امام خمینی و مسئولیت بسیجی بودن

*علی معصومی (وزوایی)
اگر مفهوم « بسیج » برانگیختن و ساماندهی و هدایت عموم مردم به سوی اهداف الهی ایمانی و خیر باشد یقینا باید بگوییم که « بسیج » یادگاری از تعالیم و سیره نبوی است و به عبارت دیگر بسیج طبق مفهوم عامی که به آن اشاره شد یادگار رسول اکرم است که امام خمینی بار دیگر آن را احیا کرد.
امام خمینی در این باره که « بسیج » یادگاری از دوره نورانی رسول اکرم (ص ) و ائمه (ع ) است سخنانی دارند که هر یک از آن ها بازگو کننده بخشی از سابقه تاریخی و کارکردهای بسیج در دوره رسول اکرم و ائمه (ع ) می باشد.
امام خمینی در این باره که «بسیج» ریشه در صدر اسلام دارد چنین می‌فرماید:
قضیه بسیج مساله ای است که در صدر اسلام بوده است وقتی جنگ می شد طوایف مختلف می آمدند و به جنگ می رفتند و این مساله جدیدی نیست و در اسلام سابقه داشته است ... در کشور ما وقتی مساله مساله اسلام و فداکاری در راه اسلام است مردم همه حاضرند چون مردم ما می دانند در صدر اسلام خود پیغمبر و ائمه آن طور فداکاری کردند و مسلمین صدر اسلام با آن که عددشان کم بود آنگونه فعالیت کرده و جنگ کردند و کشور ما بحمدالله به حسب نوع و اکثریت غالب افراد این احساس را دارند که برای اسلام و کشورشان خدمت کنند . (1 )
در صدر اسلام یک جمعیتهای کم و بی سازمان بر یک قدرتهای بسیار بزرگ با همه سازمانها که داشتند قدرت ایمان این جمعیت کم را بر آن جمعیتهای بزرگ با همه ساز و برگی که داشتند غلبه داد . (2 )
ائمه ما با همان دید الهی که داشتند می خواستند که این ملتها را با هم بسیج کنند و یکپارچه کنند از راههای مختلف اینها را یکپارچه کنند تا آسیب پذیر نباشند(3 )
اسلام است که همه قشرها را به هم پیوند می دهد و یک همچو بسیج عمومی درست می کند . (4 )
امام خمینی معتقد است رسول اکرم با بسیج کردن و سازماندهی نمودن همین مردم عادی بود که توانست بر بزرگترین قدرت ها پیروز شود و مستکبران را بر سر جای خود بنشاند. امام خمینی در این باره می فرماید :
پیغمبر اسلام مردم را بسیج کرد همین سر و پا برهنه ها را بسیج کرد بر ضد مشرکین قتال کرد و جنگها کرد تا مشرکین را دماغشان را به خاک مالید و عدالت اجتماعی را ایجاد کرد...اصحاب « صفه » ـ که معروف است ـ اینها یک عده ای بودند که توی مسجد از باب اینکه منزل نداشتند توی مسجد می آمدند روی صفه ای روی سکویی آنجا می خوابیدند. در جنگهایی که می شد اینها نداشتند چیزی . یک خرما را ـ اینطور می گویند ـ یک خرما را این دهنش می گذاشت در می آورد می داد به او او دهنش می گذاشت در می آورد می داد به او! اینطور بود وضعشان . اینها را پیغمبر بسیج کرد بر ضد این سرمایه دارها بر ضد این قدرتمندها بر ضد این مشرکین که مردم را غارت می کردند . (5 )
به حسب تاریخ ـ تاریخ اسلام هم که نزدیک است به ما تاریخ دیگر هم که منقول است ـ که از این طایفه تجهیز می کردند انبیا مستضعفین را در مقابل مستکبرین نه مستکبرین اینها را دست می کردند که مستضعفین را خواب کنند! اینها مستضعفین را بیدار می کردند که بر ضد مستکبرین قیام کنند.
قیامهای انبیا همیشه این طوری بوده که یکی از بین خود اینها از بین خود این مومنین ـ که طبقه پایین بودند از خود همین مردم پایین ـ یکی انتخاب می شد برای اینکه تبلیغ کند. و یکی از کارهایش هم این بود که همین جمعیت مستضعف مقابل مستکبر را تجهیز می کرد با تبلیغاتی که می کرد مهیا می کرد تجهیز می کرد بر ضد آنها بر ضد مستکبرین ـ مستکبرین اینها را برای منافع خودشان درست نمی کردند این مستضعفین بودند که از میان آنها یکی پا می شد و خداوند (او را) انتخاب می کرد و بر ضد مستکبرین قیام می کردند. موسی بر ضد فرعون و رسول اکرم بر ضد قریشی که آن وقت همه چیز دستشان بود و در آیه این معنا را می فرماید. و این به مرئی و منظر مردم بوده است که مطلبی را نمی شده است که خلافش بگوید نعوذ بالله .
این مطلبی بوده است که همه مردم می دانستند که پیغمبر زندگیش چه طور بوده و مادرش در کجا بچه را بزرگ کرد در یک بیابانی بعد هم که آمده همیشه تحت قدرت این بزرگها بوده و نمی شده زندگی بکند و در مکه در غار مدتی بوده است و هیچ نمی توانسته . همیشه آنجا در مکه که بوده تبلیغاتشان به طور تقیه و زیر زمینی بوده . تا وقتی هم که آمدند مدینه . مدینه هم آنی که دور و بر حضرت بود یک دسته ای از همین فقرا مستمندها بودند.
وقتی که ایشان مسجد درست کردند آن هم نه مثل مسجدهای ما یک مسجدی که یک دیواری با چوب دورش درست کرده بودند ابتدائا و اگر هم یک سایه ای داشت با این چیزهای خرما با این علفهای خرما و چوبهای خرما با این درست کرده بودند و یک جایی هم بود که به آن می گفتند صفه . یک دسته ای از اصحاب پیغمبر اصحاب صفه هستند یعنی اشخاصی بودند که خانه نداشتند هیچی نداشتند می آمدند توی همین مسجد روی همین زمینها و صفه اش هم مثل صفه های مسجد حالا نبوده است که آجر فرش مثلا باشد یا با چیزهای دیگر درست شده باشد. یک زمینی بوده است قدری بلندتر مثلا جای آن گل بوده یا چیز دیگر شاید. اصلا حصیر هم نداشتند. آن وقت آنجا می خوابیدند و آنجا زندگی می کردند. اینها را حضرت بر ضد قریش و آنهایی که دارای اموال بزرگ بودند و از مستکبرین بودند از اینها حرکت کرد و رفت سرکوبی آنها را کرد . (6 )
چون بسیج یادگاری از دوره رسول خدا و ائمه علیهم السلام است اعضای بسیج هم باید ویژگی های مسلمانان صدر اسلام را داشته باشند همچنانکه برخورداری از منزلت و جایگاه ویژه نیز حق آنان است.
امام خمینی یکی از ویژگی های عمومی بسیجیان را ایثارگری و شهادت طلبی می داند و در این باره می فرماید:
حقیقتا اگر بخواهیم مصداق کاملی از ایثار و خلوص و فداکاری و عشق به ذات مقدس حق و اسلام را ارائه دهیم چه کسی سزاوارتر از بسیج و بسیجیان خواهند بود. من همواره به خلوص و صفای بسیجیان غبطه می خورم و از خدا می خواهم تا با بسیجیانم محشور گرداند چرا که در این دنیا افتخارم این است که خودم بسیجی‌ام.(7)
ویژگی دیگری که بسیجیان همواره باید از آن برخوردار باشند ایمان تعهد و معنویت است . امام خمینی در این باره خطاب به جوانان بسیجی می‌فرماید:
شما جوانان از روز اول ثابت کردید تعهد خودتان را به خدای تبارک و تعالی و به دیانت اسلام و بر همان امر باقی هستید و امید است که تا آخر باقی باشید و فرزندان شما و سلف شما هم به همین باقی باشند و ایران و اسلام را برای همیشه بیمه کنند.(8)
روحیه جانبازی و فداکاری و استقامت در انجام تکلیف از دیگر ویژگی های بسیجیان واقعی می باشد. امام خمینی در این باره می فرماید:
بحمدالله مردم ما همه آگاه و مهیا هستند و شما می بینید این ارتشیها و پاسدارها و بسیج و سایر نیروها در جبهه چه می کنند. آنها وقتی می خواهند به خط مقدم بروند انگار که به حجله عروسی می روند و حتی صدر اسلام هم اینچنین وضعی را کمتر به خود دیده است . و بعضی از افراد نمی توانند این همه از خودگذشتگی را بفهمند و کارهای انجام شده را نادیده می گیرند.(9)
ما از شکر خدا نباید غافل باشیم که یک همچو وضعی الان ما داریم وقتی می رویم جبهه ها می بینیم که جبهه ها جوانها آن طور مشغول فعالیت هستند و مشغول جانبازی هستند. وقتی می رویم در بیمارستانها این بیمارها آنطور این علیلها اینهایی که در جنگ معلول شدند اینهایی که زخمی شدند آنطور روحیه اسلامی دارند.(10)
اینجانب به ملت ایران برای داشتن چنین جوانان برومند و متعهد و فداکاری که نظیر آنان را در جهان سراغ ندارم و تاریخ هم نشان نداده است تبریک و تهنیت عرض می کنم و به اسلام بزرگ برای داشتن این جانبازان در راه حق که برای اسلام و میهن اسلامی خود از همه چیز خویش می گذرند تبریک تقدیم می کنم ; که اینان نه تنها ایران را در جهان و نسلهای آینده آبرودادند. که اسلام بزرگ که با تعلیمات و الهامات خود چنین تحول بزرگی را به وجود آورده است سرافراز نمودند. امروز همه از تصویر این صحنه های معنوی ـ انسانی عاجزند11
پیروی از سیره پیشوایان معصوم علیهم السلام یکی از ویژگی های مهم دیگری است که بر هر بسیجی لازم است آن را عملا در نظر داشته باشد.
پیروی از سیره معصومان (ع ) عرصه گسترده ای را شامل می شود که همه رفتارهای الهی و شایسته در آن می گنجد. امام خمینی درباره این موضوع که مردم و بسیجیان باید از سیره ائمه پیروی کنند چنین می فرماید:
مردم ما باید دائما پیغمبر اکرم را به یاد بیاورند پیغمبر اکرم قیام کردند پایداری کردند زحمت ها را متحمل شدند در مکه با آن همه زحمت مواجه شده و در محاصره « شعب » آن همه رنج کشیدند و بعد در مدینه تمام ایام زندگی شان را با رنج و زحمت تمام کردند و حضرت حتی در بستر بیماری به جیش اسامه دستور حرکت دادند. ما هم تا آخر زحمتها و رنج های توطئه ابرقدرتها را باید تحمل کنیم ما موظف هستیم تا امر الهی را انجام دهیم.
پس از سختیها نباید هراس داشته باشیم . ایا پیغمبر اکرم در مقابل سختی ها عقب نشینی کردند آیا حاضر به تسلیم و سازش شدند ما هم که کار انبیا و پیغمبر اکرم را انجام می دهیم باید بایستیم باید مقاومت کنیم تا اسلام استقرار پیدا کند و عدالت برقرار شود و دست ظالمها کوتاه گردد. این را باید دنبال کرد. مردم زمان حضرت رسول و اصحاب او مقاومت کردند و از سختیها نهراسیدند تا پیروز شدند. ما هم وقتی وارد این کار شدیم و تصمیم گرفتیم که دست بدین عمل بزرگ بزنیم پیامدهایش را هم باید پذیرا باشیم.
مردم انقلاب کردند باید پای زحماتش هم بنشینند. مردم پیغمبران و پیغمبر اسلام را و ابراهیم را در نظر بگیرند ببینند که با آنها چه مخالفتها شد ولی دست از هدفشان نکشیدند. اگر ما مسلمانیم باید دنباله روی آنها باشیم. دنباله روی از آنان که فقط روزه و نماز ومسجد نیست. دنباله روی از آنان مبارزه برای حفظ اساس اسلام است باید برای حفظ اساس اسلام تا آخر ایستاد و پیشروی کرد.12
بسیجیان واقعی آن هایی هستند که همه ویژگی هایی که امام خمینی برای بسیجیان برمی شمارند دارا باشند. اگر چنین ویژگیهایی همواره در کالبد بسیجیان حضور و ظهور یابد ضمن آنکه این نهاد مقدس همانند گذشته می تواند به اهداف متعالی نظام اسلامی جامه تحقق بپوشاند منزلت وجایگاه اجتماعی و مذهبی و انقلابی آن نیز همواره ارتقا می‌یابد.