صالح اسکندری
پدیدار انتخابات 24 آذر از زوایاى مختلف قابل بررسى است. اولین و مهمترین جلوه بىنظیر این انتخابات، حماسه حضور ملى بود.
افزایش چشمگیر مشارکت مردمى در این انتخابات نسبت به دورههاى گذشته انتخابات شوراها و مجلس خبرگان حکایت از آن داشت که شالوده سازههاى ایستارى در کنشهاى سیاسى مردم در حال یک گذار تکاملى است. در دور دوم انتخابات مجلس خبرگان در سال 69 نسبت شرکتکنندگان به واجدین شرایط در کل کشور 37 درصد بود. در سال 77 یعنى دور سوم مجلس خبرگان این نسبت به 3/46 درصد رسید. اما در انتخابات 24 آذر بر اساس اولین آمارهاى منتشرشده توسط مراجع رسمى نسبت شرکتکنندگان به واجدین شرایط در انتخابات خبرگان در کل کشور بیش از 60 درصد بوده است.اما در دور اول شوراها درصد مشارکت مردم در انتخابات 42/64 درصد بود. چهار سال بعد یعنى دور دوم شوراها میزان مشارکت 96/49 درصد برآورد شد. در 24 آذر امسال طبق اولین گمانهزنىها و آمارهاى منتشرشده بیش از 65 درصد واجدین شرایط در انتخابات شوراها شرکت کردهاند.
این گذار تکاملى و ایستاربندى در کنشهاى سیاسى مردم حاکى از آن است که جامعه ایرانى پس از انقلاب، نه تنها با نوعى آنومى یا بىهنجارى در روند بلوغ سیاسى خود مواجه نشده است، بلکه فرآیند جامعهپذیرى مردمسالارى دینی، رو به رشدى فزاینده و چشمگیر است. جمهورى اسلامى جزء نادرترین دموکراسىهاى عصر حاضر است که توانسته تا این حد و حجم مشارکت مردمى را جلب نماید و از آن مهمتر بتواند این مشارکت را منطبق بر یک منحنى تصاعدى محقق کند.انتخابات یکى از بارزترین مکانها براى سریان و جریان یافتن اراده مردمى در جهت تحقق مشارکت عمومى در مسائل کلان سیاسى و اجتماعى کشور است. هیچکس نمىتواند حماسه ملى 24 آذر را از مصادیق مشارکت عمومى نداند.تعلیل مشارکت وسیع مردم در انتخابات 24 آذر مبتنى بر فرآیند بلوغ سیاسى مردم ایران و درک ایستاربندى رفتارهاى سیاسى جامعه در گفتمان مردمسالارى دینى است.
اما نتیجه انتخابات 24 آذر که به تعبیر اصحاب منطق تابع اخس از مقدمات است حاصل فعالیت گروهها و جریانات سیاسى مختلف ماهها پیش از انتخابات و برنامهریزىها و اقدامات وزارت کشور، شوراى نگهبان، مجلس شوراى اسلامی، رسانهها و سایر نهادها و ارگانهاى ذىربط است که علىرغم شرکت تمامى اضلاع رقابت این انتخابات به نحو آرامى برگزار شد و اعلام نتایج آن در نهایت صحت و سلامت کامل روند خود را طى مىکند. به هر حال این انتخابات اولین تجربه دولت نهم بود و شاید سختترین انتخابات در نوع خود. چون دو انتخابات حساس شوراها و مجلس خبرگان به طور همزمان برگزار مىشد. در برخى شهرها از جمله تهران انتخابات میاندورهاى مجلس نیز به حجم این کار اضافه شد.
علىرغم تمام شانتاژهاى خبرى جریانات مخرب، همگرایى عوامل نظارتى و اجرایى نه تنها مانع اجراى کامل قانون نشد بلکه کشور در 24 آذر شاهد برگزارى یکى از سالمترین انتخاباتها بود.و در نهایت نتیجه این انتخابات اگرچه از قبل قابل پیشبینى بود، لیست جامعتین در اکثر استانهاى کشور پیروز شد و در شوراها نیز مردم به تداوم اصولگرایى راى دادند. اشخاص مهم نیستند، این گفتمان اصولگرایى است که باید پیروز باشد. به هر حال جزئیات نتایج انتخابات شوراها امروز یا فردا اعلام خواهد شد و همه چیز مشخص مىشود اما آنچه بیش از هر چیزى اهمیت دارد رضایت عمومى حاصل از انتخابات 24 آذر در بین تمامى گروههاى مرجع و جریانات سیاسى و از همه مهمتر نزد مردم است که در برگههاى راى خود سرنوشت سیاسى کشور را رقم زدند.