به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، متن کامل گزارش محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی که شب گذشته به صورت غیررسمی میان اعضای شورای حکام به گردش درآمد به شرح زیر است:
«اجرای توافقنامهی پادمانهای ان. پی. تی در جمهوری عربی سوریه
گزارش مدیرکل
١- در ١٩ فوریه ٢٠٠٩، مدیر کل به شورای حکام در خصوص اجرای توافقنامهی پادمانهای ان. پی. تی در جمهوری عربی سوریه (٩/٢٠٠٩/Gov) گزارش داد. شورا از مدیرکل خواست که تحولات را به طور مقتضی به شورا اطلاع دهد.
A- گاهشمار وقایع
٢- در دو ژوئن ٢٠٠٨، مدیر کل به شورای حکام اطلاع داد که آژانس اطلاعاتی را ارایه کرده است که میگوید تاسیساتی که در سایت دیرالزور در سوریه به وسیلهی اسراییل در سپتامبر ٢٠٠٧ تخریب شده، یک راکتور هستهیی بوده است.
٣- همانطور که در گزارش پیشین مدیر کل اشاره شد، تحلیل نمونههای محیطی برداشته شده از سایت دیرالزور در طول بازدید بازرسان آژانس مشخص کرد که تعداد قابل توجهی ذرات اورانیوم طبیعی دستکاری شده به وسیلهی انسان (تولید شده در نتیجه یک روند شیمیایی) در این محل وجود داشت که نشان داد اورانیوم از نوعی است که در مهرنت مواد هستهیی اعلام شده سوریه وجود ندارد. سوریه اعلام کرد که منشاء ذرات اورانیوم موشکهایی بود که برای تخریب این سازمان مورد استفاده قرار گرفت.
4- آژانس به عنوان بخشی از تلاشهایش برای تایید اظهارات سوریهدر بازی منبع احتمالی ذرات اورانیوم یافت شده در دیرالزور در نامهای مورخ ١٣ مارس ٢٠٠٩، نتایج تحلیلهای بیشتر نمونههای محیطی را به سوریه ارایه داد. آژانس همچنین بر درخواستش مبنی بر اینکه سوریه دسترسی بیشتری به سایت دیرالزور و هرمکان دیگری که لاشههای این ساختمان و تجهیزات و هر تجهیزات اسقاطی دیگری که از دیرالزور بیرون برده شده، در آن بوده یا هست را فراهم کند تا اینکه آژانس بتواند به نمونهگیری و نمونهبرداری محیطی از این اقلام و مواد بپردازد، تاکید کرد.
آژانس همچنین درخواست پیشیناش را مبنی بر اینکه سوریه نتایج هر گونه ارزیابی انجام شده را که ممکن است در رابطه با موادی که در زمان بمباران استفاده و یا از آن ناشی شده باشد، صورت گرفته باشد (با آژانس) به اشتراک بگذارد.
٥- آژانس در نامهای مورخ ٢١ آوریل ٢٠٠٩ تفسیرهایی را در رابطه با بیانات سوریه در نامهی مورخ ١٥ فوریه ٢٠٠٩ آن در رابطه با تلاش های نسبت داده شده به شرکتهای سودی برای تهیهی مواد و تجهیزاتی که میتواند از ساخت راکتور هستهیی حمایت کند، ارایه کرد. آژانس در حالی که از تلاشهای سوریه برای پاسخ به برخی مسایل مطرح شده در این مکاتبه تقدیر کرده به سوریه اطلاع داد که پاسخش فقط نسبی بوده و به بیشتر سوالات پاسخی نداده است.
آژانس توضیح بیشتر و اسناد حمایتکنندهای در رابطه با عملکرد تاسیسات تخریب شده و موجود در سایت دیرالزور و دیگر اماکن مربوط به دیرالزور و در رابطه با فعالیتهای اکتسابی درخواست کرد آژانس درخواست ١٣ مارس ٢٠٠٩ برای دریافت اطلاعات مربوط به ارزیابی سوریه از منشاء ذرات اورانیوم یافت شده در دیروالزور را تکرار کرد.
٦- آژانس در نامهغای مورخ ١٨ مه ٢٠٠٩ به سوریه اطلاع داد که ذرات اورانیوم دستکاری شده به وسیلهی انسان در نمونههای محیطی برداشته شده از سلولهای داغ تاسیسات راکتور منبع نوترون (MNSR) در دمشق یافت شده است. سوریه در نامهای مورخ اول ژوئن ٢٠٠٩ به درخواست آژانس برای ارایهی توضیح در ارایهی توضیح در رابطه با وجود و منشاء ذرات اورانیوم طبیعی انسانی یافت شد در MNSR پاسخ داد. آژانس در نامهای مورخ پنجم ژوئن ٢٠٠٩ توضیحات سوریه در این باره را پیگیری کرد.
7- آژانس در نامهای به اسراییل مورخ ٢٠ مه ٢٠٠٩ نامهی مورخ ٢٤ دسامبر ٢٠٠٨ اسراییل را پیگیری کرد و خواستار آن شد که اسراییل اطلاعات دقیق مربوط به اظهاریههایش را دربارهی اینکه آیا مهمات استفاده شده در تخریب سایت دیرالزور میتوانسند منبع ذرات اورانیوم یافت شده در این سایت باشد یا خیر، ارایه کند.
٨- سوریه در نامهای به آژانس مورخ ١٢ مه ٢٠٠٩ و ١٧ آوریل ٢٠٠٩ که در ١٩ و ٢٠ مه ٢٠٠٩ دریافت شد، از جمله صحت اظهاریههای خاص در گزارشات، اطلاعات فنی و ارتباطات آژانس را زیر سوال برد.
٩- سوریه در نامهی مورخ ٢٤ مه ٢٠٠٩ به نامهی مورخ ٢١ آوریل ٢٠٠٩ آژانس پاسخ داد. سوریه از جمله بر اظهاریههای پیشین خود در رابطه با ماهیت تاسیسات دیرالزور، زیرساختهای پمپاژ آب و فعالیتهای خرید و تهیه و اظهاریهاش در رابطه با همکاری با شرکتهای جمهوری دموکراتیک خلق کرده، تاکید کرد. این نامه شامل هیچگونه سند حمایت کنند. مورد درخواست آژانس نبود.
10- آژانس در نامهای مورخ ٤ ژوئن ٢٠٠٩ به نگرانیهای مطرح شده از سوی سوریه در سه نامهای که آژانس در مه ٢٠٠٩ دریافت کرد، پاسخ داد. آژانس همچنین بر صحت ارزیابیها و مکاتبات و اظهارات انجام شده در خصوص نکاتی که سوریه طرح کرده بود تاکید کرد. آژانس بر درخواستش مبنی بر اینکه سوریه برای شفافسازی، اطلاعات و اسناد حمایت کنندهای را دربارهی موارد استفاده و ماهیت ساختمان سایت دیرالزور و اطلاعاتی را دربارهی فعالیتهای تدارکاتی و نیز دسترسی به دیگر اماکنی را که گفته میشود به دیرالزور مرتبط است ارایه دهد.
B راستیآزمایی آژانس
١١- آژانس به بازرسی از اتهاماتی مربوط به ساختمان تخریب شده در سایت دیرالزور ادامه داده است. این اطلاعات ارایه شده از سوی سوریه تا به این تاریخ به آژانس کمک نمیکند تا ماهیت این تاسیسات را مشخص کند.
1٢- از مه ٢٠٠٨ تاکنون، آژانس گفتوگو با سوریه دربارهی این موضوع را خواستار شده و پیشنهاد کرده است که تمامی تصاویر ماهوارهای و تصاویر ارایه شده از سوی دیگر اعضای آژانس را به اشتراک بگذارد. سوریه از پذیرش این پیشنهاد خودداری کرده است.
١٣- همانطور که در گزارش آخر مدیر کل (٩/٢٠٠٩/Gov پاراگراف ٧) اشاره شده است، آژانس ارزیابی کرده است که احتمال اندکی وجود دارد که ذرات اورانیوم یافت شده در دیرالزور به وسیله استفاده از موشکهای به کار گرفته شده برای تخریب این ساختمان در این سایت وارد شده باشد. از زمان آن گزارش تاکنون هیچ پیشرفتی در مستند کردن توضیحات سوریه حاصل نشده است. آژانس به ارزیابی منشاء اورانیوم ادامه میدهد.
١٤- سوریه درنامهای مورخ ١٥ فوریه ٢٠٠٩ به نامهی ٣ ژوییه ٢٠٠٨ آژانس پاسخ داد و اطلاعاتی را دربارهی تدارک تجهیزات و مواد خاص، به ویژه تجهیزات پمپاژ آب مشاهده شد. در سایت دیرالزور، مقادیر زیادی از گرافیت و مقادیر زیادی از سولفات باریوم ارایه کرد. سوریه اشاره کرد که تلاشهای تدارکاتی غیرنظامی و دارای ماهیت غیر هستهیی بوده و به تصفیه آب، صنعت فولاد داخلی سوریه و مواد محافظ برای مراکز رادیودرمانی مربوط بوده است. سوریه توضیحات بیشتری را در نامهی مورخ ٢٤ مه ٢٠٠٩ ارایه کرد. آژانس بر اساس اطلاعاتی که اکنون در اختیار دارد، در موقعیتی نیست که این توضیحات را تایید کند و در نامهی مورخ ٤ ژوئن ٢٠٠٩ توضیحات بیشتر سوریه را خواستار شد.
١٥- آژانس در نامههایش مورخ ٣ ژوئیه ٢٠٠٨ و ٢١ آوریل ٢٠٠٩ اطلاعات و توضیحاتی را در رابطه با فعالیتهای یک شرکت واردات / صادرات کره شمالی با شرکتی در سوریه و در رابطه با همکاری میان دانشمندان هستهیی سوریه مرکز خواستار شد. سوریه در نامهای مورخ ١٥ فوریه ٢٠٠٩ و ٢٤ مه ٢٠٠٩ توضیحاتی را ارایه داد و این اتهامات را تکذیب کرد. آژانس در حال بررسی پاسخ سوریه است.
١٦- آژانس بر درخواستش برای اطلاعاتی در رابطه با سه مکان دیگری که گفته میشود به لحاظ عملکردی به سایت دیرالزور مربوط میشود تاکید کرد. سوریه هنوز به درخواستهای آژانس برای دسترسی به این سایتها به عنوان اقدام شفافساز پاسخ نداده است.
17- در مه ٢٠٠٩، آژانس نتایج تحلیل نمونههای محیطی معمول برداشته شده در اوت ٢٠٠٨ از MNSR در دمشق را دریافت کرد. نتایج نشاندهندهی وجود ذرات اورانیوم طبیعی دستکاری شد. به وسیلهی انسان از نوعی که در این تاسیسات اعلام نشده بود، در سلولهای داغ و از تجهیزات مربوطه بود. سوریه در اول ژوئن ٢٠٠٩ به درخواست آژانس برای توضیح دربارهی وجود و منشاء این ذرات پاسخ نداد. سوریه در پاسخش اطلاعاتی را دربارهی استفاده از سلولهای داغ و وجود اورانیوم طبیعی ارایه کرد اما به وجود و منشا اورانیوم انسانی اشارهای نکرد. آژانس در نامهای مورخ ٥ ژوئن ٢٠٠٩ به سوریه پاسخش را پیگیری کرد. وجود ارتباط احتمال میان این ذرات و ذرات یافت شده در سایت دیرالزور مستلزم تحلیل بیشتر آژانس است.
D. چکیده
١٨- وجود ذرات اورانیوم در سایت دیرالزور، تصاویر ماهوارهای این سایت که در اختیار آژانس است و فعالیتهای خاص تدارکاتی همچنان باید روشن شود. اطلاعات ارایه شده از سوی سوریه تا به این تاریخ از اظهاراتش دربارهی ماهیت سایت حمایت نمیکند. برای اینکه آژانس قادر به تکمیل ارزیابیاش باشد، سوریه باید همکارانهتر و شفافتر عمل کند.
١٩- ذرات اورانیوم طبیعی انسانی یافت شده در تاسیسات MNSR از نوعی است که در فهرست اعلام شدهی سوریه در این تاسیسات هستهیی لحاظ نشده است. وجود و منشاء این ذرات و نیز ذرات یافت شده در سایت دیرالزور باید به تشخیص آژانس برسد.
٢٠- مدیرکل از سوریه میخواهد در تاریخی فوری اطلاعات بیشتر و اسناد حمایت کننده، دسترسی به اماکن دیگری که گفته میشود به سایت دیرالزور مربوط میشود و دسترسی به اماکن مربوط برای نمونهبرداری از تجهیزات تخریب شده و لاشهها را فراهم کند. همانطور که پیشتر به سوریه گفته شده است آژانس آمادگیاش را برای کار کردن با سوریه بر روی مدالیتههایی برای دسترسیهای مدیریت شدهای اعلام میکند که سوریه را به حفظ اطلاعات حساس و محرمانهای قادر میسازد که به اختیار آژانس مربوط نمیشود اما آژانس را به انجام ماموریت راستیآزمایی قادر میسازد. کاملا به نفع سوریه است که اگر میخواهد آژانس قادر باشد ارزیابیاش دربارهی ماهیت سایت دیرالزور را تایید کند، به آژانس همکاری و شفافیت لازم را ارایه کند. مدیر کل همچنین از اسراییل میخواهد با آژانس در تحقیقاتش همکاری کند. مدیر کل از دیگر کشورها که ممکن است اطلاعات مربوطه را در اختیار داشته باشند، میخواهد این اطلاعات را در اختیار آژانس قرار دهند و موافقت کنند که آژانس این اطلاعات را در اختیار سوریه قرار دهد. این اقدامات به آژانس در مشخص کردن واقعیات و ایجاد پیشرفت در اختیاراتش برای راستیآزمایی کمک خواهد کرد.»