شوراها؛ انتخابی آگاهانه و گریزناپذیر

حسین عبداللهی
اصولاً در عرصه های اجتماعی و سیاسی جهان معاصر و در واقعیت خارجی راهی جز پذیرش شورا در انتخاب حاکم دولت وجود ندارد و دردنیای جدید عملاً توجه به جمع گرایی درتصمیم گیری و ایجاد چارچوب های مشخص و جمعی و تصمیم گیری های کلان حاکمان جای توجه به صفات و ویژگی های حاکم را گرفته است، تا جایی که اصولا سؤال چگونه باید حکومت کرد؟ «مهمتر از چه کسی باید حکومت کند؟» جلوه می‌کند. در جمهوری اسلامی ایران نیز موضوع شوراها جایگاه ویژه ای یافته است، وجود شوراهای مختلف درعرصه های گوناگون تصمیم گیری و انتخاب رهبری، رئیس جمهور، وزراء، نمایندگان مجلس شورای اسلامی، نمایندگان شوراهای شهر و روستا، براساس رأی یک مرحله ای یا با واسطه مردم درقانون اساسی جمهوری اسلامی حکایت از عزم جدی نظام دراستفاده از شورا درحکومت دارد و سیره امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری نیز می‌تواند جلوه‌های دیگری از توجه به شورا در دولت باشد.
اصل هفتم ازفصل اول قانون اساسی که درباره اصول کلی و بنیادی حاکم بر نحوه اداره حکومت اسلامی است، شوراهای اسلامی استان وشهرستان و سایر سطوح، شوراها را درکنار مجلس شورای ایران به عنوان ارکان تصمیم گیری و اداره امور کشور معرفی کرده است. درواقع تدوین کنندگان قانون اساسی به درستی براین باور بودند که راه سعادت ملت وبهبود و دستیابی به اهداف متعالی مقرر در قانون اساسی که مبین وظایف انکار ناشدنی دولت اسلامی است، تنها وابسته به پشتیبانی مردم و توسعه مشارکت آنها و استفاده از نظرات آنها در تمامی سطوح تصمیم سازی کشور است. با اندکی دقت و توجه در آیات قرآن و روایات و سیره معصومین(ع) و اندیشمندان اسلامی و به حکم عقل و همچنین واقعیاتی که در جهان امروز به چشم می‌خورد و سرانجام تجربه 27 ساله انقلاب اسلامی، پرسشهایی از این دست در ذهن انسان متبادر می‌گردد:
1- اگر شوراها، تاثیر مثبتی در قوام حاکمیت نداشت، امام بزرگوارمان با آن رهبری الهی و هوشمند که همواره درطلب استقرار نظام اسلامی قدرتمند بود، چگونه در دو سه ماهه اول انقلاب، آن هم در زمانی که سراسر مملکت آشوب موج می زد، فرمان تشکیل شوراها را برای سراسر کشور صادر کرد. بدون شک اگر همان زمان چنین چیزی به اجرا در می آمد، امروزه کشور ما از لحاظ تمرین مردم سالاری دینی 20 سال عقب نمی‌افتاد و چه بسا چشم‌انداز بیست ساله کشور در شرف تحقق بود و به قول معروف؛ خیلی زود دیر می‌شود!
2- با نگاهی به کشورهای توسعه یافته، به ویژه آنهایی که سالهاست کارهای خدماتی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی خود را ازطریق شوراها به مردم واگذار کرده اند وکارهای حاکمیتی و نظارتی را در اختیار دولت قرارداده اند، این پرسش مطرح می شود که آیا آنها در اداره امور مقتدرانه تر عمل می کنند یا ما، یعنی آنها حاکمیت و تسلط بیشتری بر امور خود دارند یا ما؟ این درحالیست که بسیاری از این کشورها هم وسعتی به مراتب کمتر از وسعت کشور ما دارند و هم مشکلات اولیه آنها درمقایسه با مشکلات مردم ما تا اندازه ای زیاد حل شده است و این خود بدان معناست که دولت ما با تفویض اختیار امور به مردم شوراها، به مراتب نیازمندتر است.
3- عملکرد شوراهای حل اختلاف در همین مدت کوتاه و مختومه شدن دهها هزار پرونده که سالیان سال در گوشه و کنار دادگستر ی ها خاک می خوردند، آیا نشان از موفقیت شوراها ندارد؟ پس بیایید این موفقیتها را ارج نهاده و با شرکت در انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا که به عنوان نهادی مردمی و منتخب مردم شهرها و روستاهای کشور در سومین دوره پرشکوه خود درعرصه مدیریت های محلی هستند و درعمر 8 سال گذشته خود درخصوص دوره دوم توانسته اند حضور موثر مردم را در اداره امور محل خود فراهم نمایند و با کمک و همراهی آحاد مردم، سازمانهای دولتی و غیر دولتی و بخش خصوصی برنامه ریزی و تصمیم سازی کرده و دریک کلام، بر بهبود وضعیت خدمات و عمران شهر و روستای خود نظارت کنند، حماسه‌ای تازه خلق نماییم.