق، گفت: بیش از 106 هزار و 380 فقره تسهیلات اشتغال با اعتباری به مبلغ پنج تریلیون و 753 میلیارد ریال در بخش اشتغال پرداخت شده است که 141 درصد معادل 4/2 برابر نسبت به تسهیلات پرداخت شده توسط صندوق حمایت از فرصت‌های شغلی که به تعداد 44 هزار و 113 فقره بود، افزایش نشان می‌دهد.
وی ادامه داد: همچنین اعتبار پرداختی در بخش اشتغال، 303 درصد معادل 01/4 برابر نسبت به دوره 34 ماهه قبل از آغاز به فعالیت صندوق، افزایش داشته است.
مدیر عامل صندوق مهر رضا با اشاره به اینکه 85 درصد تسهیلات اشتغالزایی صندوق منجر به اشتغال پایدار شده است، افزود: این تسهیلات دردو تا سه مرحله و با نظارت کامل به متقاضی پرداخت و تا مرحله‌ای که منجر به اشتغال پایدار شود نظارت از سوی صندوق ادامه می‌یابد و چنانچه متقاضی قادر به اجرای تعهدات خود نباشد، تسهیلات پرداختی بازپس گرفته می‌شود.
یسایی در خصوص نحوه توزیع این تسهیلات در بخش‌های شهری و روستایی گفت: 60 هزار و 587 فقره به مبلغ سه تریلیون و 422 میلیارد ریال در بخش شهری با 108 درصد افزایش و 45 هزار و 793 فقره به مبلغ 2 تریلیون و 331 میلیارد ریال در بخش روستایی با 268 درصد افزایش نسبت به دوره 34 ماهه قبل از آغاز فعالیت صندوق به متقاضیان، پرداخت شده است.
وی با اشاره به اینکه این صندوق تنها نهادی در کشور است که به کار قرض الحسنه می‌پردازد و از نظر منابع مالی بزرگترین صندوق قرض الحسنه در کشورهای اسلامی است، از تشکیل 15شعبه دریافت و پرداخت قرض الحسنه در تهران و سایر شهرستان‌های کشور خبر داد و گفت: این تعداد با برنامه‌ریزی‌های صورت گرفته تا پایان سال، به 130شعبه افزایش می‌یابد.
رشد تسهیلات بانکی
عضو هیات مدیره بانک قرض‌الحسنه مهر ایران از اتصال این بانک قرض‌الحسنه در 45 روز آینده به شبکه شتاب و احتمال افزایش سقف وام تسهیلات این بانک از دو میلیون تومان به 10 میلیون در آینده خبر داد.
اسماعیل صابری در گفتگو با فارس، اظهار داشت: این امکان وجود دارد که در آینده سقف وام تسهیلات این بانک از دو میلیون تومان به 10 میلیون افزایش یابد.
این در حالی است که در بسته سیاستی نظارتی سال 88 بانک مرکزی، سقف تسهیلات قرض الحسنه با 9 میلیون تومان کاهش نسبت به سال گذشته به یک میلیون تومان رسید.
وی افزود: این بانک در تلاش است تا بانکداری ایران را به سمت بانکداری ناب اسلامی ببرد تا در همه زمینه‌ها به تمام اقشار جامعه کمک کند.
عضو هیات مدیره بانک قرض‌الحسنه مهر ایران گفت: این بانک برای ازدواج، درمان بیماری، تعمیر و تامین مسکن، خرید مسکن و رفع نیازهای ضروری تسهیلات لازم را ارائه می‌دهد.
صابری تصریح کرد: 150 هزار حساب در این بانک افتتاح شده که 70 الی 80 هزار نفر متقاضی دریافت تسهیلات بوده‌اند و از بین این فراد از اردیبهشت 87 تاکنون 45 هزار نفر تسهیلات دریافت کرده‌اند.
وی در خصوص میزان سرمایه‌این بانک اعلام کرد: ‌15 هزار میلیارد ریال سرمایه‌در این بانک وجود دارد که باعث شده این بانک بعنوان دومین بانک از نظر سرمایه‌سقفی در کشور باشد.
عضو هیات مدیره بانک قرض‌الحسنه مهر ایران با اشاره به وجود 233 شعبه متصل و آنلاین تصریح کرد: میزان سرمایه‌جذب شده از سوی سپرده‌گذاران هزار و 500 میلیارد ریال است و در تلاش هستیم مانند سایر بانک‌ها منابع بیشتری دریافت کنیم.
وی درباره صندوق مهررضا بیان کرد: این صندوق از دولت بودجه خاصی دریافت می‌کند و متناسب با آن تسهیلات لازم را ارائه می‌دهد ولی بانک قرض‌الحسنه مهر ایران مانند سایر بانک‌ها باید جذب سرمایه‌کند و از آن طریق به سپرده‌گذاران تسهیلات ارائه دهد.
صابری درباره میزان مطالبات این بانک افزود: برای تسهیلاتی که پرداخت شده از نظر بازگشت آنها مشکلی وجود ندارد و میزان مطالبات بسیار‌اندک است.
وی از فعال شدن حساب جاری این بانک خبرداد و گفت: بالا بردن کیفیت دسته چک‌ها و اتصال به شبکه شتاب در حداکثر یک ماه یا 45 روز آینده از جمله کارهای در دست اقدام این بانک است.
وی درباره سپرده‌های کوتاه مدت و بلند مدت اظهار داشت: بانک قرض‌الحسنه مهر ایران سپرده‌های کوتاه مدت و بلند مدت ندارد ولی می‌تواند بصورت وکالت از مردم سپرده قبول کند و از جانب آنها در همه بخش‌ها سرمایه‌گذاری کند.
صابری تصریح کرد: بانک این اجازه را دارد که در صورت جذب سرمایه‌برای سرمایه‌گذاری سودی بالاتر از سایر بانک‌ها ارائه دهد به این معنی که زمانی بانکها برای سپرده‌های کوتاه مدت خود 9 درصد سود پرداخت می‌کنند این بانک می‌تواند چیزی معادل 15 درصد به سپرده‌گذاران سود پرداخت کند.
عضو هیات مدیره بانک قرض‌الحسنه مهر ایران اظهار داشت: بخش ضمانتنامه این بانک فعال شده و در حال توسعه آن هستیم، همچنین تجهیز بیشتر شعبه و داشتن یک شعبه مرکزی در شهرهای بزرگ و بالای 200 هزار نفر از جمله برنامه‌های سال آینده است.