همه کارها قانونی بوده‌اند

سعید اردکان‌زاده یزدی
هفته دولت نزدیک است. به همین مناسبت بعدازظهر روز شنبه 28مردادماه وزیر علوم با معاونان خود در سالن اجتماعات وزارت علوم حاضر شد تا عملکرد یک ساله وزارتخانه اش را برای خبرنگاران رسانه ها شرح دهد. محمود ملاباشی معاون دانشجویی، حسن خالقی معاون آموزشی، محمدباقر خرمشاد معاون فرهنگی، محمد حسینی معاون حقوقی و عبدالرسول پورعباس رئیس سازمان سنجش آموزش کشور در این مراسم وزیر علوم را همراهی می‌کردند.
محمدمهدی زاهدی ابتدا بخشی از عملکرد سال گذشته وزارت علوم را برشمرد که به گفته خود قسمتی از گزارشی بود که هفته پیش از آن در جمع روسای دانشگاه های کشور به رهبری ارائه کرده بود. در نشست خبری روز شنبه جزوه ای 17 صفحه ای و نیز یک سی دی شامل 340 صفحه اسلاید از عملکرد وزارتخانه به خبرنگاران داده شد. وزیر علوم در گزارش عملکرد خود از نظریه دانشگاه تمدن ساز و تولید علوم سخن گفت و وعده داد که در سال تحصیلی 86-1385 دست کم سه میلیون دانشجو در کشور داشته باشیم که از این تعداد 70هزار تن در دوره تحصیلات تکمیلی و 10 هزار تن در دوره دکترای تخصصی تحصیل کنند. او گفت که بودجه صندوق رفاه دانشجویی در سال جاری دو برابر شده است و طبق مذاکرات وزارت علوم قرار شده است دانشجویان دوره شبانه 70درصد شهریه خود را از صندوق وام بگیرند. راه اندازی ISI جهان اسلام، حمایت مستقیم از ثبت اختراعات داخلی، فعال کردن دبیرخانه شورای عالی علوم، تحقیقات و فناوری از دیگر مواردی بود که زاهدی به آنها اشاره کرد. او گفت: در سال های گذشته تولیداتی را که در حوزه علوم انسانی رخ می داد در جرگه تولید علم به حساب نمی آوردند. امیدواریم حالا دیگر بتوانیم این تولیدات را به عنوان علم محاسبه کنیم و برای این منظور شاخص های علم سنجی و ارزیابی های لازم نیز طراحی شده است.»
به گفته او تعداد انجمن‌های علمی دانشگاه‌ها از 800 انجمن به 1600 انجمن رسیده است. در فعالیت های سیاسی او سیاست ورزی را به جای سیاست زدگی در دانشگاه ها توصیه کرد و گفت: «دانشگاه ها به جای اینکه پایگاه احزاب و خدای نکرده نشخوارکننده حرف های بیرون از دانشگاه شوند، خود برای گروه های سیاسی بیرون نظریه و فکر تولید کنند.» وزیر علوم تک صدایی در محیط دانشگاه را به هیچ وجه جایز ندانست و گفت: «تشکل ها براساس اساسنامه ای که اعتقاد به نظام و قانون اساسی در آنها است باید حرکت کنند و ما با حمایت در قالب قانون و مقررات از سیاست ورزی دانشجویان استقبال می‌کنیم.»
او از راه اندازی 100رشته میان رشته ای و جشنواره فارابی برای حمایت از علوم انسانی خبر داد. زاهدی گفت که در نظر دارد در آیین نامه ارتقای استادان مقالات کرسی های نظریه پردازی را با بخشی از «حق وتویی» که مقالات ISI دارند یا حتی همه آن مقالات جایگزین کند.
او از امنیت کنکوری که در تیرماه برگزار شد هم سخن گفت: «امنیت کنکور در سال جاری صد درصد بوده و حتی یک هزارم درصد، یک میکرون، یک نانوتخلف در این زمینه را احتمال نمی دهیم.» وزیر علوم درباره تدوین طرح سنجش و پذیرش دانشجو نیز همان نظر گذشته را داشت که تاکید می کرد حتما کنکور دانشگاه های دولتی و آزاد را یک مرجع واحد برگزار کند: «سنجش متفرقه را به مصلحت کشور نمی دانیم چه از لحاظ مسائل روانی، چه اقتصادی و چه امنیتی. حتما هم اصرار نمی کنیم وزارت علوم آن را برگزار کند. تاکید ما بر یکی بودن مرجع برگزارکننده است، حالا هر نهادی که می خواهد باشد. اصلا آرزو می کنیم در سال های آینده یک بخش خصوصی آن را انجام بدهد.» او درباره همکاری های بین المللی وزارت علوم با کشورهای دیگر نیز از اهدای جایزه اخلاق در علم با نام «جایزه ابن سینا» در یونسکو و مبارزه با آپارتاید نژادپرستی علمی در جهان سخن گفت.
همه چیز قانونی بوده
شرق از وزیر پرسید که علاوه بر گزارش هایی که ارائه شد اتفاقات دیگری هم در سال گذشته رخ داد. انتصابی شدن روسای دانشگاه ها به جای انتخابی بودن آنها که سیاست سال های گذشته بود، بازنشسته شدن تعدادی از استادان برجسته دانشگاه های کشور، تعطیلی یا فشار بر بسیاری از انجمن های اسلامی دانشگاه های کشور و جلوگیری از تشکیل اتحادیه شوراهای صنفی دانشگاه های کشور مواردی از این قبیل بودند. وزیر علوم به جای پاسخ دادن از خبرنگار شرق پرسید: «کدام یک از مواردی که گفتید غیرقانونی بوده اند منتظرم که از شما حتی یک مورد غیرقانونی را بشنوم.» خبرنگار پاسخ داد که مهمتر از قانون، تفسیر قانون و نحوه اجرای آن است اما وزیر علوم تنها یک جمله گفت: «تمام اتفاقاتی که سال گذشته در وزارت علوم افتاد کاملا قانونی بوده است.» و ادامه پاسخ را به معاون فرهنگی خود سپرد. معاون فرهنگی نیز از راه اندازی خانه تشکل های دانشجویی برای آموزش تشکل ها سخن گفت.
نیازی به اتحادیه شوراهای صنفی نداریم
شورای صنفی دانشگاه علامه طباطبایی حدود یک ماه پیش اعلام کرد که قصد دارد از دانشگاه بیرون بیاید و برای کمک علمی و راهنمایی اصناف به تعاملات صنفی خارج از دانشگاه بپردازد. وزیر و معاون فرهنگی او مخالفت خود را اعلام کردند. وزیر گفت: «شورای صنفی چارچوب دارد.» خرمشاد معاون فرهنگی نیز گفت: «هیچ گاه تلاش نمی کنیم شوراهای صنفی از دانشگاه خارج شوند. شوراهای صنفی درون دانشگاه ها ساختار خود را تقویت کنند. خارج شدن از دانشگاه در حد مسئولیت وزارت کشور است.» او افزود: «تشکیل اتحادیه شوراهای صنفی را هم به مصلحت نمی بینیم. چنین اتحادیه ای در طول 8 سال گذشته وجود نداشته است.»
خبرنگاری از سرنوشت موسسات آزاد آموزش عالی که غیرمجاز کار می کنند پرسید و معاون حقوقی وزیر پاسخ داد: «از آنها شکایت کرده ایم. در حال حاضر 109 پرونده علیه موسسات آموزش عالی غیرمجاز درست شده است. 15 تا از آنها در دادگستری مطرح است و پیگیری می‌شود.»
خبرنگاری از وزیر علوم پرسید که چرا به تازگی انتخاب روسای دانشکده های دانشگاه ها نیز بدون در نظر گرفتن نظرات هیات علمی دانشکده ها انجام می شود و استادان از این وضعیت ناراحتند. وزیر پاسخ داد: «مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی تعیین رئیس دانشکده را در اختیار رئیس دانشگاه گذاشته است.» خبرنگار دیگری به وزیر علوم گفت که دانشگاه آزاد ظرفیت برخی از رشته های خود را برای پذیرش سال تحصیلی جدید افزایش داده است. زاهدی گفت: «هرگونه افزایش ظرفیت دانشگاه ها باید در شورای گسترش آموزش عالی مطرح شود و تصویب وزیر را نیز به همراه داشته باشد. تا الان بنده اطلاعی از افزایش ظرفیت های دانشگاه آزاد ندارم و آن را تایید نمی کنم مگر اینکه رسما به ما ارائه شود و دلایل توجیهی اش را ببینیم و آن گاه موافقت کنیم. تاکنون چیزی به ما ارائه نشده است و بنابراین هرگونه افزایش ظرفیت غیرموجه است.»
خبرنگار یکی از روزنامه های محافظه کار از او پرسید که چرا تاکنون افزایش ظرفیت دانشگاه ها در رشته های پیام نور و شبانه و غیرانتفاعی یا علمی کاربردی بوده است و سهم دانشگاه های دولتی روزانه در این باره بسیار کم است.
وزیر علوم پاسخ داد: «باید دید برنامه توسعه چهارم چه می گوید. برنامه همه این افزایش ظرفیت ها را پیش بینی کرده است و ما از آنچه در برنامه چهارم توسعه آمده بسیار جلوتر هستیم.» وزیر علوم درباره گزینش مشروط نیز سخن گفت: «گزینش مشروط چیز جدیدی نیست و از اول هم بوده است اما ما به مراجع ذی صلاح گفته ایم این را به صلاح کشور نمی بینیم و خواهان حذف آن هستیم.» رئیس سازمان سنجش آموزش کشور هم گفت: 51درصد کل دانشجویان پذیرفته شده ما در تمام آزمون های سراسری پسر و 49درصد دختر هستند.
تقریبا این نسبت متعادلی است و نیازی هم به گزینش تعداد معینی دختر یا پسر نداریم.»
2007 سال مولانا نیست
ساعت 4 بعدازظهر وزیر علوم باید برای حضور در جلسه ای با میزبانی حدادعادل نشست خبری را ترک می کرد. این جلسه درباره برنامه ریزی مراسم بزرگداشت هشتصدمین سال تولد مولانا که در یونسکو تصویب شده است، بود.
جلالی نماینده ایران در یونسکو نیز پیش از وزیر نشست خبری را ترک کرد. او قبل از رفتن چند دقیقه ای برخی از شایعاتی که درباره عقب ماندن ایران از ترکیه در پاسداشت مولانا بوده است را تکذیب کرد: «ما اصلا سالی به نام مولانا در یونسکو نداریم. برای دو سال 2006و 2007در یونسکو تصویب شده است که از 63 شخصیت بزرگ فرهنگی تجلیل شود که یکی از اینها مولانا است. یونسکو متولی این کار را هم تعیین نکرده است و اصلا برعکس، یونسکو معتقد است که چون این شخصیت ها جهانی هستند نباید کشور خاصی در بزرگداشت آنها فعال شود. یونسکو برای تصویب بزرگداشت ها شورایی دارد که در آن بیش از 50نفر عضویت داشته‌اند.
ایران برای این دوره عضو شورا نیست اما ترکیه، مصر و افغانستان عضو بوده اند. این طور نبوده که آنها از ایران جلوتر باشند یا بخواهند چیزی را از ایران بگیرند. ما اتفاقا از آنها تشکر هم می کنیم که به تصویب بزرگداشت مولانا در شورای یونسکو رای مثبت دادند.» از جلالی درباره مشکلاتی که بر سر الواح باستانی در دانشگاه شیکاگو درست شده است پرسیدند و او پاسخ داد: «این اشیا در مالکیت ایران است و دانشگاه شیکاگو هم رسما اعلام کرده که پاسدار این اموال است.»
او درباره تصویب نشدن نوروز به عنوان اولین میراث معنوی ایران در یونسکو گفت: «ایران برای اینکه وزن پرونده نوروز را سنگین تر کند 10 کشور حوزه نوروز را هم در این پرونده داخل کرد. وقتی کشوری ثبت میراث معنوی را در یونسکو درخواست می کند باید برنامه عملی درازمدت خود را برای حراست این میراث ارائه کند. ما این برنامه را تا موعد مقرر به یونسکو دادیم اما 10 کشور دیگر این برنامه را ندادند بنابراین نوروز به عنوان میراث معنوی ثبت نشد.»