«صدام» از همکاری با آمریکا تا صدور حکم اعدام

هادی مولوی‌نیا
پیامدهای عملکرد « صدام » در مقام ریاست جمهوری عراق که در مقابل حکم اعدام قرار گرفت و ابراز خرسندی فوری سفیر آمریکا در بغداد نشان می دهد کاخ سفید و سیا پس از بهره برداری لازم از صدام مرحله براندازی حکومت وی را اجرا کردند.
برپایه اسناد انتشار یافته بسیاری از خواسته های آمریکا در منطقه حساس خلیج فارس براساس حرکت های عراق بویژه صدام عملی شده است .جمع بندی اسناد ارائه شده چند ساله گذشته توسط پژوهشگران موسسه « آرشیو محرمانه » در آمریکا نشان می دهد که ساختار رفتار سیاسی بغداد در عرصه بین المللی بویژه در قبال جمهوری اسلامی ایران از سال های 1982 (1361 )به بعد با راهنمایی صریح و روشن واشنگتن صورت گرفته است .
درپی ناکامی های عراق در جنگ تحمیلی علیه ایران و دورنمای شکست نظامی بغداد شورای امنیت ملی آمریکا در 12 ژوئیه 1983 (مرداد1362 ) در سند شماره 99 خود چنین تصویب کرد : برای تقویت ثبات در خلیج فارس حمایت اطلاعاتی نظامی از عراق ضروری است . البته پیش از این مصوبه آمریکا در یک اقدام فوری نام عراق را از فهرست کشورهای حامی تروریسم خارج کرد تا کاخ سفید بتواند برای مقابله با انقلاب اسلامی ایران بدون هیچ مانعی از بغداد پشتیبانی کند . پس از مصوبه شماره 99 « رونالد ریگان » رییس جمهوری وقت آمریکا دستور حمایت گسترده آمریکا از صدام همتای عراقی خود را صادر کرد.
ریگان در 20 دسامبر 1983 (30 دی 1362 ) طدونالد رامسفلد » یار همیشگی خود را برای ملاقات با صدام راهی بغداد کرد که براساس یادداشت وزارت خارجه آمریکا فرستاده این کشور در یک دیدار 90 دقیقه ای حمایت کاخ سفید را از بغداد در برابر تهران اعلام کرد.این ملاقات و دیدارهای بعدی رامسفلد وزیر دفاع کنونی آمریکا با مقام های عراقی در حالی صورت می گرفت که مقام های آمریکایی گزارش استفاده گسترده بغداد از گازهای ممنوعه شیمیایی علیه نظامیان ایرانی را مورد تایید قرار داده بودند.
« جاناتان هوو » یک مقام اطلاعاتی آمریکا در یکم نوامبر 1983 (10 آبان 1362 ) با ارائه یک گزارش رسمی به « جورج شولتز » وزیر خارجه وقت این کشور به صراحت این مساله را تایید و آمریکا را به عنوان یکی از منابع تامین گازهای شیمیایی عراق معرفی کرده بود.اما دشمنی مداوم آمریکا با انقلاب اسلامی سبب شد تمامی این حقایق نادیده گرفته شود و حکومت بغداد به عنوان ابزار کاخ سفید علیه انقلاب اسلامی مورد حمایت بی چون و چرای واشنگتن قرار گیرد.
حضور نظامی آمریکا در منطقه خلیج فارس حمایت مستقیم و آشکار واشنگتن از بغداد در جنگ با تهران و انهدام هواپیمای مسافری ایرانی توسط ناو آمریکایی با 200 مسافر نمونه هایی از اقدام عملی واشنگتن علیه ایران در همکاری نظامی با بغداد بود.درپی حمایت های آمریکا از عراق و اشاره کاخ سفید بسیاری از حکومت های عربی منطقه نیز با اعطای میلیاردها دلار ماشین جنگی صدام همراه شدند.آمریکا با تشویق پنهان و آشکار صدام به آغاز و ادامه جنگ به نتیجه مورد نظر خود مبنی بر تضعیف دو کشور اسلامی منطقه و تحمیل صدها هزار قربانی دست یافت . با پایان قدرت نمایی شکست خورده صدام علیه جمهوری اسلامی ایران آمریکا حضور خود را در خلیج فارس گسترش داد و در یک بازی جدید به حکومت های عربی منطقه نیز گوشزد کرد در معرض خطر حکومت بعثی قرار دارند.
حکومت بغداد با اتکا به پشتوانه حمایت آمریکا از جنگ علیه جمهوری اسلامی ایران و به امید ادامه آن در یک جبهه دیگر در سال 1990 با یک حمله برق آسا کویت را اشغال کرد.اما صدام پس از اشغال نظامی کشور همسایه خود ناگهان و ناباورانه با اعتراض کاخ سفید و محافل پشتیبان خود در آمریکا روبرو شد و بعد از چند روز دریافت حمایت های آشکار آمریکایی ها از عراق در جنگ علیه ایران و همچنین سکوت یا حمایت های پنهان واشنگتن برای اشغال کویت یک بازی بیش نبوده است .ولی برای صدام دیگر راه برگشتی وجود نداشت و نمی توانست کویت را تخلیه کند.
جنگ نخست واشنگتن علیه بغداد تحت نام آزادی کویت با هزاران کشته و دو کشور ویران شده عراق و کویت اما با تداوم حکومت صدام پایان یافت و پس از آن حضور نظامی واشنگتن به صورت گسترده و رسمی تر در عربستان کویت و همچنین امیرنشین های منطقه خلیج فارس تثبیتت شد.
آخرین مرحله از بازی واشنگتن و بغداد جنگ دوم آمریکا در خلیج فارس بود که « جرج بوش پسر » نقش نخست را داشت .اما صدام نقش قبلی خود را بازی کرد و رامسفلد فرستاده ریگان به بغداد نیز که در دسامبر 1983 (1362 ) برای اعلام حمایت واشنگتن از صدام در برابر ایران به بغداد رفته بود اینبار به عنوان وزیر دفاع آمریکا جنگ علیه صدام را رهبری کرد.
افزون بر جمعبندی اسناد شرایط کنونی منطقه نیز نشان می دهد تمامی رفتارهای صدام نیز بگونه ای هدایت شد تا کاخ سفید به اهداف خود در منطقه خلیج فارس دست یابد.پس از پایان نقش آفرینی گروه های طالبان و القاعده در افغانستان که با کمک ها و حمایت های اطلاعاتی و نظامی آمریکا شکل گرفته بود واشنگتن با بزرگنمایی خطر صدام این فرصت را یافت تا به بهانه نقض مقررات بین المللی مدعی مشروعیت جنگ طلبی خود شود.
صدام نیز بگونه ای با سیاست های آمریکا همراه شد و چنان رفتار کرد که کاخ سفید هر روز بر تاکیدهای خود برای آغاز جنگ افزود.
صدام با عراق ویران و اشغال شده در حالی شاهد قرائت حکم اعدام خود بود که به عنوان همبازی شکست خورده ریگان بوش پدر و پسر حتی رمق اعتراض جدی نیز نداشت . اما اکنون نیز نباید ماجرای صدام را پایان یافته تلقی کرد زیرا به مهمترین جرایم وی از جمله جنگ علیه ایران اشغال کویت و کشتار اندیشمندان و علمای عراقی رسیدگی نشده است .
به اعتقاد شماری از تحلیل گران حکم اعدام صدام هم برای امریکایی ها با منفعت فراوان همراه بود و آنان توانستند از آن حداکثر بهره را ببرند. چرا که حکم اعدام او در ابتدا قرار بود ماه گذشته اعلام گردد ولیکن با توجه به ناکامی های بوش و جمهوریخواهان در هدایت بحران عراق و نارضایتی افکار عمومی آمریکا اعلام حکم دادگاه صدام در آستانه برگزاری انتخابات میاندوره ای آمریکا برگ برنده ای دردست جمهوریخواههان به شمار می رود و احتمالا خواهد توانست کفه ترازو را که به نفع دمکرات ها تغییر کرده بار دیگر دچار نوسان سازد.